BaşlıcaSiyasət

ER-AB münasibətləri üzrə  siyasətçi: “SEPA-nın işi yaxşı vəziyyətdədir, lakin yerinə yetirilməli olan vacib müddəalar hələ də var”

Ermənistanla Avropa Birliyi arasında əlaqələr çox müsbət və mühüm mərhələdədir, çünki əməkdaşlıq dərinləşir.

Bu fikri politoloq Hövsef Xurşudyan Ermənistanla Avropa Birliyi arasında inkişaf edən münasibətlərdən bəhs edən jurnalistlə müsahibəsində bildirib.

“Hələ də yerinə yetirilməli olan mühüm müddəalar olsa da, CEPA-nın (Hərtərəfli və Genişləndirilmiş Tərəfdaşlıq Sazişi) icrası normal vəziyyətdədir.

Bu, əslində, qalan ev tapşırığıdır, ondan sonra Ermənistan AB ilə daha dərin sazişlər imzalaya biləcək. Söhbət ilk növbədə assosiasiya sazişindən gedir və ümid edirəm ki, yaxın vaxtlarda bununla məşğul olmaq mümkün olacaq. Amma bunun üçün təbii ki, KTMT və Aİİ-dən çıxmaq lazımdır” – deyə Xurşudyan bildirib.

Avropa Birliyi ilə əməkdaşlığın təhlükəsizlik komponentindən danışan politoloq AB-nin monitorinq missiyasının fəaliyyətinin Ermənistanın təhlükəsizliyinin mühüm tərkib hissəsi olduğunu vurğulayıb.

“Müşahidəçilər silahsız olsalar da, Azərbaycanın Ermənistan sərhədlərinə müdaxiləsinin dayandırılmasında ciddi rol oynayıblar, çünki onlar sərhəddə yerləşdiriləndən indiyədək belə müdaxilələr olmayıb.

Ancaq burada başqa bir problem var. Ötən ilin yayında Ermənistan sülh alətindən istifadə etmək üçün Avropa Birliyinə müraciət edib, yəni pulsuz hərbi yardım istəyib və sentyabr hadisələrindən sonra, sürətləndirmə şəraitində bundan imtina edilib.

Ermənistanla Avropa Birliyi arasında münasibətlərin müsbət dinamikasına gəlincə, yuxarıda adıçəkilən Avropa İttifaqı bizə silah və zireh verilməsi məsələsində az qala konsensusa gəlib. İtaliya və Macarıstan buna qarşı idi.

 Müdafiənin silahlanması və yenidən silahlanması, Ermənistanda Aİ standartlarına uyğun batalyon yaradılmasından söhbət getdiyi deyiləndə İtaliya vetonu aradan qaldırıb, Macarıstan isə vetonu hələ də saxlayır ki, bu da 10 milyonluq xərcin həyata keçirilməsinə mane olur. avro” – deyə həmsöhbətimiz qeyd etdi.

Xurşudyanın sözlərinə görə, bu hal o demək deyil ki, Ermənistan Aİ-yə üzv dövlətlərlə hərbi-texniki və hərbi sənaye əməkdaşlığının inkişafında müəyyən problemlər var.

 Onun sözlərinə görə, Avropa Birliyinin qərar qəbul edərkən konsensus prinsipinin tətbiq olunduğu konkret struktur olmasına baxmayaraq, dövlətlər başqa ölkəyə nə verə biləcəklərini, təbii ki, müəyyən şərtlər daxilində ayrıca formatda qərar verirlər.

“Ermənistanın Roma Əsasnaməsini ratifikasiya etməsi, hətta rəsmi İrəvanın KTMT-dəki iştirakını dondurduğu, lakin hələ də strukturu tərk etmədiyi halda belə, bu tədarükləri həyata keçirməyə kömək edir.

 Biz artıq Fransa, Yunanıstan və bir sıra digər ölkələrlə ciddi hərbi əməkdaşlıq görürük, onların siyahısı genişlənir” – deyə həmsöhbətimiz bildirib.

Politoloqun fikrincə, ER-AB münasibətlərinin yaxınlaşması üçüncü ölkələrə, yəni İran İslam Respublikasına qarşı yönəlməyib.

“Bu, Ermənistan-İran münasibətlərinə zərbə vurmaq üçün yayılan süni hekayədir. Bu şayiəni Rusiya Xarici işlər nazirliyi də yayır. Həm də qəribədir ki, avropalı müşahidəçilər İran, Rusiya və Azərbaycana qarşı casusluq və kəşfiyyat fəaliyyəti həyata keçirirlər.

Xoşbəxtlikdən İranda belə bir fikir var ki, ER-AB əməkdaşlığı ona qarşı yönəlməyib və bununla bağlı Tehranda müvafiq mesajlar yayılıb.

İran sadəcə olaraq Ermənistanla ABŞ arasında qarşılıqlı əlaqələrin dərinləşməsindən narahatdır.

 “Bundan başqa, ötən ilin sentyabrında ölkəmizdə Amerika tərəfi ilə birgə hərbi təlimlər keçirilən zaman İran ərazisi ilə Hindistandan Ermənistan üçün nəzərdə tutulan silahların tədarükü dayandırılıb” – deyə  politoloq bildirib.

İqtisadiyyatın şaxələndirilməsindən danışan Xurşudyan qeyd edib ki, Ermənistan hələlik Avropa bazarlarına inteqrasiyaya hazır deyil, çünki burada bir sıra maneələr var.

“Problem ondadır ki, məhsullarımızın keyfiyyət standartları o qədər yüksək deyil ki, Avropa bazarlarında tam məqbul olsun və onların standartlarına uyğun olsun.

 Bunun üçün Ermənistan iqtisadiyyatı və təsərrüfat subyektləri ciddi sertifikatlaşdırma və keyfiyyətin yüksəldilməsi mərhələsindən keçməlidir.

İkinci maneə odur ki, ölkəmiz Avropa Birliyinin ümumi bazarının bir hissəsi deyil, Aİİ və bu struktura daxil olan ölkələrin ümumi gömrük sahəsinə inteqrasiya olunub.

Gömrük fərqləri şəraitində bizim mallar, məsələn, Gürcüstan və Ukrayna malları ilə müqayisədə rəqabətqabiliyyətlilik nöqteyi-nəzərindən əziyyət çəkir, çünki Gürcüstan, Ukrayna, Moldova malları Avropaya gömrük rüsumları olmadan daxil olur.

Üçüncü problem isə ondan ibarətdir ki, bizim bazarımız kifayət qədər kiçikdir və məhdud istehsal gücü daha böyük Avropa bazarında istehlak etmək çətindir. Yeganə çıxış yolu qonşu ölkələrlə, bu halda Gürcüstanla əməkdaşlıqdır.

Əgər biz birlikdə Avropa bazarına böyük həcmdə məhsul verə bilsək, o zaman məhsullarımızın rəqabət qabiliyyəti ilə bağlı problem o qədər də həssas olmayacaq”-deyə  Xurşudyan qeyd edib.

Ermənistanla AB ölkələri arasında viza rejiminin liberallaşdırılması məsələsinə də toxunan politoloq bunun mümkün olduğunu və bunun üçün hər iki tərəfdən siyasi iradə nümayiş etdirməyin lazım olduğunu vurğulayıb. “Artıq yaxşı ilkin şərtlər var ki, bu istiqamətdə yaxın gələcəkdə danışıqlar başlaya bilər. “AB-də təbii ki, bu məsələnin Ermənistan vətəndaşları üçün, eləcə də ölkəmizin Avropaya inteqrasiyası və ermənilərlə daha sıx əlaqələrin qurulması nöqteyi-nəzərindən nə qədər vacib olduğu anlaşılır”-deyə  politoloq yekunlaşdırıb.

Daha çox göstər
Back to top button