BaşlıcaSiyasət

Yerevan və Bakının BMT-nın Beynəlxalq Məhkəməsində iddiaları

Yanvarın 30-da BMT-nin Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsində Ermənistanın Azərbaycana qarşı iddiası müzakirə olunacaq.

Yerevan Laçın qapalı dəhlizi məsələsi və onun nəticələri ilə bağlı Bakıya müvəqqəti tədbir tətbiq etməyi xahiş edib. Ermənistan da Azərbaycana qarşı şikayəti tamamlayıb və Haaqa Məhkəməsinə təqdim edib.

Rəsmi Yerevan BMT məhkəməsindən Azərbaycanın Ermənistana qarşı ayrı-seçkilikçi münasibətini tanımağı və dəymiş zərərin ödənilməsini tələb edir.

Bakı da öz növbəsində Yerevana qarşı demək olar ki, eyni iddia ilə çıxış edib.

Beynəlxalq hüquq məsələləri üzrə nümayəndə Yeqişe Kirakosyan İrqi ayrı-seçkiliyin bütün formalarının ləğvi haqqında Beynəlxalq Konvensiya çərçivəsində Ermənistanın Azərbaycana qarşı tam şikayət və iddialarını Ermənistan adından Beynəlxalq Məhkəməyə təqdim edib.

“Bu tələblər ümumiyyətlə “Azərbaycanın onilliklər boyu etnik ermənilərə qarşı nifrət və ayrı-seçkilik münasibəti nəticəsində törədilmiş pozuntuların qeydə alınması və dəymiş ziyanın ödənilməsi” ilə bağlıdır.

Beynəlxalq hüquq üzrə mütəxəssis Ara Ğazaryan deyir ki, Ermənistan tərəfi BMT məhkəməsində Azərbaycanın istər keçmişdə, istərsə də bugünkü bütün hərəkətlərinin Qarabağ əhalisinin erməni olması, yəni  etnik təmizlənmə ilə bağlı olduğunu əsaslandırmalıdır.

“Yəni etnik təmizləmə. Yada salaq ki, iş Haaqa məhkəməsində yalnız bu kontekstdə gedir. Bütün hallarda istənilən arqument bu kontekstdə təqdim edilməlidir”.

Bundan əvvəl, 2021-ci il sentyabrın 16-da Ermənistan irqi ayrı-seçkiliyin bütün formalarının ləğvi haqqında Beynəlxalq Konvensiyanı pozduğuna görə Azərbaycana qarşı şikayət edib. Məhkəmə tam şikayət və sübutların təqdim edilməsi üçün 23 yanvar 2023-cü il tarixini təyin edib.

Yanvarın 30-da məhkəmə Ermənistanın daha bir ərizəsinə baxacaq, bununla bağlı Yerevan Məhkəmədən Laçın dəhlizi ilə bağlı müvəqqəti tədbirin tətbiqini xahiş edir. Həmin dinləmələrdə əsas şikayətin tələblərinin də dərc olunacağı güman edilir.

Bu müddət ərzində Azərbaycan da Ermənistana qarşı analoji proseslərə başlayıb. Bu ölkənin Xarici işlər nazirliyi ötən gün bəyanat yayaraq, rəsmi Bakının Yerevana qarşı iddia ilə bağlı əsas sənədi Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinə göndərdiyini bəyan edib.

Bu, irqi ayrı-seçkiliyin bütün formalarının ləğvi haqqında Beynəlxalq Konvensiyaya uyğun olaraq, ölkəmizin Ermənistana qarşı başlatdığı beynəlxalq məhkəmə işlərinin inkişafında mühüm addımdır” – deyərək mesajda qeyd olunur.

Azərbaycan Xarici işlər nazirliyi bəyan edib ki, məhkəməyə təqdim olunan sənəd “Azərbaycan torpaqlarının” 30 illik “işğal”ı zamanı “Ermənistanın törətdiyi cinayətlərə” dəlalət edən minlərlə səhifəlik sübutlara əsaslanır.

Bakı təqdim olunan sübutlar əsasında Ermənistanın məsuliyyətə cəlb edilməsi ilə bağlı vəsatətin təmin edilməsini tələb edir.

Beynəlxalq hüquq üzrə mütəxəssis Ara Ğazaryan isə hesab edir ki, Azərbaycanın təqdim etdiyi demək olar ki, eyni iddiadan asılı olmayaraq, bizim BMT-nin Beynəlxalq Məhkəməsinin növbəti qərarı olacaq.

   “Belə deyil ki, Ermənistan tərəfi Azərbaycandan fərqli olaraq hansısa əfsanə və ya bu günün lüğəti ilə desək, hansısa povest hazırlamağa çalışır. Azərbaycan tərəfi belə edir. Biz sadəcə olaraq həqiqəti deyirik”.

Eyni zamanda beynəlxalq hüquq mütəxəssisi qeyd edir ki, Azərbaycanı qəbul ediləcək qərarlara əməl etməyə məcbur edəcək heç bir hüquqi sənəd yoxdur.

Bunun üçün siyasi addımlar lazımdır. Yəni siyasi sanksiyalar lazım olacaq və son söz siyasi qurumlar olacaq. O, qanuni qərarın məntiqi olaraq siyasi sanksiyalara səbəb olacağını və buna nail olmaq üçün başqa siyasi proseslərə ehtiyac olduğunu düşünür.

   “Yəni işin yarısı olan hüquqi sahədə deyil, siyasi sahədə də uğur əldə edilməlidir”.

Beynəlxalq hüquq eksperti qeyd edir ki, artıq Azərbaycanın beynəlxalq öhdəliklərini yerinə yetirməməsi ilə bağlı ümumi rəy formalaşıb, ona görə də nikbindir ki, siyasi qərarla Azərbaycana qarşı sanksiyaların tətbiq olunacağı məqam da gələ bilər.

İddiasında Azərbaycan Ermənistanın itkin düşmüş ölkə vətəndaşları barədə bütün lazımi məlumatların verilməsi, “qanunsuz zəbt edilmiş” əmlakın qaytarılması, “nifrət təbliğatının” dayandırılması ilə bağlı öhdəliklərini yerinə yetirməsini zəruri hesab edir.

Azərbaycan Xarici işlər nazirliyinin mesajında deyilir: “Azərbaycan tərəfi yuxarıda qeyd olunan cinayətləri törədən şəxslərin beynəlxalq hüquqi məsuliyyətə cəlb edilməsi üçün bütün səylərini göstərəcək”.

Ara Ğazaryan onu da qeyd edir ki, Azərbaycan və Ermənistanın iddialarının konteksti eyni olsa da: Ermənistan-Azərbaycan münasibətləri, faktiki əsaslar tamamilə fərqlidir.

Daha çox göstər
Back to top button