BaşlıcaSiyasət

Ekspert rəyləri:  “2023-cü il Ermənistan-Türkiyə münasibətləri üçün daha çətin il olacaq”

Türkiyənin Ermənistanla əlaqələr üzrə xüsusi nümayəndəsi Serdar Kılıç ötən gün Ankara universitetində Ermənistanla Türkiyə arasında hava yükdaşınmaları  yaxın gələcəkdə başlanmasının mümkün olduğunu bildirib.

O, Ermənistan tərəfdən müəyyən addımlar gözlədiyini və onların tezliklə həyata keçiriləcəyinə inandığını bildirib. Kılıç onu da bildirib ki, bu addımlar atılarsa, ya Ermənistanda, ya da Türkiyədə xüsusi nümayəndələrin növbəti toplantısı təşkil olunacaq.

Onun sözlərinə görə, belə olan halda üçüncü ölkələrin vasitəçiliyinə ehtiyac qalmayacaq. 2022-ci ildə Ermənistan-Türkiyə münasibətlərinin normallaşması çərçivəsində iki ölkənin səfirləri bir dəfə Moskvada, üç dəfə Vyanada görüşüblər.

2021-ci ilin sonunda praktiki mərhələyə qədəm qoyan Ermənistan-Türkiyə münasibətlərinin normallaşması prosesi çərçivəsində iki ölkənin xüsusi nümayəndələri 2022-ci ildə dörd dəfə görüşüb.Lakin  Ankaranın  əmin etməsinə baxmayaraq  türk tərəfinin vədləri havada qaldı.

 Erməni ekspertlər əmindirlər ki, Türkiyə münasibətlərin tənzimlənməsi istiqamətində heç bir addım atmağa hazır deyil. Əvəzində daim Ermənistana üstüörtülü ilkin şərtlər təqdim olunur və bu, Azərbaycan vasitəsilə həyata keçirilir.

Hərbi ekspert Karen Hovhannisyan “Radiolur”a müsahibəsində xatırladır ki, ER müstəqillik əldə etdikdən sonra Ermənistan-Türkiyə münasibətlərinin tənzimlənməsinə bir neçə dəfə cəhd edilsə də, heç bir irəliləyiş qeydə alınmayıb. Ekspert əmindir ki, bu proses də istisna deyil

“Ermənistan Respublikası müstəqillik əldə edəndən bəri Ermənistan Respublikasının bütün liderləri Türkiyə ilə münasibətləri tənzimləməyə çalışdılar və heç biri buna nail olmadı.

Bu, alınmadı, çünki Türkiyə bunu istəmədi. Bu gün də Türkiyə bunu istəmir.Türkiyənin Ermənistanı regionda suveren dövlət hesab etmək və onunla münasibətləri tənzimləmək, dialoqa oturmaq arzusu yoxdur”.

Ekspert vurğulayır ki, Türkiyə Ermənistanı öz təsiri altına almaq məqsədi ilə ilkin şərtlər irəli sürür. Ankara Artsax probleminin azərbaycanpərəst həll yollarından danışır, ona dəxli olmayan, 44 günlük müharibə zamanı o, müharibəyə tam rəhbərlik edib və Azərbaycana hərbi texnika və silahlı qüvvələrlə tam dəstək veribdir.

Hovhannisyan xatırladır ki, Türkiyə erməni diasporunun hərəkətlərinin yolverilməzliyindən danışmaq fürsətini əldən vermir, öz soyqırım xarakterini gizlətməyə və erməni soyqırımını unutdurmağa çalışır.

Üstəlik, ekspert hesab edir ki, soyqırımı faktı Türkiyənin ən həssas nöqtələrindən biridir, ona görə də Ankara onu hər cür kənarda qoymağa çalışır.

Hovannisyan isə Rubinyan-Kilç görüşlərini formal hesab edir. 2022-ci il iyulun 1-də Vyanada keçirilən sonuncu görüşdə tərəflərin üçüncü ölkə vətəndaşları üçün Ermənistan-Türkiyə quru sərhədinin tez bir zamanda açılmasına dair razılıq əldə olunması buna sübutdur.

Karen Hovhannisyan 2022-ci ili Ermənistan-Türkiyə münasibətlərinin normallaşması baxımından uğursuz il hesab edir.

Üstəlik, o, qarşıdan gələn illə bağlı da bədbindir, çünki Ankara “Zəngəzur dəhlizi” deyilən yolu Bakının əli ilə qoparmağa çalışır ki, bu da vəziyyəti son dərəcə mürəkkəbləşdirir.

“2022-ci il uğursuz oldu, amma 2023-cü il də eyni olacaq və ümumiyyətlə, bu münaqişə olduğu üçün münasibətlərin tənzimlənməsinə göz yummamalıyıq”.

Politoloq Armen Bagdasaryan hesab edir ki, Ermənistan-Türkiyə barışığı birbaşa Ermənistan-Azərbaycan münasibətləri ilə şərtlənir və Artsaxın gələcəyindən asılıdır.

Təhlilçi Ermənistan-Türkiyə münasibətlərindən danışmağı mənasız hesab edir.

“Bizim gözləntimiz o olardı ki, Türkiyə Azərbaycana təzyiq göstərsin ki, onlar öz aqressiv ritorikalarını bir az zəiflətsinlər və substantiv danışıqlar masasına otursunlar, amma Türkiyənin Azərbaycan hakimiyyətinə bu qədər təzyiq göstərəcəyini düşünmürəm.

Əksinə, açıq şəkildə bəyan edirlər ki, onlar Ermənistanın zəif durumundan istifadə edib, nəhayət, uzun müddət istədiklərinə nail olmalıdırlar.

Düşünürəm ki, 2023-cü ildə Ermənistana bu təzyiqlər zəifləməyəcək, əksinə daha da güclənəcək”.

Erməni ekspertlər hesab edirlər ki, belə bir şəraitdə 2023-cü il Ermənistan Respublikası üçün daha ciddi və çətin il olacaq.

Daha çox göstər
Back to top button