BaşlıcaSiyasət

Viktor Nadein-Raevski: “Azərbaycan SS Legionu bütün əməkdaşlıq edənlər arasında ən amansızdır”

IMEMO RAS-ın böyük elmi işçisi, Qara Dəniz-Xəzər bölgəsi İnstitutunun direktoru Viktor Nadein-Raevski, HAYASA mədəniyyət mərkəzinə verdiyi müsahibədə Garegin Njdeh və Dro, Məmməd Əmin Rəsulzadə və Azərbaycanın milli batalyonları və daha çox mövzularda bir sıra sualları cavablandırıbdır.

Politoloq hesab edir ki, Böyük Qələbənin qeyd olunması zamanı hər kəs milli quruculuqda rol oynayan müəyyən tarixi personajları qəhrəmanlaşdırmaq istəyir.

Bu, məsələn o halda baş verir haçan ki, kifayət qədər  real qəhramanlar yoxdur, məsələn  Azərbaycanda,Məmməd Əmin  Rəsulzadənin respublikanın yaradıcısı kimi təsvir olunması, Ukraynada Stepan Banderadır. Çünki onların başqa milli qəhrəmanları yoxdur.

Alman nasistləriylə  əməkdaşlıq edənlər Sovet İttifaqının bütün xalqları sırasında da olub.

Bu məzmunda Nadejn-Raevsky, həm Rəsulzadəni, həm də Njdehi Berlin ilə bir dərəcədə və ya digər dərəcədə əməkdaşlıq etdikləri üçün ortaq hesab edilə biləcəyini qeyd etdi.

Ancaq Rəsulzadədən fərqli olaraq, Njdeh Bolqarıstanda yaşadığı və Tsar Borisin bir obyekti olduğu üçün o, vətəninə xəyanət etməmişdir. Sovet İttifaqı və ya respublikalarından birinin vətəndaşı olmamışdır.

Njdehə istiqamətlənmiş  Qırmızı Ordunu Tatev dərəsindən atdığı ilə bağlı ittihamlara gəlincə,Qırmızı Ordunun da “spesifik” olduğunu qeyd etmək lazımdır: Türk Qırmızı Ordusu 11-ci Qırmızı Ordunun sıralarında idi. Eyni zamanda, Njdeh onları öldürməyi əmr etmədi, əsirlərə qarşı insanpərvər olmalarını tapşırdı.

Həm də diqqətəlayiqdir ki, Njdeh Rəsulzadə ilə əlaqə saxladı və almanlar üçün bir sövdələşmə olduğuna və ən qısa müddətdə onlardan qurtulacağına inandı və Azərbaycanın müstəqilliyi nasistlər üçün maraqlı olmadı.

Politoloq, Njdehin erməni xalqını yəhudilərə nəsib olan taleyindən necə xilas etdiyini də xatırlatdı. Ermənilərin guya semit olduğu ortaya çıxanda Njdeh şəxsən nasistləri ermənilərin yəhudilərlə əlaqələri olmadığına inandırmaq üçün Berlinə getmişdir.

Bütün mübahisələrə baxmayaraq, Nadein-Raevsky, Njdehin Syuniki müdafiə edə bilməsi üçün ermənilər üçün xüsusi rol oynadığını vurğuladı. Öz qarşısında  türklərlə mübarizə aparmaq vəzifəsini qoymuşdu. Qismən Bolqarıstanı seçdiyinə görə SSRİ-nin Türkiyə ilə müharibəsinin qaçılmaz olduğuna əmin idi və bu müharibədə faydalı olmaq istəmişdir.

Daha çox göstər
Back to top button