BaşlıcaSiyasət

Ekspert: “Erdoğanın aqressiv siyasəti onun reytinqinin aşağı düşməsini dayandırmaq məqsədi daşıyır”

Türkiyənin bütün qonşuları ilə problemləri var. İraqın kürd bölgələrini bombalayır, Azərbaycan vasitəsilə Cənubi Qafqazda təsirini artırır, Suriyaya soxulur və eyni zamanda sülhməramlı kimi çıxış etməyə və demək olar ki, bütün münaqişələrdə vasitəçilik etməyə çalışır.

Ankaranın bu münasibəti dünya üçün nə dərəcədə təsirli və anlaşılandır?

Qonşuları ilə müharibə vəziyyətində olan və ekspansiyaya aludə olan Türkiyə bu dəfə Yunanıstana qarşı BMT Təhlükəsizlik Şurasının daimi üzvlərinə və AB rəhbərliyinə rəsmi etiraz məktubu göndərmək qərarına gəlib.

Türkiyənin Xarici işlər naziri Mövlud Çavuşoğlu Yunanıstanda türk azlığına qarşı addımların atılmasından, xüsusən də türk məktəblərinin bağlanmasından şikayətlənir ki, bu da Lozanna müqaviləsinin pozulmasıdır.

Yunanıstanın Baş naziri ittihamlara cavab verməyə tələsərək, onları əsassız adlandırıb və minimum şagird sayı olan məktəblərin bağlanmasına aydınlıq gətirib.

O, qeyd edib ki, 3-ə yaxın yunan məktəbi, cəmi 3-4 türk məktəbi bağlanıb ki, bu da Afinaya qarşı ittihamın əsassız olduğunu göstərir.

Bu, Türkiyənin Yunanıstana qarşı irəli sürdüyü yeganə ittiham deyil. Ankara Aralıq dənizindəki Yunan adalarının hərbiləşdirilməsindən və terrorçulara verilən dəstəkdən də narazıdır.

Türkoloq Hakob Çakryan əmindir ki, BMT Təhlükəsizlik Şurası Ankaranın məktubuna əməl etməyəcək. O, xatırladır ki, bir neçə gün əvvəl struktur Türkiyə ordusunun İraq Kürdüstanının Dohuk şəhərinə raket hücumu ilə bağlı məsələni araşdırıb.

“Şikayətin qəbul ediləcəyini düşünmürəm, çünki BMT Təhlükəsizlik Şurası İraq Kürdüstanında 9 nəfərin həlak olması ilə nəticələnən partlayışla bağlı məsələni müzakirə edir. Türklər “Kürd fəhlə partiyası”nı, kürdlər isə günahı türklərdə görür”.

Türkiyə demək olar ki, bütün qonşuları ilə ziddiyyətdədir. İraqın kürd rayonlarını bombalayır, Azərbaycanın Cənubi Qafqazdakı əli ilə Ermənistandan əraziləri qoparmaq istəyir, Suriyaya soxulur və eyni zamanda sülhməramlı münasibətlə Ukrayna limanlarından taxıl çıxarmaq məsələsini həll edir, demək olar ki, bütün münaqişələrdə vasitəçilik etməyəcan atır.

”Türkoloq konkret addımları deyil, bütün mənzərəni nəzərdən keçirməyə çağırır.”-deyərək tükşünas Çakryan qeyd edib.

 Türkiyə Ukrayna taxılının limanlardan çıxarılmasına müdaxilə etdi, çünki onun da buğdaya ehtiyacı var idiş

 Eyni zamanda ABŞ-ın Türkiyəyə F-16 qırıcıları verməkdən imtina etdiyini də xatırlayın” – deyə Çakryan xatırladır.

“Tezliklə növbədənkənar seçkilər ola bilər. Erdoğan öz elektoratını dünya lideri hesab edir, amma Türkiyə çox çətin maliyyə vəziyyətindədir, ölkənin ehtiyat fondu 67 milyard dollardır, xəzinədə qəpik-quruş yoxdur, iqtisadiyyat pozulubdur. Demək olar ki, sənaye yox vəziyyətdədir”.

Türkoloqun sözlərinə görə, Türkiyə istehsal üçün xammalı xaricdən idxal edir, lakin BVF və Avropa bankları Ankaraya kredit vermir, bu isə o deməkdir ki, onu istehsal etmək üçün hətta Bayraktarın bir hissəsini belə idxal etmək mümkün deyil.

Bu görüntü Erdoğanın reytinqinə əhəmiyyətli dərəcədə təsir edərək onu 51%-dən 30%-ə endirib. Eyni zamanda, müxalifət qanadının reytinqi yüksəkdir, 27-28%.

 Hakob Çakryan əmindir ki, Erdoğanın aqressiv siyasəti onun reytinqinin aşağı düşməsini dayandırmaq məqsədi daşıyır.

“Türkiyə aqressiv hərəkətlərlə heç bir yerə çatmayacaq. Neçə aydır Suriyada hərbi əməliyyat keçirməkdən danışırlar:

Bu gün girəcəyik, sabah girəcəyik, deyirlər, iki aydır danışırlar. Girməyinə girəcək, çıxmaq problemdir.

 Şimali İraqı bombalayır, Suriyanı bombalayır, kürd dayaqlarını bombalayır, nəticəsə yalnız qurbanlardır”.

Kürd ekspert Karen Hovhannisyan Türkiyənin aqressiv və eyni zamanda sülhpərvər münasibətini hazırda ölkənin düzgün mövqeyi ilə əlaqələndirir, lakin bu, uzun müddət davam edə bilməz. Türkiyənin demək olar ki, bütün ölkələrlə münasibətləri pisdir.

“Türkiyənin döyüşən ölkəyə çevriləcəyi istisna edilmir, lakin bu, Rusiya-Ukrayna müharibəsi kimi bir tərəfdə Rusiya, digər tərəfdə isə digər dövlətlərlə müharibə olacaq.

Tehranla bağlı vəziyyət fərqlidir. İran Türkiyə üçün kifayət qədər təhlükəlidir, Ankara isə İrana qarşı çox ehtiyatlıdır, dünyanın istənilən ölkəsindən qat-qat ehtiyatlıdır.

Düşünürəm ki, Türkiyə həmişə İranla münaqişəyə girməkdən çəkinəcəkdir”.

Ankara nə qədər İrana qarşı ehtiyatlı olsa da, Ermənistana qarşı ambisiya ideyasından əl çəkməyəcək və ekspert Karen Hovhannisyanın fikrincə, məsələn, 10 ildən sonra Ermənistanı öz ərazilərinə təcavüzdə ittiham edəcəyi istisna edilmir.

“Türkiyə ilə münasibətlərimizdə kifayət qədər təhlükəli həddəyik və çox diqqətli hərəkət etməliyik. Əgər Türkiyə ilə münasibətləri aydınlaşdırsaq, o zaman Türkiyə ilə münasibətləri şərtləndirən üçüncü ölkə olmamalıdır”.

Ekspertnarahatedici hesab edir ki,Ankara  yüksək səviyyəylə  müntəzəm olaraq təkrar edir ki, Ermənistan ilə münasibətləri nizamlamağın tərəfdarıdır.Lakin  eyni zamanda  məsələləri Azərbaycanla dəqiqləşdirməsini gizlətmir.

Daha çox göstər
Back to top button