BaşlıcaEkonomika

“Qafqaz dəhlizi” nin izi ilə: “İran Ermənistanın köməyi ilə yeni tranzit xəritəsi tərtib edir”

Ermənistan İrandan Bakı vasitəsilə Ankaraya Rusiya və Avropaya gedən yollara alternativ ola bilər. Lakin Yerevan  qısa müddətdə olduqca bahalı infrastruktur layihələrini başa çatdırmaq məcburiyyətindədir.

İran, ilkin razılığa əsasən, Ermənistan ərazisindən keçməli olan böyük beynəlxalq nəqliyyat layihələrini həyata keçirmək əzmindədir.

Bölgədə baş verən hadisələr fonunda qonşu ölkənin yüksək rütbəli rəsmilərinin açıqlamaları buna sübutdur. Burada “Qafqaz dəhlizi” termininin xüsusi yeri var.

İranın yollar və şəhərsalma naziri Rostam Ğasemi bir müddət əvvəl Ermənistanla birgə infrastruktur layihələrinin bölgənin tranzit xəritəsini dəyişdirəcəyini bəyan etmişdi. O, Twitter mikrobloqunda Norduzdan Ermənistana gedən “Qafqaz dəhliz”i yolu məsələsinin həll olunacağını yazıb.

Yerevan Dövlət universitetinin Şərqşünaslıq fakültəsinin İranşünaslıq ambionu müdiri Vardan Voskanyan bunu İranın Türkiyə və Azərbaycanın təşəbbüsünə verdiyi cavab hesab edir, çünki “Qafqaz dəhlizi”, “Zəngəzur dəhlizi” deyilən layihənin əksi olacaq.

Voskanyana görə, “Qafqaz dəhlizi”  ilə İran Avropaya yalnız Ermənistan və Gürcüstan ərazisindən keçmək deməkdir. Bundan əlavə, Tehran bununla Bakıya “İran üçün heç bir yol bağlanmayacağını” xəbərdar edir.

İranşünas Janna Vardanyan journalist ilə söhbətində “Qafqaz dəhlizi”  ifadəsinin siyasi reallıqlar üçün olduqca yeni olduğunu qeyd etdi. Bu günlərdə yüksək səviyyəli İran rəsmiləri tərəfindən geniş istifadə olunmağa başlayıb.

“Bu termin dəhlizin özü haqqında deyil,nə qədər ki,  İranın Bakı və Ankaradan yan keçməklə, yalnız Ermənistan və Gürcüstan ərazisindən keçərək  Qafqaza çatmaq niyyətində olması ilə əlaqədardır. Beləliklə, İran tərəfi Yerevanın öz təchizatını difesifikasiyası üçün mühüm rolunu vurğulayıb” – deyərək Vardanyan  qeyd edib.

Məsələ burasındadır ki, indi İran Rusiya ilə ticarətin çox hissəsini Azərbaycan vasitəsi ilə həyata keçirir və Avropaya Türkiyə vasitəsilə daxil olur.

“Qafqaz dəhlizi”nin işə salınması İrana Rusiya və Avropaya yük tədarükünü şaxələndirməyə imkan verəcəkdir.

Vardanyana görə, Yerevan vəziyyətdən savadlı istifadə etməlidir. Həm Tatevdən  \ keçən alternativ yolu, həm də Şimal-Cənub magistral yolunun Cənub hissəsindəki əsas yol qovşaqlarını tez bir zamanda tamamlamalıdır.

Onun sözlərinə görə, Ermənistanla İranın fikirləri üst -üstə düşdükcə ölkə əhəmiyyətli dərəcədə cazibədar ola bilər.

Dəhliz nəzəri olaraq İran limanlarını Gürcüstan limanları ilə birləşdirməlidir. Üstəlik, Hindistan və Çin malları İran limanlarına, oradan da dəmir yolu  və avtomobil ilə Ermənistana, Gürcüstana gedə bilər.

Oradan da artıq Gürcüstandan konteynerlərdə Bolqarıstan-Yunanıstan limanlarına ötürüləcək. Dəhliz Ermənistan üçün yeni imkanlar açacaq. Bu, tədarükün şaxələndirilməsinə, İran limanlarından pulsuz istifadəyə və tranzit mərkəzinə çevrilməsinə imkan verəcəkdir. Rusiya, Ukrayna, Hindistan və bir sıra digər ölkələr də dəhlizdən istifadə edə bilərlər.

Daha çox göstər
Back to top button