BaşlıcaSiyasət

Azərbaycandan zor gücüylə köçürülən ermənilərin məsələsi yeni mərhələyə qədəm basıb

Qarabağ hərəkatının başlanğıcında üç il ərzində 450.000 erməni Azərbaycandan qovuldu. 1988-ci il Sumqayıt soyqırımından sonra Kirovabad (Gandzak), Şamxor, Xanlar, Daşkəsən, Şəki və digər ermənilərlə  məskunlaşmış ərazilərindən erməni əhalisinin talanı və məcburi sürgün edilməsi ilə nəticələndi.

250.000 erməni minillik vətənlərini, kilsələrini, ata-baba məzarlarını tərk edərək, Ermənistana köçdü və ya dünyayla bir səpələndi. İkinci deportasiya dalğası 1990-cı ildə başlandı. Yanvarda Bakıda baş verən qarışıqlıqlardan sonra yüzlərlə erməni öldürüldü, 200.000 nəfər ev-eşiyini, mülkünü,əşyalarını məcburən tərk edərək mühacirətə  doğru üz tutdu.

Ermənistana köçən ermənilərin əksəriyyəti hələ də öz  xüsusi evlərinə sahib deyillər və öz hüquqlarının pozulmasının nəticələrinə qarşı etirazlarını  davam edir. Ermənistan hökuməti, hələ də Azərbaycandan didərgin düşmüş bir çox ailələrin mənzil problemini və inteqrasiya problemini  son  olaraq həll edə bilmədi.

Onların problemlərinə hərtərəfli həll verilməsinin ilk prosesi 2004-cü ildə, 1988-1992-ci illərdə hökumət tərəfindən qəbul edildi və Azərbaycandan deportasiya edilmiş insanlar üçün önnəmli olan mənzil proqramı çərçivəsində  həllini tapacaq.

Qərara görə, deportasiya edilmiş 1065 ailəyə mənzil almaq üçün sertifikat verildi. Onlardan 718 nəfəri proqram vasitəsilə əldə edə bilib.

2009-cu ildə bu məqsədlə dövlət büdcəsindən pul ayrılması prosesi dayandırıldı. Qaçqın ailələrinin sayını yenidən qiymətləndirmək üçün yeni siyahıyaalma aparıldı. 2013-cü ildə  görülən işlər nəticəsində məlum oldu ki, Ermənistanda hələ də deportasiya  olunmuş  895 ailənin onəmli  ehtiyclılar  mövcuddur. Onlardan 641-i paytaxtda, 254-ü isə bölgələrdə yaşayır.

Deportasiya olunanların sayının yekunlaşdırılması və mənzil probleminin həlli ilə bağlı yeni proseslər 2019-cu ildə başlamışdır. Nəticədə icra başçısı qaçqın probleminin ortaq bir proqramla deyil, alt proqramlarla həll edilsə daha təsirli olacağına qərar verdi.

Əsas proqramlara əlavə olaraq, hökumət məcburi köçkünlərin mənzil məsələlərini müvəqqəti həll etmək və inteqrasiya imkanlarını genişləndirmək üçün başqa tədbirlər görür. Bu məqsədlə, 2018-ci ildə. Qaçqınların yataqxanalarda yerləşdirilməsi və qeyri-yaşayış sahələrinin ayrılması məsələsi ilə əlaqədar, Ərazi İdarəetmə və inkişaf nazirliyində komissiya yaradıldı.

Bu müddət ərzində komissiyaya 62 müraciət daxil olmuş və 5 yataqxana və 3  qeyri- yaşayış sahəsi ayrılmışdır. Digər 21 ailəyə isə Nork yataqxanalarında yaşamaq üçün, 5 ailəyə isə Ararat vilayətinin Darbnik icmasının keçmiş kənd təsərrüfatı kollecinin binasında sosial mənzillər verilmişdir.

Hökumət təkcə mənzil məsələsini deyil, həm də sosial-iqtisadi mühitə inteqrasiya məsələlərini də müəyyənləşdirən köçkünlərin inteqrasiyası üçün konsepsiya siyasətini hazırlayır və həyata keçirir.

İcra başçısı tərəfindən görülən geniş miqyaslı tədbirlərə baxmayaraq, köçkünlərin problemi onların hüquqlarına qarşı zorakılıq və Azərbaycanın törətdikləri vəhşiliklərin beynəlxalq səviyyədə tanınması məsələsi hələ də  günün ündə məsələsi olaraq qalmaqdadır.

Sonuncular beynəlxalq birliyin müvafiq qiymətləndirmələrini və tarixi ədalətin bərpasını gözləyirlər.

Daha çox göstər
Back to top button