BaşlıcaSiyasət

Baş nazir Yerevan-Bakı razılaşmaları haqqında:  “Biz əsas prinsipləri müəyyənləşdirmişik, onları yerlərdə həyata keçirəcəyik”

İlk dəfə olaraq Ermənistan və Azərbaycan məsələni danışıqlar masası arxasında həll etdilər, Baş nazir Nikol Paşinyan Yerevan və Bakı arasında əldə olunmuş razılaşmaları belə nəzərdən keçirdi ki, bu da faktiki olaraq Ermənistan-Azərbaycan sərhədinin demarkasiyası prosesinə rəsmən start verdi.

Ermənistan və Azərbaycan Tavuş vilayəti ilə sərhədin demarkasiyasına başlamaq və iyulun 1-dək sərhədin demarkasiyası üzrə komissiyaların birgə fəaliyyəti haqqında əsasnamə layihəsinin razılaşdırılmasını başa çatdırmaq barədə razılığa gəliblər.

Alma-Ata bəyannaməsi sərhədlərin delimitasiyası üçün əsas baza olacaq, deyə Baş nazir Lori bölgəsinə səfəri zamanı jurnalistlərlə söhbətində bildirib.

Baş nazir Nikol Paşinyan hesab edir ki, baş verənləri nə şişirtmək, nə də qiymətləndirməmək lazımdır və əldə olunan razılaşmaların siyasi əhəmiyyətini vurğulayır.

“Qeyd etmək çox vacibdir ki, əslində Ermənistan və Azərbaycan ilk dəfə olaraq məsələni masa ətrafında həll ediblər”.

Qərara alınıb ki, Ermənistan-Azərbaycan sərhədinin delimitasiyası prosesi Tavuş sektorundan başlayır. İlk dəfə olaraq 4 kəndin ərazisində dəqiqləşdirilmiş sərhəd müəyyən ediləcək.

Baş nazir aparatı sərhədin çəkilməli olduğu xəritəni təqdim etdi.  “Baqanisdən Berkaberə qədər olan hissə dəqiqləşdiriləcək və qısa, lakin ağlabatan müddətdə onların yerinə sərhədçilər yerləşdiriləcək” – deyə Baş aparatından bildirilib.

Qeyd olunur ki, mayın 15-dək sərhədin geodeziya ölçüləri ilə təsviri tərtib edilməlidir. Demarkasiya üçün əsas kimi Alma-Ata Bəyannaməsinin qəbul edilməsi faktı parlament tərəfindən təsdiq edilməli olan demarkasiya qaydaları layihəsində qeyd edilməlidir.

Baş nazirin sözlərinə görə, bu mühüm detaldır. Baş nazir aparatı təsdiqləyib ki, yolun Kirants kəndi yaxınlığındakı hissəsi dəyişdiriləcək və Voskeparda yol problemi olmayacaq, çünki indiki mərhələdə belə problemə səbəb ola biləcək ərazilər müəyyən edilməyib. Əldə edilən razılaşmalara münasibət bildirən Paşinyan həmçinin bildirir ki, bunlar həm Azərbaycan, həm də Ermənistan üçün nailiyyətdir.

Əslində, Ermənistan və Azərbaycan ikitərəfli imzalar vasitəsilə artıq bir-birinin ərazi bütövlüyünün tanınmasını təsdiqləyiblər və demarkasiya prosesində yeni sərhədin yaradılması deyil, demarkasiya vaxtı, Sovet İttifaqının süqutu ərzində  de –yure hüquqi  mahiyyət kəsb edən  sərhəd təkrarlanacaq”.

Baş nazir deyir ki, suverenliyin və müstəqilliyin inkişafının növbəti mərhələsi üçün bu  təməl daşıdır. O, hesab edir ki, əldə olunan razılaşmalar təkcə Tavuşun bu hissəsində deyil, ER bütün sərhədində mövcud olan təhlükəsizlik risklərini xeyli azaldacaq.

“Bizim gözləntimiz və qavrayışımız budur ki, biz sülhə doğru irəliləyirik. Bu, həm də sülh prosesi üçün çox mühüm təməl daşıdır”.

Paşinyan xatırladıb ki, G7 ölkələri həyata keçirilən prinsipləri müdafiə edir. Əldə olunan razılaşmalara görə, Azərbaycan 4 yox, 2,5 kənd, Ermənistan isə təhlükəsizlik risklərinin azaldılmasınə əldə edir. Paşinyanın fikrincə, bu ərazilərdə silahlı qüvvələrin sərhədçilərlə əvəzlənməsi o demək olacaq ki, cəbhə xətti yox, sərhəd olacaq və sərhəd onun ifadəsinə görə, sülh əlamətidir.

“Bu o deməkdir ki, Ermənistan və Azərbaycan sərhədçiləri bir-biri ilə qarşılıqlı əlaqədə olarkən müstəqil şəkildə sərhədi qoruya biləcəklər”.

Əldə olunan razılaşmaya əsasən, anklav və eksklavların taleyi gələcəkdə həll olunmalıdır, çünki Artsvaşen Ermənistanın suveren ərazisinin bir hissəsidir və onlar bu məsələdən əl çəkə bilməzlər. Baş nazirin sözlərinə görə, bu, “allergik” mövzudur, lakin bundan imtina edilməyəcək.

“Çünki ER-nın 29.743 kv.km suveren ərazisinə bizim nöqteyi-nəzərimizdən eksklav olan Arsvaşen də daxildir, Azərbaycan baxımından o, anklavdır”.

Nikol Paşinani seqmental demarkasiyanın irəliləyiş perspektivini real hesab edir. Onun fikrincə, komissiyaların çətin iş prosesi gözlənilir, çünki söhbət Ermənistan Respublikası üçün risklərin azaldılmasından gedir.

“Şərti olaraq bu, Ermənistanın beynəlxalq və regional nüfuzunu bütün aspektlərdə artıracaq. Ermənistan-Azərbaycan münasibətlərində çox şey dəyişəcək. Bir çox yerlərdə çox şey dəyişəcək. Amma onu da vurğulamaq istəyirəm ki, açıq-aydın, Ermənistanın suverenliyini inkişaf etdirmək istəməyən qüvvələr var.

Onlar Ermənistanın kimliyinin və ya dövlətçiliyinin “forpost” məntiqi ilə inkişaf etməsini istəyirlər və Ermənistanın suveren qərarını həyata keçirməməsi üçün hər şeyi edəcəklər. Onların arasında insanların duyğuları ilə oynamaq və s…”.

Bu baxımdan Baş nazir sakitdir, o, Voskepar və Kirants sakinləri ilə söhbət edib. Bu gün də psixoloji transformasiyanın baş verməli olduğunu, bunun artıq cəbhə xətti deyil, dövlət sərhədi olacağını məsləhət görür. Sərhədçilərin olması, onun ifadəsinə görə, atəşkəs deməkdir.

Nikol Paşinyan əmindir ki, əvvəlki razılaşmalar təhlükəsizlik və suverenliyin inkişafı üçün dönüş nöqtəsinə çevriləcək. Baş nazirin sözlərinə görə, proses tənzimləmə olmadan başlarsa da, sənəd imzalanıb və proses qeydə alınan prinsiplərə uyğun davam edəcək.

Onları təsis edən sənədlər parlamentdə müzakirə olunacaq, bundan sonra demarkasiya institusional xarakter daşıyacaqdır.

Daha çox göstər
Back to top button