BaşlıcaSiyasət

Radar Armenia-nın  həmsöhbəti beynəlxalq ekspert Şahan Ğantahyandır

Sual – Son günlər Azərbaycan Ermənistanı sərhəddə atəş açmaqda ittiham edir, baxmayaraq ki, Ermənistan tərəfi bunu həmişə təkzib edir. Bu nə deməkdir, Azərbaycan niyə belə ittihamlarla çıxış edir?

 Cavab – Bu, Azərbaycanın ənənəvi davranışıdır ki, əsassız olaraq Ermənistanı birinci təcavüzkar və ya atəşkəsi pozmaqda, indi isə sərhəddə gərginlik yaratmaqda ittiham edir. Bu davranış davam edəcək. Onun etdiyi əməli erməni tərəfinin boynuna dlamağa  çalışır. Bu cür davranış və təzahürlər Bakının sülh prosesini torpeda etməsinin ümumi kontekstində başa düşülməlidir.

Sual – Digər tərəfdən, Ermənistanın yüksək rütbəli rəsmiləri və Xarici işlər nazirliyi bir ay ərzində sülh sazişinin imzalanmasının mümkünlüyündən danışırlar. Atışmaların Azərbaycanın sülhə doğru getmək niyyətindən imtina olduğunu deyə bilərikmi?

Cavavb – Optimist bəyanatlar və yerlərdəki vəziyyət çox vaxt bir-birinə ziddir. İndi burada başqa bir təsvir var. Bakı sonsuzluqla  öz ilkin şərlərini  bərpa edir, fasilə götürür, yenidən  yeni ilkin şərtlər irəli sürməyə başlayır. Bununla da  ümumi vəziyyətdən maksimum yararlanmaq istəyir. Düşünürəm ki, atışma bu danışıqlar taktikasının bir hissəsi kimi başa düşülməlidir.

Sual – Parlamentin vitse-prezidenti Ruben Rubinyan bildirib ki, Ermənistan-Türkiyə sərhəd-keçid məntəqəsi hazırdır, Ermənistan bütün addımları atıb, amma Türkiyədən heç bir addım görünmür. Türkiyə bu məsələdə niyə tərəddüd edir?

Cavab – Ermənistanla Türkiyənin sərhədi və ya ümumiyyətlə, Ankara-Yerevan münasibətlərinin qurulması Ermənistan-Azərbaycan danışıqlarının uğuru ilə müəyyən edilir.

Bu, Türkiyə-Azərbaycan tandemi ilkin şərt siyasətinin mühüm tərkib hissəsidir. Əslində, razılaşmanın əksinə olaraq, üçüncü ölkə vətəndaşları və ya diplomatik şəxslər üçün açılmayıb.

Tarixi Ani körpüsünün təmirinə də başlamadılar. Bütün bunların müzakirəsi Ermənistan-Azərbaycan problemi həll olunanda başlayacaq. Təbii ki, həll yolunu deməklə Ankara və Bakı nə xəyal etdiyini anlayacaq.

Sual – Bu kontekstdə mən Ermənistan-Azərbaycan münasibətlərinə toxunmaq istərdim. Hər ikisi Ermənistanla sülh və münasibətlər istəyir? Hər ikisinin maraqları üst-üstə düşürmü?

Cavab – Ankara və Bakı Şuşi bəyannaməsində birləşərək öz maraqlarını əlaqələndirdilər. Şuşinin bəyannaməsində erməni faktoru ilə bağlı “bir millət, iki dövlət” formulundan istifadə olunur.

Əsasən, hesab edirəm ki, Bakı bütün hərəkətləri Ankara ilə əlaqələndirir. Və burada, ümumiyyətlə, fərqli bir istiqamətə diqqət yetirməliyik. Azərbaycan Türkiyədən asılılığını artırır. Daha uzaq perspektivdə Ankaranın Qafqazda qurulmasıdır. Geosiyasi nöqteyi-nəzərdən Qafqazın Rusiya domenindən çıxarılması meylləri tədricən obyektivləşir.

Sual – Bu kontekstdə sülhün əldə olunmasında Rusiya və Türkiyənin, eləcə də Rusiya və Azərbaycanın maraqları üst-üstə düşürmü?

Cavab  – 3+3 əsasən Ankaranın namizədliyidir. Düzdür, İranın da payı var. Daha qlobal nöqteyi-nəzərdən, vaxtilə Rusiyanın təsir dairəsi hesab edilən region indi əsas oyunçular arasında parçalanıb.

Və zaman-zaman xatırlamalıyıq ki, NATO-nun ikinci qüvvələri Qafqaza daxil olub. Rusiya Federasiyası ilə həmsərhəd ölkələr olan NATO, Skandinaviya bölməsində üzvülərdir.

Daha çox göstər
Back to top button