BaşlıcaSiyasət

Həmsədrlərin təklifi: Türkiyə Bakının bunu etməyə icazə verəcəkmiverəcəkmi?

ATƏT-in Minsk Qrupu həmsədrləri bəyanat yayaraq, Ermənistan və Azərbaycan Xarici işlər nazirləri arasında ciddi ilkin şərtlər olmadan görüş təklif etmişdir. Yerevan və Bakı hələlik buna  reaksiya verməyib.

Həmsədrlərin təklifi baxımından, əlbəttə ki, ilk növbədə “ilkin şərtlər olmadan” nə demək olduğunu anlamaq lazımdır. Mütləq bir şərt yoxdursa, təcrübənin də göstərdiyi kimi ciddi bir müzakirə, ya danışıq ola bilməz.

Məsələ burasındadır ki, ciddi bir prosesin eyni dərəcədə ciddi bir ön şərtə ehtiyacı var: hərbi şantaj istisna edilməlidir, ancaq ağızdan-ağızdan deyil, sadəcə institusional bir mexanizmdən, bu halda atəşkəs mexanizmindən istifadə edilməlidir.

Yəni, hər iki tərəf qarşı tərəfin hər hansı bir danışıqlar prosesində hərbi təxribatlar və şantaj yolu ilə manipulyasiya etməyə və ya manevr etməyə çalışmayacağına əmin olmalıdır. Azərbaycanın illərdir etdiyi bir əməl ki,o da  bir əli ilə danışıqlar aparmaq və digər əli ilə atəş etməkdir.

 Buna görə, atəş etməmək üçün ilkin şərtlər olmadan Azərbaycanla necə danışmaq olar? Əgər  oxşar ilkin şərt yoxdursa , onda hər hansısa ciddi danışıq da ola bilməz.

Və ya ciddi danışıqlar, atəşin istifadə edilməməsinin institusional zəmanətinin nə olması barədə ola bilər ki, burada “atəş etməmək” sözü və ya Helsinki Yekun Aktında olduğu kimi “güc tətbiqinin istisna edilməsi” ifadəsi yer almalıdır.

Bura sərhəd zonasındakı mühəndis quruluşları üçün müəyyən bir sərhəd daxil edilməlidir, çünki güc tətbiqi üçün intensiv hazırlıqlar görülürsə, güc tətbiq edilməməsi kifayət deyil və çünki sonra Azərbaycan güc tətbiq edilməməsi barədə müqaviləni çox asanlıqla poza bilər.

Burada müzakirə ediləcək çox məsələlər var  və həmsədrlər bunu çətin ki, təsəvvür etməsin haçan ki, tərəflərə  ilkin şərt olmadan  ciddi danışıqlar təklifi edilir.

Üstəlik, başqa bir əsas şərt, yeni bir hərbi-siyasi vəziyyət var. Yəni Azərbaycanın suverenliyi.

 İyul döyüşlərindən sonra məlum oldu ki, Azərbaycan əslində Ankaranın hərbi-siyasi attaşesi imiş, buna görə də Minsk qrupu həmsədrləri, yəqin ki, Bakı ilə deyil, Ankarayla Ermənistanın Xarici işlər naziri ilə görüşmə təklif etməlidir, çünki Bakı hər hansı bir  görüş üçün Ankaradan icazə istəməlidir.

Türkiyə Azərbaycanın Xarici işlər nazirinin Ermənistan Xarici işlər naziri ilə görüşməsinə icazə verəcəkmi?

Daha çox göstər
Back to top button