BaşlıcaSiyasət

Lacin birtərəfli açıla bilər: “İçəridən və xaricdən Qarabağ ətrafında sıx bir halqa”

Yerevan Ermənistan tərəfinin Sülh Müqaviləsi ilə bağlı yeni təkliflərini Bakıya göndərib ki, bu da artıq iki ölkənin Xarici işlər nazirlikləri arasında mübadilə edilən dəyişikliklərin beşinci variantıdır.

Bu haqda Baş nazir Nikol Paşinyan hökumət iclası ərzində bildirib. Sazişin mətni ətrafında uzaqdan müzakirələr aparılsa da, Laçın dəhlizi bağlı olaraq qalır.

Hakari körpüsündə 400 ton humanitar yük hələ də gözləyir. Baş nazirin sözlərinə görə, vəziyyətin yeganə dəyişməsi ondan ibarətdir ki, Qırmızı Xaç və Rusiya Federasiyasının Dağlıq Qarabağdakı sülhməramlı qoşunları vasitəsilə müalicəyə ehtiyacı olan vətəndaşların və digər vətəndaşların Dağlıq Qarabağda müəyyən hərəkətinə başlanılıb.

Baş nazir Paşinyan hökumətin iclasında Qarabağla bağlı yeni təhlükəli hadisələrdən danışıb.

Problem belədir: “Bizə mötəbər məlumat daxil olub ki, Laçın dəhlizinin birtərəfli qaydada açılması, yəni Dağlıq Qarabağdan çıxışa icazə verilməsi, girişə icazə verilməməsi planları hazırlanır”.

ER-nin xüsusi tapşırıqlar üzrə səfiri Edmon Marukyan nəşrin əlçatanlığını daha aydın görmək üçün Twitter mikrobloqunda konkret məmurların adlarını çəkərək bu xəbərdarlığı təkrarladı.

O, postunda ABŞ Prezidenti Co Bayden, dövlət katibi Entoni Blinken, Fransa Prezidenti Emmanuel Makron, Avropa Şurasının sədri Çarlz Mişel, AB-nin xarici siyasət və təhlükəsizlik məsələləri üzrə ali nümayəndəsi Cozef Borreli xatırladıb.

“Azərbaycan Dağlıq Qarabağda klassik etnik təmizləmə siyasəti aparır. Bizdə olan məlumata görə, Bakı Dağlıq Qarabağ ermənilərini geri qayıtmaq imkanı olmadan ərazidən sıxışdırmaq üçün birtərəfli qaydada Laçın dəhlizinin açılmasını planlaşdırır.

Bu, klassik etnik təmizləmə siyasəti: əvvəlcə güllələyirlər, öldürürlər, insanları əsir götürürlər, uzun müddət ac saxlayırlar, sonra isə yalnız çıxış yolu açırlar ki, insanlar bu qeyri-insani şəraitə görə Dağlıq Qarabağı geri qayıtmaq imkanı olmadan tərk etsinlər.Bu  beynəlxalq müdaxilə ilə dayandırılmalıdır”.

Hazırda Ermənistanda çoxlu sayda Dağlıq Qarabağ sakini öz yaşayış yerinə qayıda bilməyib, ötən ilin dekabr ayından Laçın dəhlizinin qanunsuz bağlanması nəticəsində 5 minə yaxın, 30 minə yaxını isə yaşayış yerinə qayıda bilməyib. 9 noyabr 2020-ci il tarixli üçtərəfli bəyanatın 7-ci bəndinin yerinə yetirilməməsi. Üçtərəfli bəyannamənin başqa bir yerinə yetirilməmiş bəndi tərəfləri öhdəlik qoyur:

“Məcburi köçkünlər və qaçqınlar Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Qaçqınlar üzrə Ali Komissarlığının idarəsinin nəzarəti altında Dağlıq Qarabağ ərazisinə və ətraf rayonlara qayıdırlar”.

Baş nazirin sözlərinə görə, bu, daha açıq mətndə aşağıdakılar deməkdir.

  “Üçtərəfli bəyannamənin 7-ci bəndinin yerinə yetirilməsi qaçqın və məcburi köçkünlərin təkcə Dağlıq Qarabağ ərazisinə deyil, həm də ona bitişik rayonlara qayıtmasını nəzərdə tutur.

Bu isə o deməkdir ki, təkcə Hadrut, Martakert, Martuni və bir sıra kəndlərin erməniləri deyil, həm də Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli ilə bağlı 2000-ci illərin əvvəllərində 2000-ci il 2018-ci il tarixli 3-cü bənddə qeyd olunub.

 Eyni zamanda Getaşen, Martunaşen, Şahumyan və digər rayonların öz evlərinə ləyaqətlə və təhlükəsiz qayıtmaq imkanı olmalıdır”.

Fransa Prezidenti Emmanuel Makron Le Point qəzetinə müsahibəsində  Qarabağ məsələsinə toxunub. Onun fikrincə, humanitar yardımın təmin edilməsi üçün Azərbaycana təzyiq göstərilməlidir. O, əmin edib ki, bu məqsədə çatmaq üçün bütün səylər olunmalıdır..

Avropa Şurasının sədri Çarlz Mişel isə Laçın dəhlizinin blokunun açılması da daxil olmaqla, Azərbaycan və Dağlıq Qarabağın hakimiyyət nümayəndələri arasında mümkün qədər tez dialoqa başlamağa çağırıb.

Halbuki Ermənistanın Baş naziri iddia edir:

“Bizdə olan məlumatlar sübut edir ki, Bakı davamlı olaraq müxtəlif vasitələrlə Stepanakertlə dialoqa torpeda vurur, məsuliyyəti Dağlıq Qarabağın üzərinə qoymağa çalışır.

ER-in mövqeyi dəyişməz olaraq qalır: Dağlıq Qarabağ ermənilərinin hüquqları və təhlükəsizliyi ilə bağlı məsələlər həll edilməlidir.

Beynəlxalq mexanizm çərçivəsində Bakı-Stepanakert dialoqu həll edilməlidir”.

Çarlz Mişel çıxışında təsdiqləyib ki, AB-nin Cənubi Qafqaz üzrə xüsusi nümayəndəsi Toivo Klaar “blokada variantlarını müzakirə etmək üçün” Yerevan, Bakı və Dağlıq Qarabağ nümayəndələri ilə daimi əlaqə saxlayır.

Hələ avqustun 17-də Qarabağın Xarici işlər naziri Sergey Ğazaryan qeyd edib ki, Azərbaycana müntəzəm olaraq görüş təşkil etmək təklif olunur, lakin Azərbaycan tərəfi hər dəfə bundan imtina edir.

 Son günlər BBC-Azərbaycan xidməti öz mənbələrinə istinadən xəbər verir ki, Dağlıq Qarabağ hakimiyyəti Ağdam yolunun açılmasına razılıq verməyə meyllidir və bu məsələ ilə bağlı Azərbaycan  yaxın günlərdə Bərdə şəhərində tərəflər arasında görüş planlaşdırılır.

Bu xəbərə cavab olaraq, Qarabağın Xarici işlər nazirliyi vurğulayır ki, Azərbaycan ərazisində, xüsusən də beynəlxalq vasitəçilərin iştirakı olmadan keçirilən istənilən görüş, xüsusilə mandat altında olan Vaqif Xaçatryanın qaçırılması faktını nəzərə alsaq, kifayət qədər yüksək risklər ehtiva edir.

Bu müzakirələr fonunda Qarabağda daxili siyasi mübarizənin güclənməsi və prezidentin istefası tələbləri beynəlxalq hüquq presedenti baxımından təhlükəlidir, hüquqşünas Artaşes Xalatyan deyir.

“Mən, Arayik Harutyunyanın müdafiəçisi olmaq istəmirəm, bununla belə  konstitusiya hüququ və politologiya nöqteyi-nəzərindən, Qarabağ ətrafındakı vəziyyətə, Qarabağın tanınmamış beynəlxalq hüquqi statusuna və əslində, ətrafındakı sıx dairəyə baxanda.

Qarabağda daxili siyasi mübarizənin hansı inkişafı aparacağı hələlik bəlli deyil. Axşam Stepanakertin “Veratsnund”meydanında hökumətdən ictimaiyyəti narahat edən cavabların alınması gözlənilən toplantı planlaşdırılır.

Qarabağ Prezidenti Arayik Harutyunyan yaxın vaxtlarda, Ağdam yolunun açılması, Bərdədə planlaşdırılan görüşün mümkünlüyü və iki gün ərzində Stepanakertdə təşkil olunmuş qapalı görüşlərin nəticələri barədə ictimaiyyətə aydınlıq gətirəcəyini vəd edib.

Daha çox göstər
Back to top button