BaşlıcaSiyasətTəhlil

9 noyabr bəyanatı hələ qüvvədədirmi? Moskva niyə Artsax münaqişəsinin həll olunmamasından danışır?

İran Parlamentinin Xarici Siyasət və Milli Təhlükəsizlik Komitəsinin sədr müavini Şəhriyar Heydəri bildirib ki, ermənilərin Artsaxdan köçü məcburi olub, bölgə ermənilərin olub və qalır. O qeyd edib ki, əgər ermənilər Azərbaycan ordusunun hücumlarına görə Artsaxı tərk etmək məcburiyyətində qalıblarsa, bu, onların mahiyyətini və kimliyini itirməsi demək deyil.

Rusiya xarici işlər nazirinin müavini Qaluzin də Yerevanla Bakı arasında münaqişənin həll olunmadığını açıqlayıb. Ekspertlərin fikrincə, bu bəyanat Moskvanın hələ də noyabrın 9-da imzalanmış üçtərəfli bəyanatın qüvvədə olduğunu hesab etdiyini sübut edir.

Moskva Artsaxdakı müşahidə məntəqələrini bağlayır, ertəsi gün bildirir ki, “Ermənistan və Azərbaycan arasında münaqişə həll olunmayıb”. Bunu Rusiya Federasiyasının xarici işlər nazirinin müavini qeyd edib.

Əliyevin davranışı da diqqətçəkəndir, o, Qranadada Ermənistanın baş naziri ilə görüşməkdən imtina edir, 3 gündən sonra “sülh müqaviləsi”nin vaxtından əvvəl imzalandığını elan etməyə tələsir və Ermənistanla Azərbaycan arasında problemlərin həlli üçün platformalar təklif edir.

Belə təəssürat yaranır ki, dünyada baş verən son hadisələr prosesləri sürətləndirməyə məcbur edir.

Bu bəyanatlar hansı siqnalları ehtiva edir?

Politoloq Hayk Ayvazyan: “Mənə elə gəlir ki, bu, 9 noyabr sənədinin hələ də qüvvədə olmasına əsaslanır və onlar həmin sənəd əsasında hərəkət etməlidirlər, Rusiya həmin reallığa əsaslanır. Düşünürəm ki, Qaluzin Dağlıq Qarabağ əhalisinin təhlükəsizliyi ilə bağlı da danışıb. Ermənilərin ordan getdiyini bilmirmi, niyə belə bəyanat verir? Deyir, çünki noyabrın 9-da elə bir məqam var ki, orada qaçqınların öz yaşayış yerlərinə qayıtması nəzərdə tutulur. Ona görə də hesab edirəm ki, Rusiya Artsaxın əhalisinin boşaldılması məsələsini bağlamayıb və ermənilərin öz doğma yerlərinə qayıtmasını tələb edəcək.

Politoloq Davit Stepanyan isə Moskvadan gələn açıqlamaları fərqli izah edir:

“Rusiya Qarabağ məsələsini öz ağır əli ilə bağlamaqla Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsi səhifəsini bağlamaq istəmir və Qarabağ məsələsi Qarabağ məsələsindən Ermənistan-Azərbaycan məsələsinə çevrilib. Əliyevin bəhs etdiyi anklavlar da həmin problemə daxildir, o, 9 noyabr tarixli sənəddə qeyd olunan dəhliz məntiqi ilə kommunikasiyaların yenidən açılması ideyasından da danışır. Qranadaya getməməklə, Əliyev bir daha, belə demək mümkünsə, Rusiyaya, İrana və Türkiyəyə pas verdi ki, onun moderatorluğu regional platformaya keçsin.

Sülhməramlılar məsələsinə gəlincə Davit Stepanyan son vaxtlar Rusiya tərəfinin Rusiya sülhməramlılarının təhlükəsizlik missiyası deyil, müşahidə missiyası olması ilə bağlı verdiyi dəqiqləşdirmələri xatırladır.

“İki gün əvvəl Putin Valdayda açıq şəkildə dedi ki, ruslar təhlükəsizliyi təmin etmir, onlar yalnız müşahidə missiyasını yerinə yetirirlər. Və bu, son üç il ərzində Putinin bir neçə dəfə Artsax xalqının təhlükəsizliyinin sülhməramlılar tərəfindən təmin olunduğunu deməsinə baxmayaraq. Belə ki, o, həmin funksiyaları yerinə yetirməkdən açıq şəkildə imtina edib. Düşünmürəm ki, bunun fonunda hər hansı bir Artsax vətəndaşı nə vaxtsa Artsaxa qayıtmaq və müşahidəçilərin nəzarəti altında olmaq istəməz”.

Daha çox göstər
Back to top button