BaşlıcaSiyasət

Yerevan və Riyad Azərbaycan-Türkiyə tələsini yaracaqmı?

Prezident Armen Sarkisyan Səudiyyə Ərəbistanının Kralı və vəliəhdindən Ermənistanın Müstəqillik Günü münasibətilə təbrik mesajını aldı. Kral və vəliəhd Ermənistan xalqına və hökumətinə tərəqqi və xoş rifah diləyib.

 SƏ o müstəsna dövlətlərdəndir necə ki, məsələn Türkiyə və Pakistandır,Ermənistanla heç bir diplomatik əlaqəsi yoxdur.O da  erməni-azərbaycan  məsələsiylə  şərtləşib.Bu baxımla  qəribə görünə bilər  ki, ərəb dövlətlərindən  faktiki SƏ-dır ki, həmin məsələylə əlaqədar Ermənistanla münasibəti yoxdur.

 Münaqişəyə baxmayaraq, Ermənistan ərəb dünyasının digər ölkələri ilə dost, yaxın iqtisadi və siyasi münasibətlərə malikdir.

Bu mənada Yerevan azərbaycanlıların münaqişəyə dini çalar vermək cəhdlərini təsirsiz hala gətirə bildi. Əlbətdə ki, qarşıdurmanın əsl səbəbdən daha çox kral ailəsinin Ermənistanla diplomatik əlaqələr qurmaması üçün bir bəhanə olduğu istisna edilməməlidir.

Daha dərin səbəblər digər regional və ya geosiyasi təbəqələrdəaxtarmaq mümkündür. Bu bir fərziyyədir, çünki SƏ-nı Ermənistanla diplomatik münasibətlərdən uzaqlaşdırmaq üçün başqa hansı səbəblərin olduğunu təsəvvür etmək olduqca çətindir.

Hərçənd bəlkə də hər şey həqiqətən aydındır və Riyad sadəcə olaraq Bakının boğazında qalıb.

Bütün bunları önəmli bir məsələ kontekstində qiymətləndirmək əlbətdə vacibdir: Ermənistan-SƏ münasibətləri məsələsini Azərbaycan tələsindən çıxarmaq mümkündür, yoxsa yox? Ermənistan və SƏ-nın bir-birlərindən fərqli hallarda bir-birlərinə müraciət etdikləri təbrik mesajları heç də yeni deyil və bu təcrübə Serj Sarkisyanın Prezidentliyi dövründən formalaşmışdır. Ancaq vəziyyət sanki o səviyyədən irəliləmir.

2018-ci ildə Ermənistanın Baş naziri Paşinyan və SƏ Şahzadəsinin eyni qeyri-rəsmi ünsiyyət masasında görünməsi  diqqətəlayiqdir.Bu, Səudiyyə Ərəbistanı komandasının Rusiya ilə rəqabət etdiyi Rusiyanın paytaxtı Moskvada FIFA Dünya Kubokunun açılış mərasimində və matçında baş verdi. Ancaq bu əlaqə davam etmədi.

Xüsusilə beynəlxalq nizamın tabe olduğu praktik tektonik hərəkətlər, Qafqaz və Orta Şərq daxil olmaqla regional təhlükəsizlik sistemləri nəzərə alınmaqla iki ölkənin qarşılıqlı istəyi varmı?

Hazırda ərəb dövlətləri ilə İsrail arasındakı münasibətlərin normallaşması prosesi davam edir. ABŞ tərəfindən maliyyələşdirilən proses Riyadı əhatə edəcəkmi?

Ümumiyyətlə, Ərəb-İsrail münasibətlərinin normallaşması Yaxın Şərq və qlobal təhlükəsizlik sistemi üçün inqilabi bir əhəmiyyətə malik ola bilər.

Bu baxımdan, bir proses şəklində olsa da, Ermənistan-Səudiyyə Ərəbistanı münasibətlərinin qurulması əsas əhəmiyyət kəsb edəcəkdir. Xüsusilə hədəflərindən biri Orta Şərq və Körfəz olan Türkiyənin təcavüzkar siyasəti kontekstində.

Orta Şərq regional təhlükəsizlik sistemindəki erməni faktoru, Orta Şərq regional təhlükəsizlik sisteminin modernləşdirilməsinə başlamış Səudiyyə Ərəbistanı və ABŞ üçün əhəmiyyətli ola biləcək çoxtərəfli tarazlıq mexanizmində mühüm rol oynaya bilər.

Bu çərçivədə Vaşinqton Ermənistan-SƏ münasibətlərində təsirli vasitəçi hesab edilə bilər.

İki ölkə təbrik mərhələsini keçəcəkmi? Bu mənada ABŞ Prezidenti Trampın Ermənistanın Müstəqillik Günü münasibətilə təbrik etməsi diqqət çəkir.

Tramp, gələn il Ermənistan-Amerika münasibətlərinin dərinləşməsini səbirsizliklə gözlədiyini söyləməklə sona çatdı. Əlbətdə ki, bu, tamamilə ikitərəfli formatın marağı ilə məhdudlaşmayan olduqca geniş vəziyyətdir. Mətn https://www.lragir.am/ məxsusdur.

Daha çox göstər
Back to top button