BaşlıcaMədəniyyət

97 il əvvəl “Zvartnots” arxeoloji məkanı və mülk idarəsi yaradılıb

“Zvartnots” Tarixi-mədəniyyət qoruğ-muzeyinə gələnlərə bələdçilər, Zvartunlar  məbədinin inşası  tarixini olduqca  sevgiylə  təqdim edir, erməni memarlığının gözəlliyi haqqında maraqlı məlumatlar paylaşırlar. Bu haqda , Zvartnots Tarixi-mədəniyyət qoruğ- muzeyi məlumat yayıb.

“Gəlin 100 il əvvəl baş vermiş, hadisələrə  kiçicik bir geriyə nəzər yetirək, hansılar  ki, abidələrin qorunması məkanının  gələcək inkişaf etdirilməsində mühüm iz  uraxmışdır.

1923-cü il martın 20-də  Ermənistan SSR İşıq Komissarının №1138 əmri ilə Zvartnots Arxeoloji məkanı və mülkiyyət  idarəsi  yaradıldı və Xaçik Dadyan  rəhbər təyin olundu. SSRİ Marrifləndirmə Komitəsi 1924-cü il aprelin  17-dəki №141  əmriylə   2011-ci ildə “Zvartnots” arxeoloji ərazisi Ermənistanın Antik qorumalar komitəsi tərkibinə  tədbiq edildi.

Zvartnots qoruğunun yaradılması 1900-1907-ci illərlə şərtləşirdi. Eçmiadzin marrifçisi   Xaçik Dadyanın  təşəbbüsüylə və 1904-cü ildə Memar Toros Toramanyanın rəhbərliyi ilə aparılan qazıntılar zamanı Zvartnots və ya Müqəddəs Qriqor Lusavoriç məbədini və yanaşı  tikintilərin dağıntıları  aşkar edilmişdir ki,  o da tarixi memarlıq müstəsna əhəmiyyətə malik bitişik binaların xarabalıqlarıyla  tarixi-arxeoloji dəyərə malikdir.

 “Zvartnots”  məbədinin  Cənub tərəfində 1936-1937-ci illərdə memar Nikogayos Buniatyan və arxeoloq Karo Öafadaryanın rəhbərliyi ilə “Zvartnots” Muzeyinin  binası inşa edilmişdir ki, onun da  açılışı 1937-ci il noyabrın 7-də  olub. İlk daimi sərginin müəllifi arxeoloq Karo Ğafadaryan olub.Qoruq necə “Zvartnots”un  arxeoloji məkanı  olaraq, 1924-1944-cü illərdə  fəaliyyət  göstərib.

 Gələcəkdə isə  necə “Zvartnots” abidə -muzeyi (1944-1986),sonra  “Zvartnots” Tarixi-memarlıq muzeyi (1986-1989), “Zvartnots” Tarixi-memarlıq qoruğu muzeyi / 1990-2003 /olaraq  fəaliyyət  göstərib.

200cü ildə  “Zvartnots” Tarixi-mədəniyyət qoruöu muzeyi   ER Təhsil və Elm nazirliyinin “Tarix-mədəniyyət qoruğ- muzeylərinin və tarixi mühitin  qorunması  xidməti”nin  filialıdır.

Hazırda qoruq-muzey fondlarında  arxeoloji qazıntılardan aşkar edilmiş  5822  əşyalar  saxlanılır. Sərgilərdə müxtəlif dövrlərə aid  Zvartnots barədə tarixçilərin məlumatları, qazıntı işləri haqqında faktiki məlumatlar, memarlıq parçaları, Rusa II kitabəsi, zəngin arxeoloji material, 7-ci və 10-cu əsrlərə aid “Zvartnots”a bənzər  kilsələrinin fotoları var.

2000-ci ildə Zvartnots YUNESKO-nun Ümumdünya İrsi siyahısına daxil edildi”-deyərək  məlumatda  qeyd edilib.

Daha çox göstər
Back to top button