BaşlıcaSiyasət

“İraq Kürdüstanı ilə Azərbaycan arasında əməkdaşlığın arxasında Türkiyə dayanır”

Azərbaycan diqqətini Türkiyənin əvvəllər maraq göstərdiyi yeni bölgələrə yönəldir, ona görə də siyasi və iqtisadi istiqamətlərdə müəyyən inkişafı təmin etmək imkanları var.

Tanınmış ərəbşünas  Armen Petrosyan j

urnalist ilə söhbətində bu fikri xüsusilə İraq Kürdüstanı ilə Azərbaycan arasında qurulan əlaqələrə toxunaraq bildirib.

Qeyd edək ki, ötən gün İraq Kürdüstanının Prezidenti Neçirvan Bərzani Azərbaycana səfər edib və orada Azərbaycan prezidenti İlham Əliyevlə görüşüb.

Söhbət zamanı İraq Kürdüstanı ilə ticarət-iqtisadi əlaqələrin genişləndirilməsi, investisiyalar, enerji sektorunda əməkdaşlıq, turizm imkanlarının artırılması, birbaşa uçuşların açılması və digər məsələlər müzakirə edilib.

“İraq Kürdüstan və Azərbaycan arasında əlaqələrin inkişafı bir neçə amil ilə izah edilə bilər və bu da Türkiyə-Azərbaycan münasibətlərinin dərinləşməsi, Türkiyənin ayrıca maraqları olan bu bölgələrdə də, Azərbaycanın marağı və xarici siyasətdə yeni bir istiqamətin canlandırılmasını nəzərdə tutur, əslində, vasitəçilik edilir”dedi.

Onun fikrincə, İraq Kürdüstanının Türkiyə ilə çox sıx iqtisadi əlaqələri var, çünki ən azı infrastrukturun inkişafı sahəsində, xüsusilə neft hasilatı və enerji əməkdaşlığı sahəsində Türkiyə kapitalı təxminən 90 faiz iştirak edir.

Amma son zamanlar iqtisadi problemlər üzündən Türkiyə kapitalını ixrac etməyə deyil, digər bölgələrdən iqtisadi kapitalı mənimsəməyə çalışır.

“İraq Kürdüstanında hələ də sərmayə üçün çox cəlbedici ərazilər var, lakin Türkiyənin hazırda əvvəlki imkanları yoxdur, ona görə də müttəfiqi Azərbaycana yaşıl işıq yandırır ki, ikincisi bu boşluğu doldursun, bir şərtlə ki, gələcəkdəsə təbii ki,  mükafatlandırılsın.

Məhz bu kontekstdə Azərbaycanla İraq Kürdüstanı arasında münasibətlərin yaxınlaşması siyasi müstəvidə baxılmalıdır.

Azərbaycanın Ərbildə baş konsulluğunun açılması planlaşdırılır” – deyə ərəbşünas bildirib.

İraq Kürdüstanı çox böyük neft və qaz ehtiyatlarına malikdir və investisiyaları genişləndirmək üçün böyük imkanlar var, ona görə də bu mənada Azərbaycanın “Sokar” neft-qaz şirkəti üçün geniş bir sahə açılır.

Xüsusilə İraq Kürdüstanından neft və qaz borularla Türkiyənin Ceyhan limanına, oradan isə dünya bazarına daşındığından, yaxın gələcəkdə adıçəkilən şirkətin sözügedən regionda fəallaşması çox mümkündür.

Azərbaycan tərəfinin də Türkiyə ərazisindən keçəcək və izafi gəlirlərin ayrılmasını təmin edəcək yeni qaz kəmərinin tikintisi işlərinə cəlb olunacağı istisna edilmir.

Bu sövdələşmənin Türkiyə ilə qarşıdurmada olan regionun digər ölkələrində fəaliyyət göstərən kürd icmaları arasında narazılığa səbəb olub-olmayacağı sualına toxunan Petrosyan bildirib ki, kürd icmaları ümumiyyətlə çoxqatlıdır, hətta Türkiyə daxilində müxtəlif kürd klanları, qəbilə ittifaqları, partiyalar var və onlar arasında müxtəlif məsələlərdə fikir ayrılığı var.

Eyni vəziyyət Türkiyənin qonşu ölkələrində, İraqda, Suriyada, İranda yerləşən kürd icmalarında da mövcuddur və onlar arasında ideoloji ümumiliklər olsa da, indiki zamanda birlikdən danışmaq sadəlövhlük olardı.

“Sadəcə onu nəzərə almaq lazımdır ki, İraq Kürdüstanı müasir formada Türkiyəyə borcludur və bu regionun əsas sərvəti olan neft əsasən Türkiyənin infrastrukturu sayəsində satılır.

Təsadüfi deyil ki, Bərzani ailəsi ilə Ankara arasında əməkdaşlıq daimi xarakter alıb, çox yüksək səviyyəyə çatıb və Tələbani ailəsinin bu iqtidarı hətta yaxından bölüşdürməməsi də bu avtoopkranın eyni məsələni göstərmir.

 İranla əlaqələr, yəni Türkiyə-İran rəqabəti tərəflərin diametral şəkildə fərqli iqtisadi və siyasi maraqlar güddüyü İraqda özünəməxsus şəkildə lokallaşdırılıb” – deyə ərəbşünas bildirib.

Petrosyanın fikrincə, Türkiyə Bərzan ailəsinin şəraitindən istifadə edərək, antiterror əməliyyatları çərçivəsində Türkiyədən oraya sızan Fəhlə Partiyasının döyüşçülərini sıxışdıraraq, İraq Kürdüstanında müəyyən təsir və hərbi mövcudluğu təmin etməyə davam edəcək.

Hər şeyə görə Türkiyə İraq Kürdüstanı ilə əməkdaşlığı dərinləşdirəcək, Azərbaycanı prosesə cəlb edəcəkdir.

Daha çox göstər
Back to top button