BaşlıcaSiyasət

Ərdoğanın HƏMAS-la nə əlaqəsi var?

Oktyabrın 7-də Həmas qruplaşmasının İsrailə hücumu dünyanı şoka salıb. “Turkish Minute” nəşri yazır ki, ABŞ və Avropanın böyük dövlətləri İsrailin hərbi əməliyyatlarını dəstəklədiyi halda, ərəb ölkələrinin xarici işlər nazirlikləri Qəzzada müharibənin dayandırılmasını tələb edir, Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan isə İsrail və HƏMAS arasında vasitəçilik etməyi təklif edir. Eyni zamanda o, Qəzza bombalarının qırğına bərabər olduğunu söyləyərək İsraili tənqid etməkdən də çəkinmir.

Qeyd olunur ki, Qərb İranı 7 oktyabr əməliyyatından əvvəl HƏMAS-a kömək etməkdə ittiham etsə də, Ərdoğanın HƏMAS liderlərini qəbul etməsi və onlara Türkiyədə sığınacaq verməyə davam etməsi faktını unutmaq olmaz.

Ərdoğan sentyabrın 15-də İsrail, BƏƏ və Bəhreyn arasında imzalanan ərəb-İsrail nizamlama sənədindən razı deyil. O, həmçinin HƏMAS ilə sıx əlaqələri davam etdirir və “Mavi Mərmərə” diplomatik böhrandan sonra İsraillə münasibətləri bərpa etdi.

Ərdoğan bu iyulda Fələstin lideri Mahmud Abbas və Həmas lideri İsmayıl Haniyə ilə, sentyabrda isə Nyu Yorkda İsrailin baş naziri Binyamin Netanyahu ilə görüşüb. İsrail indi Ərdoğanın vasitəçiliyinə o qədər də üstünlük vermir və Qahirənin iştirakına üstünlük verir.

Türkiyə İsrailin bölgədə Ankara ilə iqtisadi rəqabət aparan BƏƏ ilə iqtisadi və hərbi əməkdaşlığından da narahatdır. 2020-ci ildə BƏƏ-İsrail razılaşmasından bir neçə gün sonra Ərdoğan və MİT rəhbəri HƏMAS lideri İsmayıl Haniyə və müavini Saleh əl-Arurini qəbul edib. İsrail diplomatları Türkiyəni HƏMAS-ın 12 liderinə vətəndaşlıq verdiyinə görə tənqid ediblər.

İsrailin Kürdüstan müstəqillik hərəkatını dəstəkləməsi, Kipr, Yunanıstan və Misirlə iqtisadi əməkdaşlıq Ankaranı da narahat edir. Türkiyə ABŞ prezidenti Donald Trampın qərarı ilə ABŞ səfirliyinin Təl-Əvivdən Qüdsə köçürülməsinə də qarşı idi.

Siyasi və təhlükəsizlik böhranına baxmayaraq, Türkiyənin İsraillə güclü işgüzar əlaqələri var. İsrail Müdafiə Nazirliyinin rəhbəri Benni Qantz ötən ilin oktyabrında Türkiyəyə səfər edib və iki ölkə arasında bir sıra sazişlər imzalanıb. Lakin bütün bunlara baxmayaraq, Türkiyənin SADAT şirkəti HƏMAS-ı silahla təmin edir. Şirkətin qurucusu əvvəllər Ərdoğanın baş təhlükəsizlik müşaviri vəzifəsində çalışmış keçmiş general Adnan Tanrıverdidir.SADAT Liviya, Dağlıq Qarabağ və Suriyadakı müharibələrdə də iştirak edib.

Ərdoğan hazırda Türkiyədə HƏMAS-ın rəhbərliyini qəbul edir, Netanyahu isə İsrailə hücumdan sonra Yaxın Şərq xəritəsinin dəyişəcəyi ilə hədələyir.

Daha çox göstər
Back to top button