Bir il sonra, 2021-ci ildə, 1921-ci il martın 16-da Moskva müqaviləsinin imzalanmasının 100 illiyi tamam olur. “Siyasi liqa” bu münasibətlə bəyanat yayıb.
Protokollaşdırmaqla Moskva müqaviləsiylə , erməni tərəfinin iştirakı olmadan, erməni xalqının və tarixi vətəninin müqəddaratı həll olunub, 1921-ci il Rusiya-Türkiyə müqaviləsinə qarşı onu siyasi fırtına çənglərinə təhvil vermişdir. “Siyasi liqa”onlayn olaraq ermənilərin xeyrinə imza toplanışına başlayıb.
“Siyasi liqa” martın 16-da 1921-ci il tarixli Moskva müqaviləsini, erməni xalqına etdiyi siyasi qəddarlığı ilə ədalətsiz, alçaldıcı, görünməmiş bir sövdələşmə olaraq qiymətləndirir və bəyan edir:
“1921-ci ildə Moskva və Qars müqavilələrinə əsasən bolşevik rusiyası Türkiyəyə Qars vilayətini və Surmalu əyalətini güzəştə getdi. Naxiceçvansa Azərbaycana təhvil verildi.Ermənistan Respublikası Sovetləşdi.
“Dostluq və qardaşlıq müqaviləsi”nin tərəfləri, Kamalçı Türkiyə və bolşevik Rusiyası, erməni xalqının ağır vəziyyətindən istifadə edərək, cinayətkar əməkdaşlıq edərək, erməni xalqının beşiyinin, yurd-yuvasının böyük hissəsini parçaladı və ona sahib oldu, erməni xalqına öz tarixi vətəninin 1/10 hissəsini buraxdılar.
Müqavilə erməni xalqına qarşı cinayət sənədidir, odur ki,onun keçmiş deyilən son müddəti yoxdur və mütləq məhkuma və yenidən nəzərdən keçirilməyə ehtiyac duyulur”.
1921-ci il martın 16 tarixli Rusiya-Türkiyə müqaviləsinin qüvvəsini dayandırmaq məqsədiylə “Siyasi liqa”, bu bəyanatıyla ümumermənilərin hərəkətə başlaması barədə bəyan edir və “1921-ci il Moskva müqaviləsinə Yox deyirik” adlı onlayn imza toplusunu işə salır.
Dörd erməni siyasi qüvvəsi – İrs, , Ermənistanın Avropa Partiyası və Sasun Tsrer Pan – Erməni Hərəkatı da Kamal-Bolşevik razılaşmasını pisləyən bir bəyanat verdilər.
Kemalçı bolşevik müqaviləsinin ittihamına dair həmçinin 4 siyasi qüvvələr də bəyanat yayıb ki, onlar da:”Jaranqutyun”,” Demokratik Vətən”,”Ermənistanın Avropa parrtiyası” və “Sasna tsrer” ümumerməni hərəkatıdır.
“Modus Vinniedi” Analitik mərkəzinin rəhbəri Ara Papian hesab edir ki, hazırkı Rusiya-Türkiyə bu təşəbbüssün nailiyyəti üçün bəzi nəzərə çarpacaq əsaslar var, nəzərə almaqla hazırkı rus-türk münasibətlərini nəzərə alaraq bu təşəbbüsün uğuru üçün bir sıra nəzərəçarpan əsaslar var.
Məqsəd eynidir və addımlar əməkdaşlığı daha da yaxınlaşdırır. “Siyasi iqa”nın üzvləri hesab edirlər ki, erməni xalqına qarşı alçaldıldıcı erməni-türk sərhədlərini ümumiyyətlə rədd etməliyik. “Siyasi liqa”nın koordinatoru Narine Mkrtşyan bizə telefonda bildirdi ki, təşəbbüs artıq kifayət qədər səslənmə tapıb.
Ermənistan Respublikası Moskva və Qars müqavilələri məsələsini ümumerməni siyasi gündəliyə daxil etməli, erməni potensialını birləşdirərək erməni amilini həyata keçirməlidir. Bu haqda “Siyasi liqa”nın nümayəndəliyi belə düşünür.
Gəlin rüsvayçı, utandırıcı rus-türki müqaviləsinin 100 illiyini onu inkar edən minlərlə imza toplanışıyla qarşılayaq və qeyd edək. Ermənistanda erməni xalqına və Spyurkda yaşayan bütün ermənilərə “Siyasi liga” ümumerməni gündəmi ətrafında həyati mənafelərimizi pozan,tapdalayan, bizim yurd-yuvamızdan, ocağımızdan kənarlaşdıran rusi-türk anti-erməni müqaviləsini rədd etmək üçün bu panaramalı gündəm ətrafında birləşməyə çağırır. Narine Mkrtşyan, “Siyasi liqa”nın bu məqsədini davam etdirəcəyinə əmindir.
İmza toplama təşəbbüsünün müəllifləri hesab edirlər ki, Ermənistan dövlət orqanları müvafiq qanun qəbul etmək və beynəlxalq hüquqi sənədlər hazırlamaqla, Moskva və Qars müqavilələrini qınamaq və yenidən nəzərdən keçirməklə bu vacib milli məsələnin həllinin flaqmanına çevrilməlidirlər.
