BaşlıcaSiyasət

Erdoğan yenidən seçildikdən sonra diplomatiyanı gücləndirir, diqqətini Körfəz ölkələri və Suriyadan gələn investisiyalara yönəldir

Ən çətin seçki imtahanı ilə üzləşən Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Erdoğan indi Yaxın Şərqdə diplomatiyanı aktivləşdirir. O, Fars körfəzi ölkələrindən investisiyaların cəlb edilməsinə, Misir və Suriya ilə əlaqələrin qurulmasına diqqət yetirib.

Bu barədə Fehim Taştekinin “Al Monitor”da dərc olunan arayışında deyilir. O qeyd edir ki, İordaniyanın Xarici işlər naziri Ayman Safadi Suriya Prezidenti Bəşər Əsəd və Xarici işlər naziri Feysəl Mekdad ilə Dəməşqdə görüşdükdən bir gün sonra çərşənbə axşamı Ankaraya səfər edərkən ikitərəfli danışıqların gündəmində Suriya məsələsi əsas yer tuturdu.

Ankaranın Moskvanın vasitəçiliyi ilə Dəməşqlə münasibətlərin normallaşdırılması təklifi İordaniyanın öz qaçqın yükünü atmaq, Suriyadan narkotik qaçaqmalçılığı ilə mübarizə və sərhəd təhlükəsizliyini yaxşılaşdırmaq səylərinə uyğundur.

Həmçinin may ayında Ərəb Dövlətləri Liqasının təmas qrupu İordaniyada görüşüb və bu, Suriyanın Ərəb Liqasına qayıtmasına zəmin yaradıb.

Rusiya və İranın iştirak etdiyi dördtərəfli danışıqlarda Suriya ilə danışıqlarda Türkiyə qaçqınların geri qayıtmasının asanlaşdırılmasının önəmli olmasında israr edir, Dəməşq isə Ankaranı Suriyadan qoşunlarını çıxarmağa və “terrorçu” qruplara dəstəyi dayandırmağa çağırır.

Mətbuat yazır ki, qaçqınların məskunlaşdırılması üçün Erdoğan Suriya daxilində beynəlxalq maliyyə dəstəyi ilə Türkiyə sərhədi boyunca təhlükəsiz zonada yeni qəsəbələr tikməyi təklif edib.

Lakin bu ideya geniş dəstək qazanmadığından Türkiyə Qətər və Küveytdən gələn vəsaitlə türk ordusunun nəzarətində olan ərazilərdə yeni evlər tikmək fikrinə düşdü.

Suriya ilə münasibətlərin tənzimlənməsi Fars körfəzi ölkələrinin maliyyələşməsi ilə bu cür səylərə töhfə verə bilər. Bununla belə, ABŞ və Avropa sanksiyaları Suriyada yenidənqurma üçün əsas maneə olaraq qalır.

Türkiyə və İordaniya Avropaya da təsir edən qaçqın problemini həll etmək üçün humanitar yardım üzrə qüvvələri birləşdirə bilər.

Suriyanın Ərəb Dövlətləri Liqasına qayıtdıqdan sonra ərəb ölkələri, ilk növbədə Səudiyyə Ərəbistanı ilə iqtisadi əlaqələri daha da inkişaf etdirmək səyləri artır.

İndiyə qədər bu səylərin əksəriyyəti konkret layihələrə çevrilə bilməyib və Qərbin nisbətən yumşaq etirazları ilə üzləşib. Müxalif Suriya televiziyasına istinadən Taştəkin bildirir ki, Safadi türk rəsmilərinə İordaniyanın Suriya böhranının nizamlanmasına yönəlmiş Astana prosesinə bənzər danışıqları qəbul etməyə hazır olduğunu bildirib.

 Bundan əlavə, o, həmçinin Suriyanın beynəlxalq avtomobil yollarının, əsas M4 və M5 yollarının açılması mexanizmlərini müzakirə etməyi təklif edib.

 İordaniya Rusiyanı əvəz edərək Ankara ilə Dəməşq arasında vasitəçi rolunu almağa çalışır. Məqalə müəllifi qeyd edir ki, daxili iqtisadi təlatümlə üzləşən Erdoğanın yaxın günlərdə Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Səudiyyə Ərəbistanı və Qətərə səfər edəcəyi gözlənilir.

Ankara özəlləşdirmə və satınalmalar da daxil olmaqla Körfəz ölkələrindən 25 milyard dollara qədər investisiya cəlb etməyə ümid edir.

Erdoğan həmçinin Suriyada mənzil tikintisi üçün ərəb vəsaitlərini cəlb etməyə ümid bəsləyir. Ərəb dünyasının Türkiyənin xarici əlaqələrində artan mövqeyinin digər bir əlaməti isə Xarici işlər naziri Hakan Fidanın ötən gün Qoşulmama Hərəkatının Bakıda keçirilən toplantısı çərçivəsində İraq, Küveyt və Əlcəzairli həmkarları ilə ikitərəfli danışıqlar aparmasıdır.

Eyni zamanda, Türkiyənin Misirlə münasibətlərini normallaşdırması, Misirdə Müsəlman Qardaşlarının devrilməsi ilə bağlı on il davam edən fikir ayrılığından sonra iki ölkənin diplomatik münasibətləri tam bərpa etmək üçün səfirlər təyin etdiklərinin elanı ilə yekunlaşdı.

Türkiyə rəsmiləri Erdoğanla Misir prezidenti Əbdülfəttah əs-Sisi arasında görüş üçün razılığın əldə edildiyini bildiriblər. Ərdoğan “darbeci” və “qatil” adlandırdığı Sisi ilə barışmaqla, Aralıq dənizinin Şərqində enerji kəşfiyyatı hüquqları ilə bağlı mübahisələrdə Türkiyənin təcridini yüngülləşdirməyə ümid edir.

İstənilən halda Qahirə yaxınlaşma başlayandan bəri olduğu kimi ehtiyatlı olaraq qalır. Səfirlərin təyin olunmasına baxmayaraq, o, hələ də Misirə qayıtmaq üçün Türkiyənin bir sıra hökumət strukturlarına yaşıl işıq yandırmalıdır.

 “Ərəb hökumətləri ilə yeni səhifələr açan Erdoğan adətən “qələbə” şüarını izləyir, lakin onun hərəkətləri mahiyyətcə Türkiyənin iqtisadi boşluqlarını ərəb fondları ilə doldurmaq ümidi ilə Suriya və Liviya kimi münaqişə zonalarında yeni səhifələr də dəyişikliklər tələb edir” – deyərək Taştəkin yekunlaşdırır.

Mətn faktor.am-ə məxsusdur.

Daha çox göstər
Back to top button