BaşlıcaSiyasətTəhlil

Əgər Türkiyə Qərblə hesablaşmasa, iflas qaçılmazdır: Ekspert rəyi

Ekspertlər əmindirlər ki, son illərdə Türkiyənin iqtisadi gücü barədə təsəvvürləri sarsılır. Türk lirəsi davamlı olaraq öz qiymətini itirir, inflasiyanın faizləri yüksəlir və bu da, çox təhlillərə görə, Ərdoğanın siasətinin nəticəsidir. Söz onun ruspərəst siyasətinin vurduğu ziyandan gedir.

Türkiyənin iqtisadiyyatı çətin günlər yaşayır və bu Əroğanın bacara bilməməsi ilə əlaqələndirirlər. Bu haqda türkşünas Muşeğ Xudaverdyan “Radiolur”la söhbətində bildirib. Türkiyə mətbuat vasitələri yazırlar ki, türk lirəsi qeyri-rekord təyin edib, məzənnə Amerika valyutası qarşısında bir dollar başına 30 lirəni keçərək tarixi minimuma çatdı.

Devalvasiya Türkiyə Mərkəzi Bankının rəhbərinin istefası fonunda baş verib.

Türkiyənin statistika institutunun dərc etdiyi məlumatlara əsasən, türk bazarında qiymət artımları qeyd olunur, xüsusuilə vurğulanır ki, geyimlərin qiyməti 16,5 faizlə bahalaşıb, ərzaq və içkilərin qiyməti təxminən 14 faiz artıb, xidmət sahəsində də qiymət artımı qeydə alınır.

“Türkiyənin iqtisadi böhranla üzləşmə hallı ilk dəfə deyil. Siyasi baxımından Ərdoğan-Qərb münasibətlərinin gərginliyi Türkiyədə iqtisadi böhrana gətirib çıxara bilər.

Ərdoğanın son illərdə siyasəti ona gətirib çıxarıb ki, Qərb ölkənin Rusiya oriyentasiyasına yönəlməsindən ciddi şəkildə narahat olmağa başlayıb. Və qeyd edə bilərik ki, iqtisadi böhran Qərblə çətin münasibətlərlə əlaqəlidir. Əlbəttə ki, bu Türkiyə-Qərb münasibətlərinin tamamilə dondurulması demək deyil, xeyr”.

Nəhayət, unutmaq lazım deyil ki, Türkiyə NATO-nun üzv ölkəsidir ki, bu da Qərblə münasibətlərdə mühümdur, deyə Muşeğ Xudaverdyan aydınlaşdırır. Onun fikirincə, Ərdoğan tənəzzülə uğrayan siyasətçidir və onun ölkənin siyasi oriyentasiyasını Rusiyaya doğru dəyişmək çətin olacaq.

Xudaverdyan əmindir ki, Ərdoğandan sonra hakimiyyətə gələn xadim şübhəsiz ki, xarici siyasətin istiqamətini Qərbə doğru dəyişəcək.

İqtisadçı ekspert Tatul Manaseryan 10 ildən artıqdır ki, Türkiyə iqtisadiyyatının vəziyyətini müşahidə edir və “Radiolur”la söhbətində qeyd edib ki, türk lirəsi təkcə son 4 ildə iki dəfə həddindən artıq qiymətini itirib.

“Devalvasiya ikirəqəmli və ya indiki halda üçrəqəmli rəqəmlərlə gedir ki, bu da təkcə iqtisadiyyata deyil, həm də siyasi baxımdan fəlakətli ciddi ziyan vurur. Çəki təkcə ölkə daxilində deyil, xarici siyasətdə də azalır.

Belə olan halda bankların fəaliyyətinin pozulacağını istisna etmirəm. Türkiyədə bankların bağlanması ilə bağlı presedentlər olub ki, bununla da Azərbaycana da təsir edib. Manatı həddindən artıq qiymətini itirib və yenə də nəinki valyutadəyişmə məntəqələri, hətta banklar da bir neçə günlə bağlanıb”.

İqtisadçının fikirincə, əgər Türkiyədə yanaşmalar dəyişməsə, onda bu ölkənin ÜDM-i azala bilər, söhbət türk ekspansionist ambisiyalarından əl çəkməkdən gedir. Manaseryanın sözlərinə görə, onlar Türkiyə təsiri ilə bağlı yanlış fikir formalaşdırıblar.

“Əsrlər boyu həyata keçirilən panturanist layihələr erməni cəmiyyətində belə bir yanlış təsəvvür yaradıb ki, Mərkəzi Asiya ölkələri mədəni, siyasi və iqtisadi baxımından Türkiyənin bütün göstərişlərini kor-koranə yerinə yetirir, xeyr  bu belə deyil.

Mən deyərdim ki, Qazaxıstan, Tacikistan, Türkmənistan, Özbəkistana və s. türk mallarının idxal edilməsi ilə bağlı hətta müəyyən narazılıqlar var ki, istehlakçıların artıq Çin malları ilə müqayisəsi var və bir çox hallarda bu mallar(türkiyəli) öz keyfiyyət xüsusiyyətlərini itirməyə başlayıblar”.

İqtisadçının fikrincə, Türkiyə ciddi düşünməli və eksponsionist istəklərini təhlil etməlidir, əks halda ölkədə iflas qaçılmazdır.

Daha çox göstər
Back to top button