Almaniya kansleri Fridrix Merts və Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Bakının qaz ehtiyatlarına və tranzit marşrutlarına Berlinin çıxışının genişləndirilməsinə yönəlmiş bir sıra iqtisadi sazişlər imzalayıblar.
RFİ-nin yazdığı kimi, saziş Almaniyanın enerji təchizatı mənbələrini diversifikasiya etmək səyləri fonunda, Azərbaycanın Avropa vektorunu və Moskva ilə son vaxtlar istiləşən münasibətləri tarazlamağa çalışdığı bir şəraitdə bağlanıb.
Əliyevin Berlinə səfəri “İkitərəfli Tərəfdaşların Strateji Gündəliyi haqqında” birgə bəyannamənin imzalanması və Azərbaycan-Almaniya İşgüzar Şurasının yaradılması ilə yadda qalıb.
Berlinin marağı əsasən iqtisadi xarakter daşıyır. Əliyev qeyd edib ki, Azərbaycan bu il Almaniyaya qaz tədarükünə başlayıb, çünki AB Rusiya enerji daşıyıcılarının idxalından imtina edir.
Merts Cənubi Qafqazı “Avropa və Asiyanı birləşdirən əsas nəqliyyat qovşağı” adlandıraraq, Xəzər və Qara dənizləri birləşdirən və Rusiyanı yan keçən ticarət marşrutu olan “Orta Dəhliz”i qeyd edib.
Danışıqlar zamanı Azərbaycanın onilliklər davam edən düşmənçilik və müharibədən sonra yavaş, lakin əmin addımlarla bərpa etdiyi Ermənistanla münasibətlər də müzakirə olunub.
Merts Əliyevi Ermənistanla sülh sazişinin imzalanması münasibətilə təbrik edərək, bunu “tarixi saziş” adlandırıb və “uzun sürən münaqişəni nəhayət qalıcı şəkildə aradan qaldırmaq üçün yeni fürsət yaradır” deyib.
Bununla belə, ötən ilin avqustunda Ağ Evdə keçirilən mərasim zamanı imzalanmış mətn Bakının yekun variantın imzalanmasından əvvəl tələb etdiyi Ermənistan Konstitusiyasına dəyişikliklər edilməsini hələ də gözləyir.
“Azərbaycan Ermənistana sülh təklif edib və müsbət cavab alıb”, – deyə Əliyev Almaniya hökumətinin vasitəçi rolunu qeyd edərək bildirib və Azərbaycan ərazisindən Ermənistana 40 000 tondan çox tranzit yükün keçdiyini, üstəlik, Azərbaycan benzini və dizel yanacağının “Ermənistanın enerji təhlükəsizliyinə töhfə verdiyini” vurğulayıb.
Berlin qərəzçilikdən qaçmağa çalışır. Ötən ilin martında Ştaynmayer Ermənistana iki günlük səfərindən sonra Bakıya gedib və orada hər iki tərəfi “kompromisə getmək cəsarəti” göstərməyə çağırıb.
Fransa açıq şəkildə erməniyönlü oriyentasiya nümayiş etdirir, Ermənistan ordusuna 36 “Sezar” haubitsası, habelə radarlar və zirehli texnika satmaqla.
Ermənistan isə öz növbəsində Rusiyanın rəhbərlik etdiyi KTMT ittifaqında dondurulmuş üzvlüyünü qoruyub saxlayır, baş nazir Nikol Paşinyan isə aktiv iştiraka qayıtmaq imkanını istisna edib. 2025-ci ilin fevralında ölkə parlamentinin Aİ-yə üzvlük prosesinin başlanmasına səs verməsi.
Bakı əks istiqamətdə hərəkət edir. Moskva ilə münasibətlər 2024-cü il dekabrın 25-də Rusiya HHM vasitələrinin “Azərbaycan Hava Yolları” şirkətinə məxsus təyyarəyə zərbə endirməsi nəticəsində Qazaxıstanda 38 nəfərin həlak olmasından sonra çöküb.
Buna baxmayaraq, iyulun 17-də Xarici İşlər nazirləri Ceyhun Bayramov və Sergey Lavrov Moskvada keçirilən danışıqlardan sonra münasibətlərin “tam tənzimlənməsi”, birbaşa reyslərin bərpası və 2025-ci ildə ikitərəfli ticarət həcminin 4,9 milyard dollara çatdırılması barədə elan ediblər.
Bütün bunlar nəticəsində regionun xəritəsi əvvəlkindən daha dəyişkən və mübahisəli hala gəlib.
