BaşlıcaSiyasət

İsrail Azərbaycana: “Borcları ödəməyin vaxtıdır”

Azərbaycan 44 günlük Artsax müharibəsinin bəhrələrini mənfi cəhətlə dərir.Müharibə müddətində Bakını mümkün qədər dəstəkləyən ölkələrin təzyiqi gündən-günə artır və Azərbaycan hakimiyyətlərinə qarşı “borcların qaytarılması” tələbi olunur.

Müxtəlif analitik dairələrə görə, Azərbaycan Türkiyənin təsiri ilə əlaqəli türk inzibati vahid statusuna qovuşmuşsa,son günlərdə müharibə ərzində  Azərbaycanın  əldə etdiyi həyati əhəmiyyətli  nəticələr üçün silahlandırmaların  fasiləsiz təchizatları İsrailin tələbləri su üzərinə çıxır.

Aprelin 29-da  İsrail KİV İsrailin  Xarici işlər naziri Qabi Aşkenazinin İsrailin Xarici işlər nazirliyinin və nazir Qabi Açkenazinin,Azərbaycan və israil hökumətlərarası iclası ərzində qeyd olunub ki, cari ildə Azərbaycan İsraildə diplomatik statusla ticarət nümayəndəliyini açacaq bəyanatını yayıb.

Açkenazi Twitter-də yazaraq qeyd edib ki,İsraildə diplomatik statusla, Azərbaycanda rəsmi turizm ticarət byürosu açılacaq.

“Bu, İsraildə səfirliyin açılması istiqamətində atılan vacib addımdır. Biz Azərbaycanla əhəmiyətli münasibətləri inkişaf etdirmək və yeni sahələri genişləndirmək üçün səylərimizi davam edəcəyik” – deyəərk Açkenazi qeyd edib.

Yuxarıda göstərilənlər kontekstində, əminliklə demək olar ki, müharibədə Azərbaycana göstərilən yardımın müqabilində Tel-Əvivin ən vacib gözləntilərindən biri də İsraildə səfirliyin açılmasıçün atılan addımdır.

Bu problem İsrail hakimiyyətinin, xüsusən çox az sayda müsəlman dövləti tərəfindən ölkədə diplomatik nümayəndəliklərin açılmasına xüsusi diqqət ayırması ilə daha da çətinləşir.

Xatırladaq ki, İsrail ilə Azərbaycan arasında diplomatik münasibətlər 1992-ci ildə qurulub və yəhudi dövlətinin Bakıdakı səfirliyi 1993-cü ildən fəaliyyət göstərməkdədir.

Halbuki  Azərbaycan tərəfi xüsusiylə İranın  əsəsblərini qıcıqlandırmamaq üçün İsraildə xüsusi səfirliyini açmaqdan çəkinirdi.

Bakının belə bir mövqeyi Dağlıq Qarabağ münaqişəsi ilə bağlı ümumi müsəlmanların konsensusuna çatmaq məqsədi ilə şərtləndirilirdi.

Halbuki,son Artsax müharibəsinəticəsində  formalaşmıış yeni reallıqlar, xüsusən İsrailin çoxsaylı müsəlman ölkəsindən daha vacib dəstək göstərməsi obyektiv baxımla adekvat bir münasibət tələbini irəli  sürür.

Üstəlik, istisna olunmur ki,İsrail tərəfi gələcəkdə Bakını məcbur edəcəkdir ki, gələcəkdə Tel-Əvivdə deyil, məhz Yerüsəlimdə səfirliyini açsın ki,onu da  məhdud ölkələri İsrail dövlətinin paytaxtı kimi qəbul edərək tanımışdır.

Bu mövzuda başqa bir diqqətçəkici fakt:  Azərbaycan mətbuatı İsrail mənbələrinə istinad edərək açılacaq strukturun DİPLOMATİK STATUSU barədə məlumat yaymışdır.

 Bu o demək ola bilər ki, rəsmi Bakı İslam ölkələri tərəfindən mənfi rəftara məruz qalmamaq naminə İsrail ilə diplomatik münasibətləri inkişaf etdirmək niyyətini bildirməməyə cəhd edir.

Maraqlıdır ki, müharibədən sonrakı dövrdə,yuxarıda xatırlanan yeni sahələrdə İsrail-Azərbaycan yeni sahələrdə əməkdaşlığının  unikal nümunəsi deyil.

İsrail şirkətləri, xüsusən də müharibədən bəri Azərbaycanın nəzarətində olan ərazilərdə planlaşdırılan tikinti işlərində fəal iştirak edirlər.

Məsələn, İsrail şirkətləri Kovsakan (Zangelan) rayonunun Ağalı qəsəbəsinin “ağıllı kənd” kimi yenidən qurulmasında birbaşa iştirak edirlər.

Və bu, geniş danışıqlara baxmayaraq, məsələn, İranın inşaat işlərində iştirak edə bilməməsi halında doğrudur. Xüsusilə, İran mühəndislik və texniki xidmətlər ixracatçıları birliyinin rəhbəri Behman Salehinin dediyinə görə, Azərbaycan tərəfinin dəfələrlə verdiyi vədlərə baxmayaraq “bu günə qədər heç bir İran şirkəti Qarabağın yenidənqurmasında iştirak etməyir”.

Başqa bir mühüm məqam  həmçinin,həmin Tehran üçün narahatedici ola bilər.

Tehranın özü üçün mütləq həyəcan verici ola biləcək başqa bir vəziyyət. İranİslam Respublikası sərhədində yerləşən Jrakan (Cəbrayıl) bölgəsində, PSG-nin Azərbaycanda yeni açılan hərbi hissəsində İsrail istehsalı PUA-lar var ki, bu da İsrailin bölgədəki hərbi varlığını göstərir.

Bu fakt, İsrailin İranın nüvə razılaşmasına dair gözlənilən Vaşinqton-Tehran anlaşması kontekstində İranın nüvə obyektlərinə qarşı müntəzəm hərəkətləri kontekstində xüsusilə nəzərə çarpır.

Və bu istiqamətdə Azərbaycan ərazisi həmişə İsrail xüsusi xidmət orqanları tərəfindən ən uyğun plazdarm  kimi görülmüşdür.

Daha çox göstər
Back to top button