Baş nazir Nikol Paşinyan işgüzar səfərlə Rusiya Federasiyasında olub. Yekaterinburqda o, “İnnoprom-2026” beynəlxalq sənaye sərgisi çərçivəsində keçirilən “Sənaye 360. Sərhədsiz istehsal” mövzusunda plenar iclasda iştirak edib.
Ermənistanın Baş naziri çıxış edənlər sırasında idi. Bundan əlavə, Nikol Paşinyan Rusiya Hökumətinin sədri Mixail Mişustin ilə görüş keçirib.
Rusiya parlament seçkilərindən sonra Ermənistan Baş nazirinin işgüzar səfər etdiyi ilk ölkə olub. Bundan əvvəl o, yalnız Tehrana – İranın Ali Rəhbəri Əli Xameneinin dəfn mərasimində iştirak etmək üçün səfər etmişdi.
Seçkiqabağı dövrdə erməni-rus münasibətlərinin gərginləşdiyi və qarşılıqlı qiyabi sərt ritorikadan sonra Baş nazir Paşinyanı Yekaterinburqda birbaşa təyyarənin yanında duz-çörəklə qarşıladılar.
Ermənistan Baş nazirinin səfərinin səbəbi “İnnoprom-2026” beynəlxalq sənaye sərgisi idi. İştirakdan əlavə, o, Aİİ üzvü olan ölkələrin Baş nazirləri ilə də görüşlər keçirib.
“Sənaye 360. Sərhədsiz istehsal” mövzusunda plenar iclasda Baş nazir Paşinyan çıxış edərək Ermənistanın sənayesi haqqında danışıb.
2025-ci ildə sənaye məhsullarının həcmi 2024-cü illə müqayisədə 4,7 faiz, cari ilin 4 ayında isə ötən ilin eyni dövrünə nisbətən 13 faiz artıb. Emal sənayesi son 9 ildə iki dəfə artıb” – deyə Paşinyan məlumat verərək, Ermənistanın yüksək texnologiyalar sahəsində etibarlı tərəfdaş olduğunu vurğulayıb.
“İnnoprom” sərgisi ənənəvi olaraq onlarla ölkədən hökumət rəhbərlərini, nazirləri, sənaye və biznes nümayəndələrini birləşdirir.
Bu, sərginin ictimaiyyətə açıq hissəsidir. Gizli hissə üçün isə Ermənistan Baş naziri Nikol Paşinyan və Rusiya Baş naziri Mixail Mişustin arasında görüş nəzərdə tutulub və burada tərəflərin Ermənistan və Rusiya arasındakı son mübahisəli məsələləri müzakirə edəcəyi ehtimal olunur.
Paşinyan və Mişustin sonuncu dəfə 2025-ci ilin yayında Altayda beynəlxalq Ekoloji Forum çərçivəsində görüşüblər.
Diqqətçəkicidir ki, Yekaterinburq səfərindən əvvəl, iyulun əvvəlində erməni tərəfinin təşəbbüsü ilə Paşinyan-Mişustin telefon danışığı baş tutub.
Telefon danışığının nə barədə olması – rəsmi məlumatdan kənar – Baş nazir Paşinyan son mətbuat konfransında danışmaq istəməyib.
Tərəflərin üz-üzə görüşdən sonra erməni mallarının idxalı ilə bağlı məhdudiyyətlərə dair hansı sazişlər əldə edə biləcəyi hələ məlum deyil, Qloballaşma və Regional Əməkdaşlıq üzrə Analitik Mərkəzinin rəhbəri Stepan Qriqoryan diqqəti digər rəqəmlərə cəlb edir:
“Diqqətçəkicidir ki, 2021, 2022, 2023-cü illərdə Nikol Paşinyan il ərzində ən azı beş-altı dəfə Rusiya Prezidenti Vladimir Putin ilə görüş keçirib, səfərlərin sayı daha çox idi.
Bu il yalnız aprel ayında Nikol Paşinyan Rusiyada olub, Putin ilə görüşüb. Bu, Rusiyaya ikinci səfərdir. Nikol Paşinyanın Rusiyaya səfərlərinin sayının azalması və ya zərurətinin olmaması faktı göstərir ki, Rusiyanın Ermənistan üçün təsiri və əhəmiyyəti nə qədər zəifləyib. Ancaq buna baxmayaraq, seçkilərdən sonra ilk işgüzar səfərini Nikol Paşinyan məhz Rusiyaya edib”.
Bu, lakin Ermənistanın Rusiya ilə münasibətləri qırmağa çalışması demək deyil.
Hələ seçkiqabağı dövrdə və gərginləşən münasibətlər şəraitində Nikol Paşinyan seçiciləri xəbərdar edirdi və sözün əsl mənasında bəyan edirdi ki, Rusiya ilə münasibətlərdə kəskin addımlar atmayacaqlar.
O zaman o da rəqəmləri vurğulayırdı:
“Rusiya Prezidenti ilə dostluq münasibətlərim var, sözün əsl mənasında. Şübhə edirəm ki, 2018-ci ildən bu günə kimi Rusiya Prezidenti hər hansı digər liderlə daha çox təmasda olub.
Bu müddət ərzində biz təxminən 200 telefon danışığı etmişik. Bu o deməkdir ki, bu 8 il ərzində demək olar ki, hər ay praktik olaraq, bəlkə də daha tez-tez.
Rusiya Hökumətinin rəhbəri ilə çox səmimi dostluq münasibətlərimiz var və ümumilikdə Rusiyaya münasibətimiz səmimidir. Rusiya supergücdür və Rusiyaya hörmətlə, ehtiramla, supergücə necə yanaşılarsa, elə yanaşmaq lazımdır.
Mən də Rusiyaya, Rusiya Prezidentinə və Rusiya Hökumətinin rəhbərinə elə yanaşıram. Amma, bağışlayın, biz Rusiyanın maraqlarına öz maraqlarımızdan daha yüksək yanaşa bilmərik”.
Hər halda, əvvəllər də birbaşa təmaslar zamanı Ermənistanın baş naziri rus tərəfini xəbərdar etmişdi ki, Rusiyanın maraqlarına zərər verəcək heç bir iş görməyiblər və etməyəcəklər.
Ermənistan-Rusiya münasibətlərində ilk problem Ermənistanın AB ilə əlaqələridir ki, Ermənistan bunu iqtisadi-siyasi diversifikasiya adlandırır.
Əgər ilk reaksiya olaraq Rusiya erməni istehsalçıları üçün problemlər yaradıbsa, Ermənistanın baş naziri son mətbuat konfransında başqa bir misal çəkdi – Rusiyada yanacaq bazarında olan vəziyyət və çatışmazlıq, bu Ermənistana təsir etmədi.
“Azsaylılardan asılılığı çoxsaylılardan asılılıqla əvəz etmək müstəqillikdir deyəndə nəyi nəzərdə tuturdum? Baxın, dünyada nələr baş verdi, amma Ermənistanın neft məhsulları bazarında baş vermədi.
Əvvəllər nə baş verirdisə, kimsə asqıranda Ermənistanın neft məhsulları bazarı sarsıntılara məruz qalırdı, biz buna uzun müddət əvvəl monopoliyaları ləğv etməklə hazırlaşmışıq”.
Erməni-rus münasibətlərində digər problemli məsələ erməni dəmir yolunun gələcək taleyidir.
Erməni analitiklərinin bir hissəsi Rusiyadan konsessiya hüququnu geri alıb üçüncü tərəfə verməli olduğunu, zəruri istiqamətlərin təmirini sürətlə həyata keçirmək üçün təkid etdiyi halda, Ermənistanın Baş naziri bir neçə gün əvvəl, mahiyyət etibarilə, bu cür kəskin addımların təkliflərini rədd etdi.
Erməni tərəfi artıq Gümrü-Axurik hissəsində və Yerasx hissəsində dəmir yolunun bərpasına yönəlmiş proseslərə başlayıb. Dəmir yolunun digər hissələri üzrə rus tərəfi ilə işgüzar müzakirələr davam edəcək”- deyə Baş nazir əmin edib.
“Biz sadəcə müşahidəçi kimi izləyə bilmərik ki, beynəlxalq dəmir yolları, o cümlədən bizim tədbir görməməyimiz səbəbindən necə gəlib Ermənistana daxil ola bilər və Ermənistana daxil olub da yenə Ermənistanı yan keçə bilər. Bu cür ola bilməz”.
Erməni-rus münasibətlərində problemli məsələlərin hansı hissəsini tərəflər müzakirə edəcəkləri hələ məlum deyil, lakin Rusiyanın Baş naziri görüşə qədər ikitərəfli münasibətlərə aid bütün məsələləri müzakirə etməyə hazır olduğunu bildirib.
Buna cavab olaraq Ermənistanın Baş naziri görüşün sonunda bəzi məsələlərə konkret həll yolları tapılacağına ümid etdiyini bildirib.
Görüşün giriş hissəsində Baş nazir Paşinyan Ermənistanın həm Rusiya ilə münasibətlərin inkişafında, həm də Aİİ üzvlüyündə və təşkilatın müqaviləsinin bütün müddəalarına əməl olunmasında maraqlı olduğunu təsdiqləyib.
