Avropa İnsan Haqları Məhkəməsi Azərbaycanın Berdzor və qonşu yaşayış məntəqələri ilə bağlı müraciətini rədd edib. Avqustun 18-də Azərbaycan Avropa Məhkəməsinə müraciət edərək “Ermənistanı, onun nəzarətində olan qüvvə və strukturları Berdzor şəhəri və ətraf kəndlərdə əmlakın dağıdılmasını, o cümlədən evlərin yandırılmasını dayandırmağı, habelə görülən işlər barədə məlumat verməyə məcbur etməyi xahiş edib”. Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsi yeni müvəqqəti tədbirin tətbiqinə ehtiyac olmadığını görüb.
Beynəlxalq hüquq üzrə mütəxəssis Ara Ğazaryan “Radiolur”a müsahibəsində deyir ki, Ermənistanın təqdim etdiyi əks-arqumentləri nəzərə alaraq müraciət rədd edilib. Bundan başqa, təcili olaraq da problem yoxdur, – deyə mütəxəssis deyir.
“Görünür, erməni tərəfi qeyd edib ki, qabaqlayıcı tədbirlər görülüb, çünki biz evlərin yandırılmasının geniş yayılmadığını görürük. Hətta bəzi hallarda bunun qarşısı alınıb”.
İyulun 27-də Ermənistan Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsinə Azərbaycana qarşı yeni dövlətlərarası tam şikayət təqdim edib. Bu, digər məsələlərlə yanaşı, Azərbaycanın 2022-ci ildə Artsaxın Xramort və Parux kəndlərinə qarşı törətdiyi təcavüz nəticəsində mülki əhalinin hüquqlarının pozulmasına, Artsaxın sərhəd kəndlərinin əhalisinə qarşı real təhlükələr, habelə Azərbaycan silahlı qüvvələrinin Artsaxın mülki əhalisinə qarşı güc tətbiq etməsi halları barədəddir. Nəticədə insanların yaşamaq hüququ pozulmuşdur. Ara Ğazaryan əmindir ki, Azərbaycan da Berdzor və Ağavnoda evlərin yandırılması ilə bağlı şikayəti əsas dövlətlərarası şikayətə daxil edəcək.
44 günlük müharibədən sonra Ermənistan Azərbaycana qarşı bir neçə məsələ ilə Avropa Məhkəməsinə dövlətlərarası şikayət təqdim edib. Onların hamısına əsirlər məsələsi daxildir ki, onlardan biri tamamilə onların ədalətli mühakimə hüququ ilə bağlıdır. 2021-ci ilin fevralında təqdim edilən şikayətdə əsas məsələ Artsaxın müxtəlif yaşayış məntəqələrindən köçkün düşmüş insanların hüquqlarının müdafiəsi, onların mülkiyyət və təhsil hüquqlarının pozulması ilə bağlı faktlardır.
Dövlətlərarası şikayətin verilməsindən 1,5 ildən çox vaxt keçməsinə baxmayaraq, şikayətin qəbuledilməzliyi və aidiyyəti məsələlərinə hələ də baxılır, mülkiyyət hüquqlarının pozulması, onların ölçüsü, qiymətləndirilməsi məsələlərinə ikinci mərhələdə baxılacaq. Ermənistan 1 ildir sübut toplayır. Ermənistanın beynəlxalq hüquqi məsələlər üzrə nümayəndəsi Yeğişe Kirakosyan izah edir ki, onlar Artsaxa səfər ediblər, hərtərəfli öyrəniblər və müvafiq strukturlardan bütün köçkünlər haqqında tam məlumat toplamağa çalışıblar.
Ermənistanın beynəlxalq hüquqi məsələlər üzrə nümayəndəsinin sözlərinə görə, AİHM-ə fərdi müraciətlər də daxil olub. AİHM-in şikayətləri nə vaxta qədər araşdıracağı sualına beynəlxalq hüquq üzrə mütəxəssis Ara Ğazaryan deyir.
“Biz hələ də bu halları unuda bilərik. Bu çox vaxt aparacaq”.
Hökmlər var, amma Azərbaycan onları yerinə yetirməkdən imtina edir.
Ğazaryan deyir ki, Avropa Məhkəməsində Azərbaycan və Türkiyəyə qarşı konkret qərarların icra edilməməsi ilə bağlı artıq qərarlar var. Bu baxımdan hər iki ölkə fərqlənir. Bu dövlətlər üzərində siyasi nəzarət mexanizmləri sərtləşdirilməlidir.
