BaşlıcaSiyasət

Bakı kapitulyasiyanı qəbul etdi. Azərbaycan xəritədən kənarda qaldı

Azərbaycan prezidenti Əliyevin Türkiyənin Azərbaycanın bir nömrəli hərbi-texniki tərəfdaşı olması barədə verdiyi açıqlaması kapitulyasiyadır. SSRİ-nin dağılmasından sonra elan edilən “bir millət-iki dövlət”prinsipinə baxmayaraq, Azərbaycanın Türkiyənin bir nömrəli olmadığı hərbi-texniki əməkdaşlıq quruluşu var idi.

Bu hal, hərbi-texniki amilin müharibə vəziyyətində olan dövlət üçün açarı olduğu və “ərazinin geri qaytarılması”məsələsini elan etməsi baxımından əhəmiyyətlidir. Beləliklə, “bir millət – iki dövlət” prinsipinə baxmayaraq, Türkiyə əsas amil baxımından Bakının bir nömrəli tərəfdaşı olmamışdır.

Türkiyənin sadəcə rəqabətə davamlı bir hərbi-sənaye perspektivi əldə etməsinin mümkün izahı zəifdir, çünki bu, yalnız hərbi sənayedə deyil. Üstəlik, bəyanat dərin siyasi xarakter daşıyır, çünki Azərbaycan mövcud ordunun silahlarını türk silahları ilə əvəz etmək niyyətində deyil.

Bakı heç vaxt tamamilə Türkiyənin tərkibində olmaq istəməyib.Üstəlik, Bakıda tamamilə fərqli bir niyyət var idi – “böyük qardaş” ı mənəvi bulaqlarda saxlamaq, “kiçik qardaş” statusundan mümkün qədər faydalanmaq olub.

Əlbətdə ki, müqayisə yetərsiz görünə bilər, amma ailələrdə kiçik yaşlı münasibətlər haqqında nə demək olar? Kiçik demək olar ki, həmişə mənəvi üstünlük əldə edir.

Azərbaycan bu məntiqi rəhbər tutdu. Uzun müddətdir ki, Ankara uzun müddət  “böyük qardaş” mənəvi borc altında olub və Bakının Bakının qayğısına qalmaq məcburiyyətində qalıb.Baxmayaraq ki, bütün istiqamətlərlə də Türkiyənin  özünün buna ehtiyacı var idi.

Bununla birlikdə, Türkiyə yüksəliş yolunda idi özünə icazə verirdi Azərbaycanı “çiyninə” alsın. O dövrdəsə Bakı həmin ərəfədə neft  dollarları sayyəsində Rusiya, İran, Xəzər dənizi, Gürcüstan istiqamətində  Qərblə oyunlarını qurmağa çalışırdı.

Hazırda Ankara yüksəlişdə deyil, ciddi iqtisadi, siyasi və daxili problemləri var. Artıq Azərbaycan yük deyil, ona görə də sual yaranır: ya Bakı tamamilə Türkiyəyə tabedir, ya da daha ciddi problemlər var, çünki iqtisadi və siyasi vəziyyət Bakı üçün yumşaq desək,  o qədər də yaxşı deyil.

Tavuşda Ermənistan faktiki olaraq Azərbaycan təxribatına asimmetrik şəkildə reaksiya ilə qələbəni təmin edərək Bakının kapitallaşmasına “töhfə verdi”.

 Bütün problemlər kompleksini, o cümlədən Rusiya istiqamətində də nəzərə alaraq, Bakı Türkiyənin kapitallaşma təklifini qəbul etməli oldu.

Başqa sözlə deməli olsaq, praktikada Azərbaycan artıq xəritədə de-fakto olmadığı bir vəziyyət yaranıb, o, Türkiyədir.Göründüyü  kimi faktiki olaraq Ankara kapitulyasiyanı Müdafiə naziri səviyyəsində qəbul etmək üçün   gedibmiş, hətta Erdoğansız.

Erməni ordusu, Tavuşdakı əməliyyatlarla, faktiki olaraq elə bir  vəziyyət  yaratdı ki, hər şey öz adıyla adlandırılmağa başlandı.

Eyni zamanda, Türkiyə üçün vəziyyət olduqca çətindir, çünki  de-fakto Bakını   kapitulasiyaya  tabe  etdi.

Əks təqdirdə Azərbaycanın bölünməsi fiziki olaraq başlaya bilərdi, Ankaranın hələ də əhəmiyyətli səlahiyyətləri var. Müvafiq olaraq, növbəti Ankaranın Əliyev üzərində de-yure səlahiyyətləri əldə etməsi məsələsini qaldıracağı ehtimalı var.

։

Daha çox göstər
Back to top button