BaşlıcaSiyasət

Ərdoğanın “qaz inqilabı”: Mütəxəssis blefin həddini göstərdi

Milli Enerji Təhlükəsizliyi Fondunun direktor müavininin sözlərinə görə, bir çox ölkə və şirkətlər dənizin qaz ehtiyatlarına ümid edirdilər, lakin indiyə qədər bu ümidlər tam doğrulmayıb.

“SputnikArmeniya”nın verdiyi məlumata görə, Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan körfəzdə böyük qaz ehtiyatı aşkarladığını xüsusi bir ritorikada açıqladı. Söz, Tuna-1 perspektivli hissəsində, həcmi 320 milyard kubmetr olduğu iddia edilən “mavi yanacaq”dan gedir.

 Mövcud zona Danub  bloku sahilinin yaxınlığında, Bolqarıstan və Rumıniya  dənizi yaxınlığında və Türkiyənin suların kəsişməsində yerləşir.

Ərdoğan hesab edir ki, bu kəşf ölkənin enerji siyasətinin tam yenidən qurulmasına 2023-cü ildə qaz hasilatına başlamağa imkan verəcəkdir.

Əlbəttə ki, 320 milyard kubmetr az say deyil. Bəs ölkənin enerji siyasətindəki köklü dəyişikliklərdən danışmağa dəyərmi? Sual ritorik deyil. Müqayisə üçün, 2019-cu ildə Türkiyədə qaz istehlakı 44 milyard kubmetr təşkil edib. Yəni aşkar edilənlər ölkədə 7 il ərzində qaz istehlakının həcminə bərabərdir.

Rusiyalı ekspert və Milli Enerji Təhlükəsizliyi Fondunun direktor müavini Aleksey Grivaç, Ərdoğanın söylədikləri bir blef kimi anlanması  olmaz, ancaq texniki cəhətdən ticari olaraq çıxarılmış qaynaqların böyük bir kəşfi ilə əlaqədar “tam məlumat” olaraq qəbul edilməməsinin lazım olduğunu söylədi.

“SpivnikArmeniya”ya verdiyi müsahibədə Grivaç, bir çox ölkələrin və şirkətlərin Qara dənizdə geoloji kəşfiyyat işlərində ümidvar  olduğunu xatırlatdı, amma indiyə qədər bunlar doğrulmadı və bölgədəki vəziyyət həqiqi mədən baxımından acınacaqlı olaraq qaldı.

Onun sözlərinə görə, Qara dənizin şelfində qaz ehtiyatlarının ən böyük kəşf olunduğu həmin Rumıniya, layihəyə Exxon və OMV kimi dünya səviyyəli şirkətlərin qatıldığına baxmayaraq onları istifadəyə verə bilmədi.

Hasilatın texniki komponenti haqqında danışarkən Türkiyənin dərin dəniz hasilatı təcrübəsinə sahib olmadığını unutmamalıyıq. Bununla yanaşı, Grivaç qeyd edir ki, ehtiyatlar təsdiqlənərsə, Ankara, ehtimal ki, Qərbin neft və qaz nəhəngləri sırasından texnoloji tərəfdaş cəlb etməyə çalışa bilər.

Ərdoğanın söz verdiyi enerji “inqilabı” işığında Türkiyə ilə Rusiya arasındakı gələcək əməkdaşlıqdan danışan Rusiya Milli Enerji Təhlükəsizliyi Fondunun direktor müavini qeyd etdi ki, Rusiyanın Türkiyə ilə qaz sahəsində 30 ildən çox təcrübəsi var.

Rus qazı Türkiyədə qaz istehlakı mədəniyyətinin inkişafı üçün əsas oldu. İki ölkə böyük qarşılıqlı faydalı layihələr – “Mavi axın” və “Şimal axını” ilə bağlanır. Bunlar uzunmüddətli qaz təchizatı layihələridir. Grivaç hesab edir ki, bu, gələcəkdə Rusiya və Türkiyə arasında qaz sahəsində əməkdaşlığı davam etdirmək üçün yaxşı bir zəmindir.

Qeyd edək ki, 2019-cu ildə Rusiya 15,5 milyard kubmetr qaz tədarük edib. Bu indekslə Türkiyə Avropa ölkələri arasında Almaniya və İtaliyadan sonra ikinci yerdədir.

Daha çox göstər
Back to top button