BaşlıcaSiyasət

Türkmənistandan Azərbaycana qaz kəməri tikiləcəkmi?

Son zamanlar xəbər yayılır ki, Türkmənistan qazının Türkiyəyə tədarrükü Azərbaycan və Gürcüstan ərazisindən həyata keçiriləcək. Və bu, guya Avropanı Türkiyə və Azərbaycandan daha asılı vəziyyətə salacaq. Bir “kiçik” detalı bilmirsinizsə, bütün bunlar təsirli görünür. Heç bir Türkmənistan qazı yoxdur. Türkmənistandakı bütün yataqlar və qaz kəmərləri Çinindir, çünki Çin investisiyaları (həmçinin istehsal infrastrukturu)  ilə tikilmişdir. Hələ Türkmənbaşının (Saparmurat Niyazovun) şərəfli vaxtında hər şey Çinə satılıb. Həmişəlik.

Bunu “böyük türk habı”nın bütün iştirakçıları bilirlər. Məhz buna görədir ki, Türkmənistandan Azərbaycana qaz kəmərinin çəkilməsi ən azı 10 ildir müzakirə edilir, lakin Avropa şirkətləri hətta Rusiya boru kəməri qazının böyük hissəsinin AB bazarından çıxarılmasından sonra belə, ona investisiya qoymağa tələsmirlər. Bu da döyüşün yarısıdır: Avropaya Cənub qaz dəhlizini (TANAP-dan Türkiyəyə, sonra isə TAP-dan Cənubi Avropaya bölmələrini) ikiqat artırmaq istəyən Azərbaycanın özü hələ də uyğun investor tapmayıb. Və belə də tapmayacaq.

Türklər isə bazar alverçiləri kimi mərkəzə çevrilmək ideyası ətrafında qızğın şəkildə ajiotaj yaradırlar. İstənilən qazı “satış üçün” almaqdan xoşbəxt olmaq. Ancaq bunu ilk növbədə özünü üçün istifadə etmək məqsədi ilə. Türklərin Avropanın vecinə deyil.

İş burasındadır ki, Türkiyənin özündə qaz hasilatı cəmi 1 milyard kubmetr olduğu üçün həmişə qaz qıtlığı yaşayır, halbuki hər il öz istehlakı üçün 50 milyard lazımdır! 

Amma artıq iki ildir ki, “köhnə” Avropanın siyasəti dəyişib və AB maliyyə institutlarının əksəriyyəti karbon layihələrini dəstəkləmir.

Eyni zamanda kimsə deyəndə ki, Avropaya Azərbaycan qazı lazımdır, başa düşmək lazımdır ki, söhbət yalnız Şərqi Avropadan gedir. Ona görə də bu ölkələr Bakının əsas lobbiçiləridir – Macarıstan, Slovakiya, Bolqarıstan, Çexiya və Serbiya.

Daha çox göstər
Back to top button