BaşlıcaSiyasət

Danışıqlar danışıqlar naminə deyil – Qarabağ tənzimlənməsini necə etməli?

Son 4 ildə ikinci dəfə Qarabağ probleminin həlli ilə bağlı danışıqları praktiki olaraq sıfırdan başlamaq lazımdır. Bunun üçün bir çox təşəbbüsləri canlandırmalıyıq.

“Sputnik Armeniya”-nın verdiyi məlumata görə, Qarabağ problemi ətrafında mövcud vəziyyət bir çox cəhətdən 2016-cı il aprel müharibəsindən sonrakı vəziyyətə bənzəyir.o zaman olduğu  kimi , həm də indi gündəmdə iki əsas məsələ – vəziyyətin pisləşməsi və danışıqlar prosesinin bərpası durur.

Bu haqda  “Sputnik Armeniya” ilə  söhbətində politoloq və “Orbeli” analitik mərkəzinin əməkdaşı Narek Minasyan deyib.

Onun sözlərinə görə, gərginlik müəyyən mənada azaldı, ancaq son vaxtlar erməni  hərbiçinin azərbaycanlı snayperinin gülləsindən ölümü və Türkiyə ilə Azərbaycanın birgə təlimlərini nəzərə alsaq vəziyyətin tamamilə rahatlaşması barədə danışmaq mümkün deyil.

Danışıqlara gəlincə, bunların nə vaxt bərpa olunacağını söyləmək hələ çətindir. Minasyan xatırladıb ki, 2016-cı il aprel hadisələrindən sonra liderləri səviyyəsində görüş keçirmək üçün il yarım çəkdi (aprel müharibəsindən bəri ilk dəfə Serj Sarkisyan və İlham Əliyev Cenevrədə 2017-ci ilin oktyabrında görüşdü, ed.). Bununla yanaşı, politoloq rəsmi Bakı nümayəndələrinin ritorikasında bəzi dəyişikliklər görür.

Beləliklə, bir ay əvvəl Azərbaycan lideri İlham Əliyev ATƏT-in Minsk Qrupunun vasitəçilik formatının səmərəsizliyindən danışdı, həmsədrləri fəaliyyətsizlikdə günahlandırdı. İndi, Tavuş istiqamətində eskalasiyadan sonra onun administrasiyasının nümayəndəsi Hikmət Hacıyev Minsk formatına sadiqliyindən və danışıqları davam etdirməyə hazırlığından danışır.

Lakin bu, Ermənistan üçün kifayət deyil və Yerevan artıq bir neçə bənd səsləndirib, onların icrası sıfırdan çıxmağa imkan verəcəkdir. Minasyan, ilk növbədə, müşahidəçilərin missiyasının genişləndirilməsi və sərhəddə baş verən insidentlərin beynəlxalq monitorinq sisteminin tətbiqi məsələlərinə “keçmək” lazım olduğunu düşünür.

2016-cı ildə yenidən müzakirə edildi, lakin Azərbaycan tərəfi bu cür mexanizmlərdən dərhal imtina edib. İndi onlar həmin məsələyə qayıdır və ekspert hesab edir ki, Yerevan bütün tələbləri ilə sonacan getməlidir.

“ATƏT tərəfindən monitorinq daimi olarsa və müşahidəçilər münaqişə zonasının yaxınlığında yerləşərsə və bir neçə aydan bir Tbilisidən gəlmirsə, bu, daha effektivdir.

Monitorinq mexanizmində də yoxlama funksiyaları olmalıdır ki, bu da müşahidəçilərə atəşkəsin hansı tərəfi pozduğunu qeyd etməyə imkan verir”-deyərək  Minasyan qeyd edib.

Müsahibimiz hesab edir ki, vəziyyətin gərginləşməsinin  tərkibi sərhədin hər iki tərəfində xidmət edən Ermənistan və Azərbaycanın silahlı qüvvələri arasında birbaşa əlaqənin olmasıdır.

Hələ sentyabr ayında Düşənbədə, Ermənistanın Baş naziri ilə Azərbaycan Prezidenti arasında liderlər səviyyəsində operativ rabitə qurulması haqqında şərtləşmə əldə edildi.

ATƏT-in Minsk Qrupu həmsədrləri dəfələrlə bu əlaqənin müsbət rolunu qeyd etmişdir. İndi bir mütəxəssisin nöqteyi-nəzərincə, ordu arasında oxşar bir əlaqənin qurulması  vacibdir.

Bütövlükdə ekspert əmindir ki, Ermənistan diplomatiyasının danışıqların bərpası şərtlərinə münasibətləri həmsədrlər tərəfindən daha yaxşı başa düşülür. Bildiyiniz kimi, bu yanaşmalar Paşinyan tərəfindən iyulun 23-də səsləndi bu da Qarabağın danışıqlar masasına qaytarılması, mənalı danışıqların yenidən başlaması, ATƏT-in monitorinq missiyasının genişləndirilməsi və iki ölkənin hərbçiləri arasında birbaşa əlaqənin təmin edilməsi məsələsidir..

Erməni-azərbaycan sərhədində eskalasiya iyulun 12-də baş verdi: Bütün  Azərbaycan sərhədin Tavuş istiqamətində mövqelərimizi atəşə tutdu və onlara hücum etməyə çalışdı. Erməni tərəfdən atəş nəticəsində düşmən itki verərək mövqelərinə qayıtdı.

İyulun 13-də səhər saatlarında Azərbaycan silahlı qüvvələri erməni mövqelərini atəşə tutmağa başladı. İyulun 16-na qədər bəzi fasilələrlə Ermənistanın sərhəd kəndlərini də atəşə tutuldu. Beynəlxalq təşkilatlar və vasitəçi ölkələr Ermənistanı və Azərbaycanı sülhə səslədilər.

İyulun 21-də axşam saatlarında Azərbaycan silahlı qüvvələrinin xüsusi təyinatlı dəstəsi sərhədin eyni istiqamətində Anvax (Qorxmaz) döyüş mövqeyinə hücum etmək üçün növbəti cəhd etdi. Nəticədəsə düşmən xeyli itki verərək geri çəkildi.

Daha çox göstər
Back to top button