BaşlıcaSiyasət

Regional proqramlardan kənarda qalmamaq üçün Şimal-Cənub proqramını mümkün qədər tez tamamlanmalıdır

Şimal-Cənub avtomobil dəhlizinin Kacaran-Aqarak yolunun dördüncü, 32 km-lik hissəsinin yenidən qurulmasına başlanılmasına icazə verilib. Podratçılar iki İran təşkilatıdır.

Azərbaycan da Şimal-Cənub regional proqramında fəal iştirak edir və bu proqram nəinki Ermənistana mane olmağa, hətta onu bu dəhlizdən çıxarmağa çalışır. Məqsəd odur ki, nəqliyyatın böyük hissəsi Ermənistandan yox, Azərbaycan ərazisindən keçsin.

Şimal-Cənub yolunun ən çətin hissəsinin tikintisinə bu günlərdə başlanacağı elan edilib. “Yol İdarəsi” Fondu tikinti texnikasının necə daşındığını əks etdirən videoçarx yayıb. Şimal-Cənub avtomobil dəhlizinin Kacaran-Aqarak yolunun 32 km-lik hissəsinin yenidən qurulmasına başlanılıb.

Podratçı təşkilatlar İranın iki tikinti şirkətidir: “Abad Rahan Pars International Group” və “Tunnel Sadd Ariana”. İndi səfərbərlik-hazırlıq işləri aparılır, tikinti texnikası gətirilməkdədir.

Rəsmilərin sözlərinə görə, Sisyan-Kacaran bu layihənin ən mürəkkəb layihəsidir, 60 kilometrlik hissədə 12 tunel və 27 körpünün tikintisi planlaşdırılır. Tunellərdən biri də təxminən 9 km uzunluğunda olan Barguşatındir. TKE Gnel Sanosyan əvvəllərbu haqda  izah etmişdir.

“60 km bir lot üzrə tikilməlidir, yoxsa 3 yerə bölünməlidir?” Tuneli ayrılıqdamı tikmək, tuneldən Şimal və Cənubu isə ayrılıqdamı. Yəni, nə qədər ki, olduqca böyük layihə olduğu üçün  çalışırlar bu mərhələni elə  elə keçsinlər ki,  tikinti ərzində problemlər yaranmasın bütün məsələri hazırkı mərhələdə  həll etməyi üstün tutduq ki, sonra  inşaat şirkətləri seçilsin”.

Hazırda 13 ildən artıq ləngiyən strateji planın əhəmiyyətinin Ermənistan üçün hələ də aktual olduğu aydındır. Regional inkişafı nəzərə alsaq, indi bunun daha böyük əhəmiyyəti var.

“Amberdi” tədqiqat mərkəzinin baş elmi işçisi Anna Pakhlyan vurğulayır:

“Bu ərazidə 5 yeni yol qovşağı, 6 yeni yol ötürücüsü, uzunluğu 920 metr olan iki yeni tuneldən ibarət kompleks yol qovşağının tikintisi planlaşdırılır. Həmçinin 17 yeni körpü də tikiləcək. Bu, əzəmətli işdir”.

Ekspertin fikrincə, İran sərhədindən Gürcüstan sərhədinə qədər yol təxminən 60 km qısalacaq. Bu, nəqliyyatın səmərəliliyini artıracaq. Amma proqram təkcə bunun üçün vacib deyil. Onun regional və tranzit əhəmiyyəti var.

“Proqramın Hindistandan Avropaya malların daşınması yolunda Ermənistanı tranzit zonasına çevirməyə imkan verilməsi planlaşdırılır. Ümumiyyətlə, Şimal-Cənub yolu nəhəng layihədir və 7200 km-ə yaxın nəqliyyat marşrutu və qovşaqlarını əhatə edir. Layihə tam başa çatarsa, Rusiyadan Hindistana və Avropaya xərclər təxminən 30 faiz, məsafə təxminən 40 faizixtisar olunacaq”.

Mütəxəssislər hesab edirlər ki, layihə daha səmərəli mexanizmlə erməni mallarının çıxışını təmin edir. İqtisadçı qeyd edir ki, Azərbaycan həm də Şimal-Cənub regional layihəsində fəal iştirak edir və bu layihə nəinki Ermənistana mane olmağa, hətta onu bu dəhlizdən çıxarmağa çalışır.

“Bu sector budağının bir  hissəsi hələ Ermənistan ərazisindən keçməlidir, lakin Azərbaycan öz yollarını daha tez tikib istismar edərsə, Ermənistanın itkilərlə üzləşməsi ilə bağlı müəyyən təhlükə var.

Bu, birinci dəfə deyil, 30 il və daha çox müddətdə Azərbaycan və Türkiyə Ermənistanı iqtisadiyyata mənfi təsir göstərən oxşar regional layihələrdən çıxarmağa çalışıblar”.

Bütün bunları nəzərə alan mütəxəssis yolun son icrasına və istismarına daha çox önəm verir. Hələlik dəqiq hesablamalar olmasa da, yavaşlamanın vurduğu zərər aydındır.

Layihənin gecikməsindən ən çox təsirlənən yük daşıma sektoru olub. Burada xərclər yüksəkdir və bu da son nəticədə istifadəçinin cibinə öz təsirini buraxır.

Daha çox göstər
Back to top button