BaşlıcaSiyasət

Freedom House:  “Azərbaycan Ermənistanın varlığını təhdid etməkdə davam edir”

Freedom House hüquq müdafiə təşkilatı “Millətlər tranzit 2024” rəmzini daşıyan illik hesabatını dərc edib və burada Rusiyanın Ukraynaya təcavüzü ilə Azərbaycanın Dağlıq Qarabağa hücumu arasında paralellər apararaq, sonuncunu “etnik təmizləmə” adlandırıb.

Freedom House-un Nations in Transit 2024 illik hesabatına əsasən, Moskvanın Ukraynanı məhv etmək üçün apardığı müharibə və hakim rejimin Azərbaycanı hərbi işğalı və Dağlıq Qarabağda etnik təmizləmə aparması “avtoritarizmin genişlənməsinin” ölümcül nəticələrini ifşa etdi.

   Hesabatın həmmüəllifi, “Freedom House” təşkilatının baş eksperti Mayk Smeltzer “Amerikanın səsi”nin erməni xidmətinə müsahibəsində bildirir ki, hesabatda demokratik idarəçiliyin institusional amillərinə diqqət yetirilir  və  demokratiyaların, institutların necə formalaşması insanların əsas hüquqlarını təmin etmək, qorumaq və dəstəkləməyi müşahidə edilir.  

Hesabatın həmmüəllifinin sözlərinə görə, 2023-cü ildə demokratiyanın daha geniş tənəzzül tendensiyası qeydə alınıb.

İnsan haqları təşkilatının hesabatında bildirilir ki, “Azərbaycan rejiminin Dağlıq Qarabağdakı vəhşicəsinə hücumu” Ermənistanın demokratikləşmə səylərinə mənfi təsir göstərib, nəticədə orada yaşayan 120 mindən çox erməni qaçıb və əsasən Ermənistanda məskunlaşıb.

Rusiyanın Ukraynaya təcavüzü ilə Azərbaycanın Dağlıq Qarabağdakı hərbi əməliyyatları arasında paralellər aparan hesabatda  faktlaşdırılır:

 “Azərbaycan rejiminin 2023-cü ilin sentyabrında Dağlıq Qarabağa son hücumunun əsas səbəbi heç də 2022-ci ildə Kremlin fevral ayında Ukraynaya müdaxiləsi deyildi.

Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev uzun müddətdir ki, Ermənistan anklavının de-fakto müstəqilliyini aradan qaldırmaq niyyətindən açıq şəkildə danışır” – deyə hesabatda vurğulanır və əlavə edilir ki, buna baxmayaraq, Rusiyanın Ukraynaya hücumu [Azərbaycanın] Dağlıq Qarabağı zəbtinə qapı açıb.

Qarabağ, çünki “Kreml diqqəti və resursları Qafqazdakı sülhməramlı öhdəliklərindən yayındı və demokratik dünya isə Kiyevi dəstəkləməyə aludə olmuşdur”.

Hesabatda bildirilir ki, Dağlıq Qarabağda de-fakto hökumətin və müdafiə sisteminin çökməsi 120 min ermənini “canlarını xilas etmək üçün” tərk etməyə məcbur edib. Hesabat bunu “etnik təmizləmə” olaraq qiymətləndirib.

“Biz məruzəmizdə Azərbaycan hərbçilərindən Dağlıq Qarabağ ərazisindən qaçmağa məcbur olmuş 120 mindən çox etnik ermənidən danışarkən  ”etnik təmizləmə” ifadəsini işlədirik.

 Onların əksəriyyəti təbii ki, Ermənistanda peyda olunub” – deyərək hesabatın həmmüəllifi iddia edir.

Eyni zamanda hesabatda deyilir:

“Azərbaycan silahlı qüvvələri əvvəlki illərdə baş verən çoxsaylı toqquşmalardan sonra Ermənistan Respublikasının mövcudluğunu təhdid etməkdə davam edərək, həmin ölkənin ərazisinin bir hissəsini ələ keçirib”.

“Biz həm Ukraynada, həm də Dağlıq Qarabağda avtoritar ekspansiyanın dağıdıcı nəticələrini gördük. Bunun orada dayanacağına inanmaq üçün heç bir əsas yoxdur.

Biz əslində görürük ki, bu avtokratiyalara qarşı dura bilməmək onları davam etdirmək ehtimalını”- deyə hesabatın həmmüəllifi qeyd edib.

Əliyevin siyasi və hərbi qələbələri Bakının yeni ərazi iddiaları irəli sürməsinə zəmin yarada bilər, hesabatda Əliyevin andiçmə mərasimindəki çıxışına da istinad edilir ki, bu da Freedom House-a görə Ermənistan ərazilərinə əlavə iddia təqdim etməsinə sübut idi.

İnsan haqları təşkilatı xəbərdarlıq edir ki, ABŞ və ya AB tərəfindən məhdudlaşdırıcı mexanizmlər olmadığı halda, Qafqazda “açıq-aşkar avtoritar təcavüz təhlükəsi” mövcuddur.

Hesabatda vurğulanır: “Bəzi demokratik ölkələr Ukraynaya əhəmiyyətli dəstək verib, lakin Azərbaycan hərbçiləri 120 mindən çox ermənini Dağlıq Qarabağdan məcburi köçkün edərkən beynəlxalq ictimaiyyət daha çox simvolik çağırışlarla və narahatlıq ifadə etməklə cavab verib”.

Daha çox göstər
Back to top button