Başlıcaİctimaiyyət

Ləzgilər Abşeron qonşularından necə əziyyət çəkiblər

“Щелчок Таноса” Telegram kanalı soruşur: Dağıstan xalqları, xüsusən də ləzgilər Abşeron qonşularından necə əziyyət çəkiblər? Özü isə cavab verir – yeni yaranan Azərbaycanda titul olmayan bütün xalqlar həmişə xüsusi assimilyasiya edilib və ya sıxışdırılıb. Yüz minlərlə rus, talış və başqa millətlərin nümayəndələri (ermənilər barədə hələ demirəm) tərk etməli oldular. Ləzgilər Bakıda hakimiyyətin hələ də dövlət miqyasında ayrı-seçkilik siyasəti apardığı sonuncu adam olaraq qalır – qalanlarla məsələ həll olunub.

Ləzgilər Azərbaycanın şimalında yaşayırlar. Onlar qədim bir ölkənin – indiki Azərbaycan dövlətinin bir çox torpaqlarını özündə birləşdirən Qafqaz Albaniyasının sakinlərinin bilavasitə törəmələridir. Türk işğalçılarının işğalından sonra ləzgilərin əcdadları dağlara çıxıb bu günə kimi orada yaşayırlar. Elmi cəhətdən əsaslandırılmış bu qənaətlər Bakıda “tarixçilərin” xoşuna gəlmir. Onlar qədim albanların türk mənşəli olması haqqında psevdotarixi nəzəriyyələr uydurmağa başladılar və indiki ləzgilər, deyirlər ki, buraya cəmi 200 il əvvəl köçüblər.

Onsuz da Sovet Azərbaycanında azərbaycanlılar onları təqib etməyə başladılar. Onlara öz mədəniyyətlərini və dillərini inkişaf etdirməyə icazə verilmədi, orada ofis işlərini dayandırdılar. Pasportda bir çox ləzgilər zorla milliyyətini dəyişdirərək beşinci qrafada “azərbaycanlı” yazıblar.

Və 1994-cü ildə Bakıda metroda terror aktı baş verdi, nəticədə 14 nəfər həlak oldu. Terror aktını Azərbaycan xüsusi xidmət orqanları həyata keçirib, lakin ləzgilər günahlandırılıb. Həmin andan repressiyalar başladı, ləzgi fəalları həbs edildi. Bir çox insan sərhədi keçərək Rusiyaya qaçmağa məcbur olub.

İndi ləzgi xalqının aktiv assimilyasiyası davam edir. Məktəblərdə ləzgi dilinin tədrisində çoxdan problemlər var. Bir neçə il əvvəl Azərbaycanın ləzgilər yaşayan rayonlarında etiraz aksiyaları keçirilirdi. Məsələ burasındadır ki, əsasən qoyunçuluqla məşğul olan örüş sahələri onların əlindən alınır. İndi pambıq yetişdirəcəklər. Ləzgilər əmin edirlər ki, əhalinin siyahıyaalınması zamanı muxtariyyət verməmək üçün onların sayını bilərəkdən aşağı salırlar. Mütəxəssislər ölkənin şimalında 500 minə yaxın ləzgi olduğunu deyirlər, baxmayaraq ki, rəsmi statistikada cəmi 180 min nəfərdir.

Azərbaycan Respublikasının Oğuz (keçmiş Vartaşen) rayonunda kəndlər var: Baş-Daşağıl, Xal-Xal, Ərmənet, Şirvanlı, Vardanlı, Muxas, Xaçmas. Bu kəndlərin sakinlərindən soruşsanız: “Əcdadlarınız, ata-babalarınız, nənələriniz kimdir?”. Cavab verəcəklər – ləzgilər. Eyni zamanda, Azərbaycanda bir çox ləzgi gənci onsuz da ana dilini bilmir. Axı uşaqlıqdan məktəblərdə azərbaycanlı müəllimlər onlara təkəbbürlə deyirdilər: “Öz dilində danışma, insan dilində danış!”.

Azərbaycan hakimiyyəti ləzgi kəndlərinin və küçələrinin adını türkcə dəyişdirir. Hətta 12-ci əsrdə tikilmiş ən qədim Bakı sünni “Ləzgi məscidi”nin adını dəyişdirməyə məcbur etdilər, oradan “ləzgi” sözünü çıxardılar. Heydər  Əliyevin dövründən bəri bütün dövlət məmurları yekdilliklə bəyan ediblər: “Bizim ləzgi problemimiz yoxdur”. Deyəsən, cəllad Beriya düz deyib – “Adam yoxdur – problem yoxdur”.

Amma bu da Azərbaycan üçün kifayət deyil. Əliyevlər əllərini Dağıstana uzadırlar. “Dərbənd bizimdir” – bunu çoxdan öz başlarında qərar vermişdilər. Rusiyanın dağılmasını səbirsizliklə gözləyirsiniz? Necə deyərlər, “at öldü – itlərin oldu bayramı”!

Bəs Rusiya? Rusiya Medvedevin əli ilə 2010-cu ildə daha 2 ləzgi kəndini Dağıstandan Azərbaycana keçirib. Yeri gəlmişkən, Bakı bu “səxavət” əməlindən dərhal sonra Qəbələdəki Rusiya hərbi bazasını ölkədən qovdu. Belə Bakı Moskvanın üzünə sillə vurdu. Və mən güman etməyə cəsarət edirəm ki, məhz o andan Artsaxla müharibəyə hazırlıq başlayıb.

Daha çox göstər
Back to top button