BaşlıcaSiyasət

Artıq erməni məmurları Brüsselə gedib kömək dilənmir, Aİ Ermənistana gəlir və öz köməyini təklif edir: Kirakosyan

Yerevanda yerləşən Regional Tədqiqatlar Mərkəzinin direktoru Riçard Kirakosyan qeyd edib ki, Avropa İttifaqı Ermənistanla münasibətlərin dərinləşməsində həmişəkindən daha çox maraqlıdır.

Aşağıda Kirakosyanla müsahibənin bir hissəsini təqdim edirik.

“Azatutyun”:  Avropa İttifaqı, Fransa Müdafiə Nazirliyi və bir sıra digər mühüm beynəlxalq strukturlarla məsləhətləşmələr aparmışsınız. Siz bu yaxınlarda Brüsseldə Avropa İttifaqının ofislərində olmuşsunuz. Avropa İttifaqının regionumuzda və ölkəmizdə mühüm siyasi dönüşü var. Düşünürəm ki, sizin əməyiniz də rol oynadı. Nə baş verir və nə üçün Aİ birdən Ermənistana kifayət qədər əhəmiyyətli kömək etmək qərarına gəldi?

Kirakosyan: İşgüzar səfərim zamanı Fransa Xarici İşlər Nazirliyinin nümayəndələri ilə əvvəlcə Parisdə, sonra Brüsseldə Aİ Komissiyası və Avropa Parlamentinin nümayəndələri ilə görüşdən sonra ilk müşahidəm bu oldu ki, onlar Ermənistanla münasibətlərin dərinləşməsində həmişəkindən daha çox maraqlıdırlar. Bunun bir hissəsi Ermənistanın demokratik legitimliyinin və islahatlarının tanınmasıdır. Söhbət həm də Ukraynadan gedir. Bu, həm də Rusiyanı bölgədə geri itələmək üçün nəzərdə tutulub. Daha maraqlısı odur ki, ikinci müşahidəm Avropa İttifaqı daxilində Azərbaycana qarşı qəzəb və məyusluqdur. Bu, tələb etdiyimiz, lakin gözləmədiyimiz bir şeydir. Nəhayət, bu, Azərbaycan Avropa Birliyinin səbrindən sui-istifadə edəndə  reallaşdı.

“Azatutyun”:  İndi keçək müdafiə siyasətinə. Biz Fransa Müdafiə Nazirliyinin Ermənistanla müdafiə sahəsində əməkdaşlıq müqavilələri imzaladığını görmüşük ki, bu müqavilələrə Ermənistan silahlı qüvvələrinə öz hava məkanını pilotsuz təyyarələrdən və raket hücumlarından müdafiə etməyə kömək edə biləcək qabaqcıl zireh və raket əleyhinə müşahidə avadanlıqları da daxildir. Məlum faktdır ki, Avropa İttifaqı və NATO ölkələri Ermənistanın KTMT-yə üzvlüyü ilə bağlı təhlükəsizlik baxımından Ermənistana hərbi yardım göstərməkdən çəkinirdilər. Bəs dəyişikliyə nə səbəb oldu, Aİ və NATO üzvləri niyə Ermənistana yardım etməyə başladılar?

Kirakosyan: Hesab edirəm ki, bu, ilk növbədə 2020-ci il müharibəsinin, sonra isə sentyabrda baş verənlərin, ermənilərin Dağlıq Qarabağdan deportasiyası, etnik təmizləmənin nəticəsidir. Bu, müəyyən dərəcədə Avropanın günahını əks etdirirdi, lakin o, həm də təhlükəli presedentə qarşı çıxmaq üçün Avropa İttifaqı tərəfindən hazırlanmışdır: Azərbaycanın diplomatiya üzərində güc təntənəsi, avtoritar Azərbaycanın mübarizə aparan demokratiya üzərində qələbəsi. Bu kontekstdə o, Qərb dəyərlərinə qarşı təhlükənin qarşısını almaq məqsədi daşıyır. Amma biz onu da görürük ki, bu, həm də müşahidəçi missiyasının yerləşdirilməsi ilə başlanmış daha geniş təhlükəsizlik yardımı paketinin bir hissəsidir, Avropa İttifaqının Ermənistanın təhlükəsizliyinə sadiqliyinin əyani təzahürüdür. İndi gördüyümüz Ermənistanın müdafiə qabiliyyətinin gücləndirilməsinə böyük diqqət yetirilməsidir. Bu həm də Azərbaycanın regional sabitlik və təhlükəsizliyə ən ciddi təhdid olduğuna işarədir. Və nəhayət, bu, təkcə Aİ deyil. Bu, həm də Amerika hərbi yardımıdır: təlim və təhsil. O, həm də Böyük Britaniyadır. İndi onlar Aİ-dən kənarda olduqları üçün bu yaxınlarda Ermənistanla da əməkdaşlıq müqaviləsi imzalayıblar.

Azatutyun“: Avropa İttifaqının “Avropa Sülh İnstitutu” adlı proqramı və ya xüsusi fondu var ki, ondan Ermənistan silahlı qüvvələrinə kömək etmək olar. Bu fond həm də Ukraynaya hərbi yardım üçün istifadə olunub. Dediyiniz kimi, Aİ təhlükəsizlik və müdafiə sahələrində əməkdaşlığı genişləndirmək istəyir. Avropa İttifaqı Avropa Sülh Fondu vasitəsilə Ermənistan ordusuna öldürücü olmayan silahlar verməyə hazırdır. Sizcə, bu dəyişikliklər nə dərəcədə əhəmiyyətlidir? Fərqlilik yarada bilərmi?

Kirakosyan: Düşünürəm ki, onlar həm əhəmiyyətli, həm də misilsizdir. Və onlar artıq nəyisə dəyişməyə başlayıblar. İcazə verin, izah edim. Əvvəla, onun əhəmiyyəti ondan ibarətdir ki, Ermənistan müstəsnadır. Ermənistan indi Aİ-nin yeganə təhlükəsizlik tərəfdaşıdır ki, onun ərazisində hələ də Rusiya hərbi bazası var. Ermənistan hələ də Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatının üzvüdür. Buna baxmayaraq, Aİ Ermənistanı tərəfdaş seçdi. Onun əhəmiyyətindən əlavə, onun effektivliyi həm Bakıya, həm də Moskvaya göndərdiyi mesajda da özünü göstərir. Ermənistan məsələsində isə Ermənistan rəsmiləri artıq Brüsselə gedib kömək diləmək istəmirlər. Məhz Avropa Birliyi Ermənistana gəlir, yardım təklif edir, marağını bildirir. Məhz buna görə də bu həftənin əvvəlində mən Ermənistanın müdafiə dayanıqlığına və islahatlarına daha yaxşı dəstək vermək yollarını tapmaq üçün Yerevanda ezam olunmuş Avropa İttifaqının faktaraşdırıcı missiyası ilə görüşdüm.

Azatutyun“: Ermənistana gələn bu missiya haqqında ətraflı məlumat verə bilərsinizmi? Demək istədiyim odur ki, onların hansı nəticələrə gəlib çatdıqlarından və nə etmək niyyətində olduqlarından xəbəriniz varmı və onlar Ermənistanla hərbi və ya təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi baxımından Avropa İttifaqının qərar qəbul etməsinə təsir edə bilərmi? Hər kəsin dediyi kimi, bu gün istər Ermənistanda olsun, istərsə də dünyanın başqa yerlərində erməni olsun, hər bir erməninin əsas qayğısı təhlükəsizlikdir.

Kirakosyan: Bəli! Başqa sözlə, Aİ-nin faktaraşdırıcı missiyası ilə bağlı ən vacibi o idi ki, o, Komissiyadan tutmuş Xarici Fəaliyyət Xidmətinə və Strateji Kommunikasiyalar Departamentinə qədər bir sıra müxtəlif Aİ qurumlarından ibarət idi. İdeya ondan ibarət idi ki, bunlar yuxarılar üçün qərar verən işçilərdir. Bu, hazırda Avropa İttifaqından gözlədiyimiz səviyyədir. Və bu, Ermənistanın korrupsiya ilə mübarizədən tutmuş ədliyyə islahatlarına qədər islahatlarını, eləcə də hərbi təhsil və təlimi gücləndirir. Ən əsası isə odur ki, Aİ-nin yanaşması təhlükəsizlik baxımından realdır. Hücum imkanlarını deyil, yalnız müdafiə qabiliyyətini artırmağa çalışır. Və bu, Ermənistanın diplomatiyaya sadiqliyini, məşğul olmağa hazırlığını mükafatlandırır. Və hesab edirəm ki, burada Ermənistanın daha uzunmüddətli üstünlüyü var. Və indiki kritik anda Aİ ilə əməkdaşlıq Ermənistan üçün hər hansı potensial təhlükənin qarşısını almağa kömək edir.

Daha çox göstər
Back to top button