BaşlıcaSiyasət

MonumentWatch.org: “Azərbaycanlı vandallar işğal altındakı Krkjanın Surb Ammenaprqiç” kilsəsini hədəfə alıblar”

Martın 8-də Azərbaycanın “İctimaiTV” teleşirkəti işğal altındakı Stefanakert şəhərinin Krkjan rayonunda çəkilmiş videonu nümayiş etdirib. Video çəkilişində    “Surb Ammenapeqiç” kilsəsinin darmadağın olunması təsviri nümayiş olunur”-deyə “Monumentwatch.org” yazır.

Video aydın təbliğat xarakteri daşıyır. Bu, Azərbaycan təbliğat maşınının irəli sürdüyü əsas tezisə xidmət etmək məqsədi daşıyır: “ermənilər yerli alban kilsələrini erməniləşdiriblər”.

Bu tezis, təbii ki, yenilik deyil, amma sərlöhvə onu göstərir ki, daha bir təhlükəli söz-söhbət yaranıb: yəni, ermənilər alban abidələrini də dağıdıblar.

Bu video Azərbaycan sosial şəbəkələrində də “Xankəndində Ağvan abidələri dağıdılıb” başlığı ilə yayılmağa başlayır.

Videoda xarabalıqlar barədə məlumat verilmir, abidənin nə vaxt dağıdıldığı, niyə xarabalıq olması ilə bağlı əsaslandırma həmçinin  yoxdur.

Videoda təqdim olunan xarabalıqlar işğal altında olan Stepanakert şəhərinin “Krkjan” məhəlləsində , onun təpəsində yerləşir (şək. 1, 2).

Abidənin mühafizə zonasının sənədlərinə əsasən, dağıdılmış kilsə “Surb Ammenaprqiç” adlanıb.

XIX əsrdə müasir Stepanakert şəhərinin inzibati sərhədləri daxilində Vararak, Krkjan, Pahlul, Nerkin şen, Soqomon şen və başqa erməni kəndləri yerləşirdi ki, bunun sübutu XIX əsr mənbələrində qorunub saxlanılmışdır.

Azərbaycanın Stefanakertlə bağlı əsassız açıqlamaları:

Görürük ki, Krkjan da o kəndlərdən biri olub. Makar Barxudarants kəndi Karkajan olaraq xatırladır. Barxudarants yerli əhalini yerli kimi, kənd kilsəsini  isə “Surb Ammenaprqiç” olaraq xatırladır.Onun  kahini qonşu Ğaybaluşenidən (Barxudareants 1895, 152) gəlirdi. Beləliklə, 19-cu əsrin sonlarında kilsə dayanıqlı idi və kənd sakinləri yerli ermənilər adlanıb..

Hazırda kilsə xarabalıq vəziyyətindədir. Qərb, Şimal və Şərq divarlarının qalıqları qismən qorunub saxlanılmışdır (şək. 3). Şimalda, Qərbdə və Şərqdə qayaların üzərində dayanır və 19-cu əsr kilsələrinə xas olan çox geniş pəncərələrə malikdir. Yerli qaya üzərində məhlulla iri əhəngdaşından tikilmişdir.

Abidənin ətrafında Xaçkarların bəzi fraqmentləri qorunub saxlanılmışdır ki, bu da indiki kilsədən əvvəl, bəlkə də XIX əsrdə indiki kilsənin tikildiyi yerdə başqa kilsənin və ya ziyarətgahın olduğunu göstərir.

Xaçkarların fraqmentlərinə görə, onlar 12-13-cü əsrlərə məxsusdur(şək. 4). Ərazidə erməni yazıları olan qəbir daşları ilə tamamlanan qəbir parçaları da var. Yazıya görə, məzar daşlarından biri 1870-ci ildə vəfat etmiş Hrepsime Jovagimeaninin məzar daşlarıdır (şək. 5).

Kilsə ətrafında qəbiristanlıq salınıb və kilsə ərazisindən tapılan Xaçkar parçaları daha qədim kilsə və ya qurbangahı göstərir.

Sovet hakimiyyəti illərində Krkjan kəndində və kilsənin ətrafında xeyli sayda azərbaycanlı məskunlaşıb. Sonuncu kilsəni mal-qara fermasına və xarabalığa çevirdi.

Əslində sovet dövründə azərbaycanlıların maldarlığa çevirdiyi erməni kəndində 19-cu əsrdə tikilmiş erməni kilsəsi ermənilər tərəfindən Azərbaycan təbliğatı məqsədilə dağıdılmış alban kilsəsi imiş.

Daha çox göstər
Back to top button