Ermənistan və Artsax ombudsmanları Azərbaycanda insan hüquqlarına uzunmüddətli təhdid kimi saxta sülh faktları haqqında ingilis dilində fövqəladə hesabat dərc ediblər.
Bu haqda ER ombudsmanının Facebook səhifəsində məlumatlandırılıb.
Bu hesabatda deyilir ki, münaqişələrdə insan hüquqlarının qorunması, həqiqi sülh üçün dürüst, etimada əsaslanan dialoq lazımdır.
Bu dialoq ilk növbədə cəmiyyətlər arasında sülhün uzunmüddətli təminatı kimi zəruridir ki, dövlətlər siyasi direktivlər və ya süni müdaxilələr etməsinlər.
Əsl sülhə gedən yol, siyasi amillərin insan hüquqlarının müdafiəsinə təsir göstərə bilməyəcəyini nəzərdə tutur.
Əsas amil odur ki, heç bir ərazinin tanınmamış dövləti və ya siyasi statusu orada yaşayan insanların hüquqlarının qorunmasına maneə ola bilməz.
1990-cı illərdən Artsaxla bağlı müxtəlif sülhməramlı təşəbbüsləri təqdim edən bu hesabatda Azərbaycan vəhşiliyi ilə müşayiət olunan aprel müharibəsindən dərhal sonra Azərbaycan tərəfinin təşəbbüsü ilə həyata keçirilən 2016-2017-ci illər üçün Bakı-Tbilisi platformalarına istinad edilir.
Bu təşəbbüslər müstəqil vətəndaş cəmiyyəti təşəbbüsləri kimi elan edilmiş, eyni zamanda Azərbaycan hökuməti və xüsusən də xüsusi xidmət orqanları tərəfindən təşkil edilmiş və yönləndirilmişdir.
Bu platformalar təbii milli öz müqəddəratını təyinetmə hüququna məhəl qoymamaqla yanaşı, yalnız Azərbaycanın dövlət siyasətini tam şəkildə əks etdirirdi.
Üstəlik, bu təşəbbüslərin nə Ermənistanın, nə də Artsaxın vətəndaş cəmiyyətləri ilə heç bir əlaqəsi yox idi və bir sıra ermənilər Azərbaycan tərəfindən onların tərkibinə daxil edilib və onlar öz anti-erməni çıxışları ilə seçiliblər.
Eyni zamanda, Azərbaycan hökuməti anti-erməni əhval-ruhiyyəni himayə etmək kimi dövlət siyasətini davam etdirdi.
Bu təşəbbüslərin əsl sülhün bərqərar olmasına yönəlmədiyini, həqiqətən müstəqil QHT-lərin və ya xadimlərin iştirak etmədiyini, Azərbaycan hakimiyyəti tərəfindən istiqamətləndirildiyini, təşəbbüsün bir sıra keçmiş erməni simaları ilə bağlı yalan bəyanatların verildiyi barədə onların adından azərbaycanpərəst. ictimai müsahibələr də təsdiqləyir.
Azərbaycan hökuməti ifadələrə görə rüşvət vəd edib (məsələn, Almaniyada iş və s.). Bütün bu hallar Ermənistan və Artsax hüquq müdafiəçilərinin hesabatında öz əksini tapıb.
Bundan başqa, hesabatda Azərbaycan dövlət xadimlərinin sözügedən platformalarda iştirak edən QHT və simaların Azərbaycan hakimiyyətindən istiqamətini və asılılığını ortaya qoyan çıxış və müsahibələri də yer alıb.
2016-2017 Bakı-Tbilisi platformaları “Heç kim kənarda qalmamalı, heç bir hüquqa məhəl qoyulmamalıdır” adlı məşhur beynəlxalq prinsipə tamamilə məhəl qoymadı.
Bu təşəbbüslər, faktiki olaraq, Azərbaycan illərinin dövlət siyasətini dəstəklədi, bu siyasət daima Artsaxı xarici aləmdən təcrid etməyə, beynəlxalq hüquq müdafiə təşkilatlarının, beynəlxalq ekspertlərin və medianın nəyin bahasına olursa-olsun Artsaxa daxil olmasının qarşısını almağa yönəldi.
Hesabat 2016-cı ilin aprel müharibəsindən dərhal sonra Artsaxın o vaxtkı hüquq müdafiəçisi Ruben Melikyan tərəfindən tərtib edilib, lakin biz bunu obyektiv səbəblərdən bu yaxınlarda tamamlaya bildik.
Daha sonra Artak Beqlaryanla hesabatın zərurəti və məzmununu müzakirə etdik.
Biz artıq Artsaxın hazırkı ombudsmanı Geqam Stepanyanla birlikdə (Geqam Q. Stepanyan) yekunlaşdırdıq.
