Beynəlxalq məsələlər üzrə ekspert David Karapetyan Factor TV-nin efirində ABŞ tərəfindən yeni zərbələr endirilməsindən sonra İran ətrafında yaranmış vəziyyəti təhlil edib.
Onun əqidəsinə görə, müharibə bərpa olunub və əvvəlki 60 günlük atəşkəs çox şübhəli idi, çünki “institusional sülh baş tutmayıb”.
Beynəlxalq məsələlər üzrə ekspertin fikrincə, ABŞ üçün İranın nüvə sazişi sərfəli deyildi, çünki onların əsl hədəfləri başqadır.
“Müşahidəçilər tərəfindən MÜGATE-də bir neçə dəfə təsdiqlənməsindən asılı olmayaraq ki, bəli, nüvə bombaları və ya silahların yaradılacağı miqdarda istehsal yoxdur.
Problem tamam başqa yerdə gizlənir. Burada mən həmişə belə bir fikri müdafiə etmişəm ki, ABŞ-ın əsas hədəfi infrastrukturlara, neft emalı zavodlarına və ümumilikdə yeraltı sərvətlərə sahib olmaqdır ki, bu barədə gizlətmədən danışıblar”.
Karapetyan qeyd edib ki, İran nüvə proqramının yalnız öz dövlətinin xeyrinə istifadə olunacağına dair vədlər vermişdi. Onun sözlərinə görə, ABŞ “alibi” kimi Hormuz boğazında baş vermiş hadisələrdən istifadə edərək ilk zərbəni endirib.
“Hər halda, maksimum qərəzsiz, bitərəf mənbələr təsdiqləyir ki, Hormuz boğazında gəmilərə ilk zərbəni məhz ABŞ endiri”.
Beynəlxalq məsələlər üzrə ekspertin qiymətləndirməsinə görə, İran Amerika təzyiqlərinə gözləniləndən daha uzun müddət müqavimət göstərib və rejimin çökdürülməsi hədəfinə nail olunmayıb.
O, İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun keçmiş rəhbəri Əli Laricaninin “İran gec payıza qədər müqavimət göstərə bilər” bəyanatını xatırladıb.
Karapetyan hesab edir ki, İran hətta gələn ilə qədər müqavimət göstərə bilər, lakin ABŞ ölkəni daxildən zəiflətməyə cəhd edə bilər.
Onun sözlərinə görə, bu ssenarilərdən biri Xarq adasının işğalıdır ki, bu da İranın neft emalı zavodlarına nəzarət etməyə imkan verəcək.
Ermənistan ərazisindən keçən “Tramp yolu” adlanan layihəyə və İranın mümkün narahatlıqlarına toxunan David Karapetyan qeyd edib:
“Fakt budur ki, əsas olan yoldur. Hakimiyyət ən yüksək səviyyədə zəmanət verib ki, bu saziş heç bir şəkildə özündə təhlükəsizlik riskləri daşımır”.
Onun sözlərinə görə, İranın yeganə ehtiyatı onilliklər boyu özünün Qərbi Azərbaycanın Naxicevanla quru əlaqəsini təmin etməsi, erməni yolunun isə “ciddi alternative” olması ola bilər.
Lakin, onun fikrincə, yükdaşımaların həcmi o qədər arta bilər ki, Ermənistanın 40 km-lik hissəsi fiziki olaraq bu trafikin öhdəsindən gələ bilməz.
“Nəticə etibarilə, burada da erməni tərəfi diplomatik olaraq mesaj verməlidir ki, elə bir an gələcək ki, yol əsasən Ermənistandan keçsə də, bu yoldan siz də o hissədə… çoxları tıxaclarda qalmamaq üçün dolama yolu üstün tutacaqlar”.
