BaşlıcaSiyasət

Soçi-Tehran-Brüssel: Delimitasiya danışıqları hansı nöqtədən davam edəcək?

Soçidəki üçtərəfli görüş və Tehran səfərindən sonra Brüsseldə müzakirələr aparılacaq. Yerevan və Bakı arasında sərhədin delimitasiyası məsələsi ilə bağlı noyabrın ilk həftəsində burada görüşmək barədə ilkin razılıq var.

Ermənistan və Azərbaycanın sərhədlərin demarkasiyası və sərhəd təhlükəsizliyi məsələləri üzrə dövlət komissiyalarının üçüncü iclası noyabrın birinci həftəsində Brüsseldə keçiriləcəkdir.

 Baş nazirin müavini Mher Qriqoryanın ofisi təsdiq edir. Danışıqlar hansı nöqtədən davam edəcək və oktyabrda Praqada əldə olunan razılaşmalar nə dərəcədə qorunub saxlanılacaq?

“Radiolur”un sualına cavab olaraq Baş nazirin müavini Mher Qriqoryanın idarəsi bir daha təsdiq edir ki, bu həftə Brüsseldə Ermənistan və Azərbaycanın sərhədlərin demarkasiyası və sərhəd təhlükəsizliyi məsələləri üzrə dövlət komissiyalarının üçüncü igörüşü keçiriləcək və dəqiq tarix yaxın iki gün ərzində bəlli olacaq.

Tərəflər arasında sərhədin demarkasiyası ilə bağlı indiyədək əldə edilmiş ən qeyri-adi razılaşma təxminən bir ay əvvəl Praqada əldə olunub.

Burada qəbul edilmiş dördtərəfli bəyanata əsasən, Yerevan və Bakı BMT Nizamnaməsinə və 1991-ci il Alma-Ata Bəyannaməsinə uyğun olaraq bir-birinin ərazi bütövlüyünü və suverenliyini tanımağa razılaşıblar ki, bu da demarkasiya və delimitasiya  komissiyasının işinin əsasını təşkil etməlidir.

Ehtimal olunur ki, Brüsseldə danışıqlar bu nöqtədən davam etdiriləcək. Politoloq Robert Ğevondyan hesab edir ki, erməni tərəfi Alma-Ata əsasında irəliləmək variantında israrlı olmalıdır.

“Alma-Atanın həmin bəyannaməsi nəticəsində Sovet İttifaqında delimitasiya və demarkasiya aparılmış yeni müstəqil dövlətlər öz sərhədləri ilə tanındı və bu, 1929-cu ildə xəritələri mövcud olan Ermənistan və Azərbaycan arasında həyata keçirildi və Moskvada yerləşir.

Belə ki, süzgün iş nəticəsində həmin  həmin xəritələri masa üzərində qoymaqla  həmin xəritələrlə delimitasiya aparılmasını tələb etsinlər.

Orada nə anklavlar var, nə də Bakının tələb etdiyi, məsələn,  Tavuşun kəndləri, yaxud Naxicevanın bir kəndi var.

Bu, bir qədər erməni tərəfi üçün faydalıdır və Brüsseldəki komissiyanın işində erməni tərəfinin Alma-Ata variantında israrını davam etdirməsi yaxşı olardı”.

Soçidə Alma-Atanın xatırlanması oktyabrda Praqada qeydə alınan sözlərin təkrarıdır. Robert Ğevondyanın fikrincə, həm Moskva, həm də Brüssel öz maraqlarını irəli sürərək mövcud sabitliyə sahib çıxmağa çalışırlar.

Halbuki, politoloq Areq Koçinyan hesab edir ki, Brüsseldə keçiriləcək görüş Soçini heç bir şəkildə tamamlaya bilməz.

“Ümumiyyətlə, Soçi görüşünün nəticələrinə əsasən deyə bilərik ki, məqsəd Praqadakı dördtərəfli görüş və ABŞ-ın fəallaşması fonunda baş tutmaq idi.

Amma Soçi göstərdi ki, həm Rusiyanın, həm də Ermənistanın təklifləri yerindədir. Əsasən bu gün üç proses var: Vaşinqton, Brüssel, nə vaxtsa Fransa prosesi ilə əvəz oluna bilər və Rusiya prosesi var”.

RF  Prezidenti Soçi görüşündən sonra bəyan edib ki, Rusiya Ermənistanla Azərbaycan arasında sərhədlərin müəyyənləşdirilməsi məsələsini həll etmək üçün Sovet dövründən qalma Baş Qərargahdan ən dəqiq xəritələri təqdim etməyə hazırdır.

Areq Koçinyan:

“Delimitasiya və demarkasiyanın əsasının nədən ibarət olduğunu söyləmək mənim üçün çətin olacaq. Bizim səlahiyyətli orqanlar bir dəfə bəyan etmişdilər ki, 20-ci illərin xəritələri bizim üçün sərfəlidir.

1991-ci ildəki Alma-Ataya istinad isə tərəfləri bir araya gətirmək cəhdidir. Konstruktivlik sahəsi, ərazi bütövlüyünün tanınması sahəsi ilə eynidir. Bu demarkasiya üçün o qədər də yaxşı əsas deyil”.

Ekspertlər əmindirlər ki, sülhməramlı missiyanın taleyi həm də Ermənistanla Azərbaycan arasında sərhədin demarkasiyası və delimiitasiyası  işlərinin necə davam edəcəyindən asılıdır.

 Bunu Rusiya Prezidentinin Soçidə müşahidəsi də təsdiqlədi ki, Artsaxdakı rus sülhməramlılarının gələcəyi sülh müqaviləsi və delimitasiya prosesindən asılıdır.

Daha çox göstər
Back to top button