BaşlıcaSiyasət

Hayk Gabrielyan: “Türkiyənin “qırmızı xətləri”keçməyə hazır olduğuna razı deyiləm”

Tavuşdakı hadisələrdən sonra Türkiyənin kəskin reaksiyası əsasən  aprel eskalasiyasından fərqli olaraq, Azərbaycanın bu dəfə mövqelərini, ərazi itkiləriylə  nəticələndi. Anlaşılandır ki, bu  dəfə Türkiyə öz səs tonunu sərtləşdirməli idi.

Bu haqda  “1-ci  Xəbərlər” ilə söhbətində Ermənistan Elmlər və İncəsənət Akademiyasının eksperti Hayk Gabrielyan bildirərək əlavə edib:

“Türkiyənin”qırmızı xətləri” keçməyə hazır olduğu fikirlə həmrəy deyiləm. Mənim üçün “qırmızı xətti” keçmək Türkiyənin Ermənistana birbaşa hərbi hücumunun başlanması deməkdir”.

Hayk Gabrielyanın sözlərinə görə, son illərdə Azərbaycanın Türkiyə üçün mühümlüyü  gücü kəskin şəkildə müxtəlif səbəblərdən (qaz, viza, ticarət, dəmir yolu və s.) artıb.

“Türkiyə Azərbaycandan ən ucuz qiymətə qaz alır. Ötən il Azərbaycan qaz  idxalını təxminən 30% artırdı. Bu səbəbdən Azərbaycan ötən il Türkiyəni İrandan qabaq ikinci, ən böyük qaz tədarükçüsü oldu. Təchizatçı, Rusiyanı qabaqlayır. Bu o deməkdir ki, Türkiyənin gücü nə qədər artırsa, Türkiyə ilə əlaqəli məsələlərdə daha həssas olur. Və biz “bir millət, iki dövlət” adlı bir qarışıqlıqdan danışmırıq, söz Türkiyənin  Azərbaycanda olan əsas iqtisadi əzəmətli maraqları barədədir.

Məhz bu səbəblə də  Türkiyənin  ən kəskin   reaksiyaları  bir nömrəli ünvan  sahibi kimi  ER-nı yox  Rusiyanı hesab edirəm.

Türkiyədə Rusiyanın Azərbaycanı cəzalandırmağa çalışması, bununla da özünə zərər verəcəyi ilə bağlı qorxular var, çünki Azərbaycan qazının tədarükü Rusiyanın bir zamanlar böyük qaz qolunu Türkiyəyə təsirsiz hala gətirdi.

İllərdir Türkiyənin qaz ehtiyacının 55-60% -ni təmin edən Rusiya indi 10% -dən düşdü.

 Bundan başqa , oktyabr ayından etibarən Azərbaycan qazının Türkiyə üzərindən Avropaya tədarükünə başlanacaq, “bu  isə , Rusiyanın Avropadakı qaz mövqelərinə müəyyən zərbə olacaqdır. “Başqa sözlə, Türkiyə olduqca sərt açıqlamaları ilə Rusiyaya Azərbaycanda iqtisadi maraqlarını qorumaq üçün mübarizə aparmağa hazır olduğunu açıq şəkildə  bəyan edir”-deyərək  Qabrielyan vurğulayıb.

Onun sözlərinə görə, bir mühüm  faktor.Yaxşı, Türkiyə hakimiyyətləri nə üçün bu dərəcədə kəskin  səslənir.

Belə   adlanan “Yeni Türkiyə”nin səlahiyyətliləri istehza edərək müəyyən dərəcədə “Keçmiş Türkiyə” nin səlahiyyətlərinə istehza edərək 1990-cı illərdə Türkiyənin zəif olduğunu elan etdilər, buna görə də “Qarabağın  zəbtinin”  qarşısını ala bilmədi.

Eyni zamanda,  onlar  Yeni Türkiyə” nin son 300 ildə ən güclü olduğunu bəyan edirlər. Əslində onlar  öz sözlərini  işlə isbat  etməyə çalışmalı idilər. Bu faktoru qusurlu  hesab etmək olmaz çünki   məsələ Türkiyənin  prezidenti Rəcəb Tayyib Erdoğan imicindən  gedir.

Bu kontekstdə  Ermənistanın “Azərbaycana təcavüz etməkdə” ittiham olunduğu türk tərəfinin kəskin ifadələrini xatırlayaq. Belə çıxır ki, Türkiyə müqavilə öhdəliklərini yerinə yetirmir və ya yalnız 3-cü maddəni yerinə yetirir, halbuki Azərbaycan üçün daha çox arzu olunan 2-ci maddə yerinə yetirilmədir. Əgər Türkiyə həqiqətən də 2-ci maddə üzrə öhdəliklərini yerinə yetirsəydi, qeyd etdiyim “qırmızı xətti”  keçmək olardı.

Ümumiyyətlə, mən təbii ki, Ermənistanın maneəsiz, fasiləsiz, çoxşaxəli inkişafının tərəfdarıyam ki, bu da ölkənin müdafiəsini  daha da təmin edəcəkdir.

Daha çox göstər
Back to top button