BaşlıcaSiyasət

Erməni “Nürnberq” üçün əsas. “Roma Əsasnaməsi” gələn həftə BMT-də müzakirə olunacaq

Parlamentin Dövlət və Hüquq məsələləri üzrə daimi komissiyası müsbət rəy verib və yekdilliklə “Roma Statutu”nun ratifikasiyası məsələsinin oktyabrın 3-də başlayacaq plenar iclasların gündəliyinə daxil edilməsi barədə qərar qəbul edib.

17 iyul 1998-ci ildə imzalanmış Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin Roma Statutunda nəzərdə tutulmuş öhdəliklər Konstitusiyaya uyğundur.

 Bu sənədin ratifikasiyasının hüquqi tərəfi ilə yanaşı, siyasi müstəvisi dəmövcuddur. Ermənistanın nizamnaməni ratifikasiya etmək istəyi Rusiya ilə münasibətləri bir qədər gərginləşdirib.

Söhbət bu ilin martında Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin Vladimir Putinin həbsinə order verməsi ilə bağlıdır. Lakin Ermənistan parlamentində onlar açıq şəkildə bildirirlər ki, Roma Əsasnaməsinin ratifikasiyası istəyi Rusiya prezidentinə qarşı deyil, Azərbaycanın hərbi cinayətlərinin qarşısını almaq və onları məsuliyyətə cəlb etmək üçün bir rıçaqdır.

 Dövlət-hüquq məsələləri daimi komissiyasının müzakirəsinə müxalifət iştirak etməyib.

Dövlət və Hüquq məsələləri üzrə daimi komitədə yekdilliklə səsvermə, mahiyyətcə gələn həftə baş tutacaq “Roma Statutu”nun müzakirəsi zamanı parlament çoxluğunun necə dayanacağının və səsvermənin necə olacağının göstəricisidir.

Hakimiyyət nümayəndələri bu addımın Rusiya Federasiyasının prezidenti Vladimir Putinə qarşı yönəlmədiyini iddia edirlər.

2023-cü ilin martında Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsi Putinin həbsinə order verib. Ermənistanın “Roma Əsasnaməsi”ni ratifikasiya etməklə Rusiya prezidentinin səfərinin təhlükəli olacağı ölkələr sırasına qoşulacağını düşünmək adi haldır.

KremlinYerevanın  niyyətinə kəskin reaksiya verməsinin səbəbi də məhz budur.

Bu arada Ermənistan parlament çoxluğu hesab edir ki, onlar həll yollarını tapıblar və apreldə Moskvaya təkliflər göndəriblər və cavab gözləyirlər.

Cavabın gecikməsi erməni tərəfinə heç bir şəkildə izah edilmir. Beynəlxalq hüquq məsələləri üzrə nümayəndəsi Yeğişe Kirakosyan iddia edir ki, Ermənistan tərəfinin təklif etdiyi həll yolları ilə, hətta nizamnamə ratifikasiya olunduqdan sonra belə, Rusiya prezidenti Ermənistana heç bir təhlükə olmadan gələ bilər, ona görə də sənədlə bağlı yaranan hay-küyü əsassız hesab edir.

  “Vaxt baxımından hesab edirəm ki, ratifikasiya prosesi həmin orderlə çox uğursuz üst-üstə düşdü və gəlin bir daha təsdiq edək ki, ratifikasiya və yurisdiksiyanın tanınması prosesinin bununla heç bir əlaqəsi yoxdur.

 Prezident səlahiyyətlərini icra edənlər, dövlət başçılarının səlahiyyətlərini icra edənlər toxunulmazlıq  səlahiyyətlərə malikdirlər.  

Hər halda problem olsa belə, həlli yolları var.Biz belə dedik və bu həllər həm nizamnamə məntiqi çərçivəsində, həm də dəfələrlə dediyimiz fakt çərçivəsində həyata keçirilə bilər: ancaq və ancaq. Azərbaycana, Azərbaycanın törətdiyi cinayətlərə və onların törətdiyi cinayətlərin qarşısının alınmasına aiddir”.

Parlamentin Dövlət və Hüquq məsələləri üzrə Daimi komitəsinin sədri Vladimir Vardanyan iddia edir ki, “Roma Statutu” dövlət maraqları haqqındadır, o, soyqırım, müharibə cinayətləri, insanlıq əleyhinə cinayətlər və təcavüz hallarında beynəlxalq çəkindirici mexanizmdir.

Deputatın fikrincə, sənədin ratifikasiyasını Ermənistan-Rusiya münasibətləri kontekstində nəzərdən keçirmək sadəcə olaraq manipulyasiya xarakteri daşıyır.

Sənədin əleyhinə hərəkət edə bilən Ermənistanın konkret halda konkret adlar çəkilmir.

“Biz kifayət qədər uzun müddət çalışmışıq ki, Ermənistan-Rusiya müttəfiqlik münasibətlərini mahiyyət etibarı ilə elə səviyyədə saxlamaq imkanımız olsun ki, bu sənəd ratifikasiya edildikdən sonra həmin münasibətlərə heç bir təhlükə qalmasın.

21-ci əsrdə Qarabağda etnik təmizləməyə səbəb olan ER-na qarşı təcavüzü törədən beynəlxalq cinayətkarlar və həmin şəxslər cavab verməlidirlər.Bu şəxslər haradadırlar, harada yerləşirlər və hansı məsuliyyəti daşıyırlar, buna beynəlxalq cinayət məhkəməsi qərar verir”.

Ermənistan “Roma Statutunun” ratifikasiyası məsələsinə 2022-ci ilin sentyabrında Azərbaycanın genişmiqyaslı təcavüzündən sonra, Ermənistan ərazisində azərbaycanlılar tərəfindən bir sıra ağır hərbi cinayətlər törətdiyi vaxtda müraciət edib.

Sev gölü ərazisində qadın hərbçilərin cəsədlərinin atəşə tutulması və onlara hörmətsizlik edilməsi baş verənlərin tam mənzərəsi deyil.

Hökumət Roma Statusu ilə bağlı iki hissədə prosesi başlatır. Məhkəmənin tamhüquqlu üzvlüyünə imkan verən sənədi ratifikasiya edir və 2021-ci il mayın 10-dan etibarən məhkəmənin yurisdiksiyasının geriyə tanınmasını təklif edir.

Bu addımın aydın məqsədi var”- deyərək Yeqişe Kirakosyan qeyd edib.

Bütün AB ölkələri və AŞ üzv dövlətlərinin böyük əksəriyyəti ümumbəşəri insan hüquqlarının qorunmasını öz öhdəlikləri hesab edərək bu sənədi imzaladılar.

Roma Statutunu 131 ölkə imzalayıb və 122 ölkə ratifikasiya edib. Azərbaycan Cənubi Qafqazda yeganə ölkədir ki, hələ “Roma Statutu”nu belə imzalamamışdır.

Daha çox göstər
Back to top button