Bu gün ER Baş naziri Nikol Paşinyanın sədrliyi ilə ER hökumətinin növbəti iclası keçirilib.
Baş nazir hökumətin iclasında nitq söyləyib və o, xüsusi olaraq deyib:
“Hörmətli hökumət iclasının iştirakçıları, əziz həmvətənlər.
Azərbaycan prezidenti İlham Əliyevin iki gün əvvəl, 2022-ci il noyabrın 8-də verdiyi bəyanatlar bir daha sübut edir ki, Azərbaycan hakimiyyətinin geosiyasi ambisiyaları Cənubi Qafqaz bölgəsinin təhlükəsizliyinə və sabitliyinə təhdid olaraq qalmaqdadır.
Beynəlxalq ictimaiyyətə yönəlmiş bu ünvansız və ER-ya qarşı ünvanlı təhdidlərlə dolu çıxışda Azərbaycan prezidenti Ermənistanı və hökumətimizi razılaşmaları və öhdəlikləri yerinə yetirməməkdə ittiham etməyə çalışır, lakin beləcə tam əksini sübut edir.
Üstəlik, Əliyevin bu bəyanatları Vaşinqtonda ABŞ dövlət katibi Entoni Blinkenin vasitəçiliyi ilə Ermənistan və Azərbaycan XİN başçılarının görüşündən və mümkün sülh müqaviləsinin müzakirələrindən məhz bir gün sonra səsləndirilir.
Həmin bədnam çıxışı ilə Azərbaycan rəhbərliyi bu il oktyabrın 31-də Soçidə qəbul edilmiş üçtərəfli bəyanatda qeyd edilən güc tətbiqindən və güc tətbiqi hədəsindən çəkinmək barədə yazılı razılaşmanı kobud şəkildə pozdu.
Soçinin 31 oktyabr və Praqanın bu il oktyabrın 6-da verdiyi bəyanatın əksinə olaraq, Azərbaycan lideri Ermənistan Respublikasının suveren ərazisi ilə bağlı ambisiyalarından danışır, aşkar niyyətlə dinc əhaliyə hədə-qorxu gələrək bir sıra erməni yaşayış məntəqələrinin ləqəbləri və adlardan istifadə edir.
Azərbaycan tərəfindən üçtərəfli və digər formatlarda qəbul etdiyi bəyanat və sazişlərin pozulması xroniki xarakter daşıyır ki, bu da aşağıdakılarla ifadə olunur.
2020-ci ilin dekabrında Azərbaycan Dağlıq Qarabağ münaqişəsi zonasında Xtsaberd və Hin Tağer yaşayış məntəqələrini və ona bitişik rayonları qanunsuz olaraq işğal etmişdi, 9 noyabr 2020-ci il tarixli üçtərəfli bəyanata əsasən,Dağlıq Qarabağın münaqişə zonasında tam atəşkəs olmalıydı. Yəni, hərbi əməliyyatlar dayandırılmalı vətərəflər öz mövqelərində qalmalıydı..
Azərbaycan 2022-ci ilin martında Rusiya Federasiyasının Dağlıq Qarabağdakı sülhməramlı qüvvələrinin məsuliyyət zonasına soxularaq, 9 noyabr 2020-ci il tarixli üçtərəfli bəyanatla müəyyən edilmiş təmas xəttini pozaraq, analoji işğalı həyata keçirib və indi Azərbaycan prezidenti fəxrlə onu “Farux operasiyası” adlandırır.
Azərbaycan 9 noyabr 2020-ci il tarixli üçtərəfli bəyanatla müəyyən edilmiş təmas xəttində də atəşkəs rejimini demək olar ki, hər gün pozur, eyni zamanda Dağlıq Qarabağın mövcud olmadığını bəyan edir.
Bu iddianın özü 9 noyabr 2020-ci il tarixli Üçtərəfli Bəyanatın kobud şəkildə pozulmasıdır. Həmçinin Azərbaycanın imzaladığı o məşhur sənəddə 4 dəfə “Dağlıq Qarabağ” adı xatırlanır.
Azərbaycan Dağlıq Qarabağ ermənilərinin nümayəndələri ilə beynəlxalq ictimaiyyət üçün görünən dialoqa başlamaq naminə addım atmayıb. Eyni zamanda, Azərbaycan konstruktiv görünməyə çalışır və həmçinin bəyan edir ki, Dağlıq Qarabağ erməniləri “onların vətəndaşlarıdır, onların hüquqları və təhlükəsizliyi təmin edilir”.
Bu iddianın nə dərəcədə doğru olduğunu Azərbaycanın Hadrut və Dağlıq Qarabağın ermənilərin məskunlaşdığı digər ərazilərində məcburi köçkün vəziyyətinə düşmüş minlərlə sakinin sağ-salamat qayıtması üçün Azərbaycanın hansı şəraiti yaratdığını, hansı addımları atdığını yoxlamaq praktiki olaraq sübuta yetirilə bilər.
Azərbaycan bu istiqamətdə heç bir addım atmayıb ki, bu da 9 noyabr 2020-ci il tarixli üçtərəfli bəyanatın 7-ci bəndinin kobud şəkildə pozulmasıdır.
Eyni bəndi pozmaqla Azərbaycan Birləşmiş Millətlər Təşkilatının, xüsusən də idarə nümayəndələrinin ölkəyə Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Qaçqınlar üzrə Ali Komissarlığının Dağlıq Qarabağa daxil olmasına mane olur.
Bu və bir sıra bu kimi hərəkətlər, bəyanatlar göstərir ki, Əliyev Dağlıq Qarabağ ermənilərinin soyqırımıyla nəinki hədələyir, hətta artıq onu hazırlayır.
Bu niyyət Azərbaycan prezidentinin Rusiya Federasiyasının sülhməramlı qoşunlarının Dağlıq Qarabağda yerləşdirilməsi şərtləri ilə bağlı şərhlərində də ifadə olunur ki, bu da öz növbəsində üçtərəfli formatda verilən bəyanatlardan ən azı üçünü kobud şəkildə pozmaqdadır.
9 noyabr 2020-ci il tarixli üçtərəfli bəyanatda deyilir ki, sülhməramlılar ardıcıl 5 illik müddətlərin avtomatik uzadılması ilə Dağlıq Qarabağda 5 il müddətinə yerləşdirilir. Təkrar edirəm, avtomatik uzadılır.
Bu, mahiyyət etibarı ilə o deməkdir ki, Dağlıq Qarabağ ermənilərinin hüquqları və təhlükəsizliyi ilə bağlı bütün məsələlər həll olunana və Dağlıq Qarabağ ermənilərinin bütün təhlükəsizlik problemləri həll olunana qədər sülhməramlılar qeyri-müəyyən müddətə Dağlıq Qarabağda yerləşdirilməlidir.
Azərbaycan Prezidentinin 26 noyabr 2021-ci il və 31 oktyabr 2022-ci il tarixli üçtərəfli bəyanatları ilə onun yerləşdiyi ərazidə təhlükəsizliyin və sabitliyin təmin edilməsində sülhməramlıların təməl daşını, mühüm töhfəsini özü etiraf etdi.
Üstəlik,o, regionda vəziyyətin sabitliyi üçün sülhməramlıların gələcək səylərinə ehtiyac olduğunu etiraf edib.
Soçinin iki bəyanatı imzalandıqdan və bu protokollar hazırlandıqdan sonra Dağlıq Qarabağ ermənilərinin təhlükəsizliyinə və hüquqlarına aydın şəkildə beynəlxalq təminat verilmədən sülhməramlıların geri çəkilməsi ilə bağlı söhbətlərin inkişaf etdirilməsi təkcə qeyd olunan üçtərəfli bəyanatların pozulması deyil, həm də Dağlıq Qarabağ ermənilərinin soyqırımına hazırlıq deməkdir.
Noyabrın 9-da üçtərəfli bəyanata zidd hərəkətlər və bəyanatlar arasında Azərbaycanın Laçın dəhlizi ətrafında uzun müddətdir işlətdiyi manipulyasiya xarakterli çıxış və cəhd, Laçın dəhlizi ilə həmin layihədə nəzərdə tutulmuş bütün regional nəqliyyat vasitələri arasında paralellər aparmaq cəhdi də var.
9 noyabr 2020-ci il tarixli üçtərəfli bəyanatın 9-cu bəndiylə regional bütün transport və iqtisadi əlaqələri blokdan çıxarmaq nəzərdə tutulmuşdur.
Azərbaycan prezidenti Ermənistanın üzərinə götürdüyü öhdəlikləri yerinə yetirməməsi bəhanəsi ilə Laçın dəhlizinin bağlanması, Dağlıq Qarabağ ermənilərinin mühasirəyə alınması, onların soyqırıma və depatriasiyaya məruz qalması üçün zəminlər, qondarma əsaslar yaratmağa çalışır.
Halbuki, 9 noyabr 2020-ci il tarixli üçtərəfli bəyanatın müddəaları belə paralellərə yer qoymur və bunu bir sıra faktlar əsaslandırır.
Laçın dəhlizi ilə bağlı üçtərəfli bəyanatın 3-cü və 6-cı bəndlərində “Laçın dəhlizi” yazılıb, bu sitatdır, yəni Laçın dəhlizi birbaşa belə adlandırılır.
Həmin bəyanatın 9-cu bəndində heç bir çarpaz ifadə, Ermənistan Respublikasının hər hansı ərazisi və ya hər hansı yer adı qeyd edilmir.
Üçtərəfli bəyanatın6-cı bəndinə əsasən, Laçın dəhlizi təkcə yol və ya nəqliyyat marşrutu deyil, həm də eni 5 kilometr olan ərazidir.
9-cu bənddə heç bir belə sahə qeyd olunmur və yalnız rabitə, nəqliyyat rabitəsindən bəhs edilir.
Üçtərəfli bəyanatın 6-cı bəndinə əsasən, Laçın dəhlizi Rusiya Federasiyasının sülhməramlı qoşunlarının nəzarətindədir.
9-cu bənddə göstərilir ki, Azərbaycanın Qərb rayonları ilə Naxicevan Muxtar Respublikası arasında nəqliyyat əlaqəsinə nəzarəti Rusiya Federasiyası Federal Təhlükəsizlik Xidmətinin sərhəd mühafizə xidməti həyata keçirir.
Bu məsələ Rusiya Federasiyası Prezidentinin “Dağlıq Qarabağda sülhün təmin edilməsi haqqında” 2020-ci il 10 noyabr tarixli 695 nömrəli fərmanı ilə əlavə olaraq aydınlaşdırılır, orada deyilir:
“Rusiya Federasiyasının Federal Təhlükəsizlik Xidmətinə, vətəndaşların, malların və nəqliyyat vasitələrinin maneəsiz ikitərəfli hərəkəti üçün Azərbaycanın “Qərb rayonları ilə Naxicevan Muxtar Respublikası arasında nəqliyyat əlaqələrinin təmin edilməsinə Ermənistan Respublikasının nəzarətini həyata keçirsin”.
Yəni, suveren ərazimizə nəzarətdən və hər hansı suveren funksiyamızın özgəninkiləşdirilməsindən söz yoxdur və ola da bilməz, söhbət razılaşmaların icrasına nəzarətin həyata keçirilməsindən gedir, üstəlik razılaşma dedikdə, bəyanatı nəzərdə tutmalıyıq, çünki təbii olaraq hər hansı digər razılaşma ola bilməz və bunu yalnız Rusiya Federasiyasının Federal Təhlükəsizlik Xidmətinin Sərhəd Mühafizə Xidməti edə bilər.
Üçtərəfli bəyanatın 6-cı bəndinə əsasən, Laçın dəhlizi sırf Dağlıq Qarabağla Ermənistan Respublikası arasında fasiləsiz və təhlükəsiz əlaqə yaratmaq məqsədilə, təhlükəsizliyin təminatı, Dağlıq Qarabağ üçün həyatın yeganə və alternativi olmayan yolu kimi yaradılıb.
Həmin bəyanatın 9-cu bəndi regionda nəqliyyat və iqtisadi əlaqələrin açılması haqqındadır. Azərbaycanın qərb rayonları ilə Naxçıvan Muxtar Respublikası arasında nəqliyyat əlaqəsi sadəcə bu kontekstdə qeyd olunur. Buna görə də, bu komunikasiya regionda nəqliyyat və iqtisadi əlaqələrin blokadadan çıxarılması prosesinin bir hissəsidir.
9 noyabr 2020-ci il tarixli üçtərəfli bəyanatın 9-cu bəndinin mənasını izah edən 11 yanvar 2021-ci il tarixli üçtərəfli bəyanat da bunu açıq şəkildə göstərir. Qeyd etmək lazımdır ki, 9 noyabr 2020-ci il tarixli bəyanatın 9-cu bəndinin pozulması ilə bağlı Ermənistana qarşı irəli sürülən ittihamlar tamamilə əsassızdır.
Bu bəndlə Ermənistanın yalnız Azərbaycanın qərb rayonları ilə Naxçıvan Muxtar Respublikası arasında nəqliyyat əlaqəsini təmin etmək öhdəliyi var və 9 noyabr tarixli bəyanatda və ya hər hansı digər bəyanatda konkret marşrut qeyd olunmur.
Ermənistan Respublikası həmişə belə əlaqəni təmin etməyə həmişə hazır olub və hazırdır və bu məqsədlə Ermənistan-Azərbaycan sərhədində nəzarət-buraxılış məntəqələrinin yaradılması haqqında Ermənistan hökumətinin qərar layihəsi dövriyyəyə buraxılıb. Həmin qərarın qəbulu nəticəsində Azərbaycan Ermənistanın ərazisi ilə Naxçıvan Muxtar Respublikası ilə əlaqə əldə edə bilər. Bu qərar yalnız bir səbəbdən qəbul olunmur, çünki Azərbaycan bunu istəmir. Bu o deməkdir ki, Ermənistan öz öhdəliyini tam yerinə yetirir və fürsətdən yararlanmaq istəməyən tərəf məhz Azərbaycandır.
Azərbaycanın bu imtinası tamamilə anlaşılmazdır. Əgər Azərbaycan həqiqətən də sülh istəyirsə və bəyan etdiyi kimi sülhə hazırdırsa, gəlin o keçid məntəqələrini açaq, insanlar üçün imkan yaradaq. Aydındır ki, əvvəlcə tərəddüd edib düşünəcəklər, lakin niyyətlərinin səmimiliyinə əmin olduqdan sonra həm Ermənistan Respublikasının, həm də Azərbaycan Respublikasının vətəndaşları mütləq bu yeni fürsətdən yararlanmağa başlayacaqlar.
Yeni yolların tikintisinə gəlincə isə, 9 noyabr 2020-ci il tarixli üçtərəfli bəyanatı və ya hər hansı bəyanat və sənədlə Ermənistan Respublikasının belə bir öhdəliyi yoxdur. Bəyanatın 9-cu bəndi tərəflərin razılığı olduğu halda belə bir imkan nəzərdə tutur. Ermənistan Respublikası isə öz razılığını verməyə hazırdır. Razılıq sadəcə bir səbəbdən yoxdur – Azərbaycan əldə olunmuş razılaşmalara və imzalanmış bəyanatlara zidd hərəkətlərini və aqressiv ritorikasını davam etdirir.
Azərbaycan prezidentinin 2021-ci il dekabrın 14-də Brüsseldə Avropa İttifaqı Şurasının sədri Şarl Mişelin iştirakı ilə əldə edilmiş razılaşmanı pozması faktını xüsusi vurğulamaq lazımdır və bu açıq şəkildə bildirilib. Buna əsasən, Ermənistan və Azərbaycan liderləri Yerasx-Ordubad-Meğri-Horadiz dəmir yolunun bərpa işlərinə başlamaq barədə razılığa gəliblər və dəmir yolunun hər iki ölkənin qanunvericiklərə uyğun fəaliyyət göstərəcəyini açıq şəkildə qeyd ediblər.
Bir neçə gün sonra Azərbaycan prezidentinin özü bu müqaviləni təsdiq edən sənədi imzalamaqdan imtina etdi. Çox sadə bir vəziyyət kimi görünürdü, sadəcə olaraq açıq elan olunanları kağıza yazmaq və sadəcə imza atmaq lazım idi, lakin Azərbaycan bu hərəkətdən imtina etdi. Bu gün də Azərbaycan prezidenti bundan imtina edir və mən bu gün bu razılaşmanı təsdiq edən sənədi imzalamağa hazır olduğumu rəsmən bildirirəm. Söhbət o razılaşmadan gedir ki, onunla bağlı öz “Facebook” səhifəmdə paylaşım etmişəm və hökumətin iclasında da bu mövzuya dair açıqlama vermişəm, tapşırıqlar vermişəm və s.
Mən artıq dedim ki, Azərbaycan prezidenti özü Azərbaycanın qərb rayonları ilə Naxçıvan Muxtar Respublikası arasında nəqliyyat əlaqəsi üçün Ermənistanın təklif etdiyi imkandan istifadə etməkdən imtina edir.
Azərbaycan prezidenti özü Ermənistan Respublikasının yazılı şəkildə tərtib etdiyi və hələ 2021-ci ilin dekabrında Azərbaycana göndərdiyi yeni kommunikasiyaların tikintisinə dair təklifindən imtina edir. Üstəlik, yaxın vaxtlarda bu mövzu ilə bağlı yeni bir təklif təqdim etmək niyyətindəyik. Yeri gəlmişkən, bu mövzu ilə bağlı əlavə ehtiyat təklifimiz var.
Azərbaycan prezidenti özü Dağlıq Qarabağ probleminin hərtərəfli ünvanlamasına dair 2021-ci ilin dekabrında Brüsseldə əldə edilmiş razılaşmanı pozur.
Azərbaycan prezidenti özü 2020-ci ilin noyabrında Rusiya prezidentinin vasitəçiliyi ilə razılaşdırılmış Dağlıq Qarabağın statusu məsələsinin qeyri-müəyyən müddətə təxirə salınması variantını ləğv edir.
Azərbaycan prezidenti özü 2021-ci il noyabrın 26-da Soçidə qəbul etdilmiş bəyanatı və əldə edilmiş razılaşmanı pozur. Razılaşmaya əsasən, Ermənistanla Azərbaycan arasında delimitasiya prosesi sərhəd təhlükəsizliyin təmin edilməsi şəraitində və hər hansı eskalasiyaya yol vermədən aparılmalıdır.
Azərbaycan prezidenti özü 2021-ci ilin dekabrında Brüsseldə əldə edilmiş razılaşmanı pozub, ona əsasən, ən təhlükəli hissələrdə qoşunların güzgü şəkildə çıxarılması yerinə yetirməli idi.
Bəs niyə belə davranır, Azərbaycan niyə hər dəfə prosesi dalana dirəyir. Öz təcavüzkar soyqırımı siyasətini davam etdirmək üçün. Azərbaycan prezidenti Dağlıq Qarabağ ermənilərinə qarşı soyqırım törətmək hazırlıq çərçivəsində Ermənistanı Dağlıq Qarabağda orduya malik olmaqda ittiham edir.
İlk növbədə qeyd etməliyəm ki, Ermənistan Respublikasının Dağlıq Qarabağda ordusu yoxdur və oktyabrın 6-da Praqada bu məsələyə aydınlıq gətirmək üçün Dağlıq Qarabağa müşahidə missiyası göndərmək təklifimi Azərbaycan özü rədd edib.
Dağlıq Qarabağda Ermənistan ordusu yoxdur, Dağlıq Qarabağın müdafiə ordusu var, bu da soyqırım siyasətinin həyata keçirilməməsi üçün ciddi maneədir. Mənim təsəvvürüm belədir ki, Dağlıq Qarabağ ermənilərinin ordusu ancaq və ancaq soyqırıma məruz qalmaq təhlükəsinin aradan qaldırılması üçün mövcuddur.
Oktyabrın 31-də Soçidə üçtərəfli görüş zamanı bu məsələ ilə bağlı Dağlıq Qarabağ hakimiyyətinini təklifini təqdim etdim – Dağlıq Qarabağ ətrafında beynəlxalq təminatlarla silahsızlaşdırılmış zona yaradılsın ki, bunun nəticəsində Dağlıq Qarabağın belə miqyasda müdafiə ordusuna ehtiyacı olmayacaq. Hesab edirəm ki, bu təklif hələ də qüvvədədir.
Ermənistan-Azərbaycan sərhəd zonası ilə bağlı da demilitarizasiya təklifi vermişik və veririk, 1991-ci ildə təsdiq edilmiş sərhəddən qoşunların çıxarılmasını, sərhədin hər iki tərəfində 3 kilometrlik hərbsizləşdirilmiş zonanın yaradılmasını təklif edirik. Bu təklif qüvvədə qalır və biz dünən onun yenilənmiş variantını Azərbaycana çatdırdıq. Hər halda qeyd etməliyəm ki, Azərbaycanın silahlı qüvvələri Ermənistan Respublikasının suveren ərazisinin bütün işğal olunmuş ərazilərindən çıxarılmalıdır və bizim bu mövqeyimiz heç vaxt və heç bir şəkildə dəyişdirilməyəcək.
Əgər Azərbaycan ötən ilin mayında, noyabrında, 2022-ci il sentyabrın 13-də Ermənistan Respublikasına qarşı təcavüzə, ərazilərin işğalına, Ermənistanın suveren ərazisindəki 36 yaşayış məntəqəsinin, o cümlədən Goris, Cermuk, Vardenis, Kapan, Geğamasarın atəşə tutulmasına, 7600 dinc sakinin, o cümlədən 1437 uşaq, 99 əlil şəxsin köçkün düşməsinə, 193 yaşayış evi, 3 mehmanxana, 2 məktəb, bir tibb məntəqəsinin hədəfə alınmasına, 211 Ermənistan vətəndaşının, o cümlədən 3 mülki şəxsin qətlə yetirilməsinə, azı 11 hərbi əsirin məhkəməsiz edam edilməsinə, o cümlədən qadın hərbçilərin cəsədlərinin işgəncə və alçaldılmasına haqq qazandırmağa cəhd edərsə, bütün bunlara haqq qazandıra bilməz və bu cinayətlərə görə məsuliyyət daşıyanların məsuliyyətə cəlb edilməsi ilə bağlı bütün çağırışlar birmənalı, şübhəsiz olaraq haqlıdır.
Dağlıq Qarabağ ermənilərinin Azərbaycan qoşunlarının təmas xəttinin pozulması hallarının aradan qaldırılması və qoşunların sülhməramlıların məsuliyyət zonasından çıxarılması, habelə Dağlıq Qarabağ ermənilərinin soyqırım siyasətindən imtina etmə tələbi ədalətlidir.
2022-ci ilin martında görünməmiş soyuq şəraitdə Dağlıq Qarabağı təbii qazla təmin edən yeganə boru kəmərinin Azərbaycan tərəfindən partladılması və onun bərpasına həmişəlik mane olması bu siyasətin təzahürü idi.
Həmin dövrdə Azərbaycan silahlı qüvvələrinin bölmələri Dağlıq Qarabağın bir sıra erməni kəndlərinin konkret yaşayış məntəqələrini, rayonlarını gecə saatlarında güclü projektorlarla işıqlandırıb, sakinləri evlərini tərk etməyə çağırıb, atəş səsləri ilə İslami dualar oxuyumağa dəvət edib, çox güclü səsgücləndiricilər vasitəsilə azan səsləniriblər.
İndi də bu əməllərin müəllifləri Ermənistanı İslama zidd əməllərdə ittiham etmək istəyirlər. İslam dininə və sivilizasiyasına hörmətimiz şübhəsizdir. Ermənistan Respublikası və erməni xalqının bir çox İslam ölkələri və xalqları ilə qardaşlıq hissləri və tərəfdaşlıq münasibətləri var, Azərbaycan isə yuxarıda qeyd etdiyimiz əməlləri ilə İslamı gözdən salan “Əl-Qaidə” və “İslam dövləti”ni xatırladır”.
Hörmətli həmkarlar, əziz xalq,
Mən ilk dəfədir ki, bütün bunları bu qədər təfərrüatlı danışıram. Ətraflı danışıram, çünki görürəm ki, Azərbaycan öz davranışını Ermənistana bağlamaq istəyir.
Amma bu, beynəlxalq və regional təhlükəsizliyin ciddi təhdidlərlə üzləşdiyi bir mühitdə baş verməsəydi, problem olmazdı. Azərbaycan prezidentinin çıxışlarına diqqət yetirsək, əslində o hamını hədələyir: Rusiyanı, Amerika Birləşmiş Ştatlarını, Fransanı, İranı, Avropa İttifaqını. Azərbaycan Ermənistanla Türkiyə arasında münasibətlərin normallaşması prosesinə mane olmaqda davam edir. Lakin bu proses, şübhəsiz ki, regional sabitliyə töhfə verə bilər.
Əlbəttə, başa düşürəm ki, qlobal enerji gündəmi Azərbaycan prezidentini həyəcanlandırıb, lakin hesab edirəm ki, regionun sülhü, sabitliyi, təhlükəsizliyi və demokratiyası üçün artan təhlükəyə çevrilən Azərbaycanın hərəkətləri ilə bağlı beynəlxalq ictimaiyyətin birgə və konkret tədbirlər görməsinin vaxtı gəlib. Görürük ki, Azərbaycan əsassız olaraq Ermənistanı atəşkəs rejimini pozmaqda ittiham etməkdə davam edir. Təcrübə göstərir ki, bu cür saxta xəbərlərin yayılması yeni aqressiya üçün başlanğıdır.
Qeyd etdiyim kimi, Azərbaycan bəzən Ermənistanı günahlandırmaq üçün Ermənistanın işğal olunmuş ərazilərində yerləşən mövqeləri arasında atışmalara yol verir və bu, təkrarlanan praktikaya çevrilib.
Qeyd etməliyəm ki, Azərbaycan hərbi əsirlərin, girovların və digər saxlanılan şəxslərin mübadiləsi ilə bağlı 2020-ci ilin noyabr tarixli üçtərəfli bəyanatının 8-ci bəndini mütəmadi olaraq pozur, Ermənistan Respublikasının bir çox vətəndaşını həbsdə saxlayır və bu humanitar məsələni xırda sövdələşmə predmetinə çəvirməyə çalışır.
Azərbaycan itkin düşmüş şəxslər mövzusunu da davamlı olaraq spekulyasiya obyektinə çevirir və elə göstərir, guya belə bir problem yalnız onlarda var, guya Ermənistan bu humanitar problemin həlli kontekstində destruktivdir.
Lakin bu, Ermənistan Respublikası üçün də eyni dərəcədə aktual və ağır problemdir. Birinci Qarabağ müharibəsindən Ermənistan tərəfinin itkin düşmüş şəxslərin sayı 777, 44 günlük müharibədən isə 203 nəfərdir. Sentyabrın 13-dən itkin düşmüş 16 nəfərimiz var. Həmin oğlanların cəsədləri Azərbaycanın nəzarətində olan ərazilərdədir. Azərbaycan bütün mümkün üsullarla, qondarma bəhanələrlə onların Ermənistana qaytarılması işini uzadır. Erməni tərəfi isə, 2020-ci ildən bəri birinci müharibədə itkin düşmüş 130 nəfərin cəsədini Azərbaycana qaytarıb və bu istiqamətdə işi fəal şəkildə davam etdirir ki, bu da heç bir işlənmiş məlumatın olmaması səbəbindən son dərəcə çətindir.
Bildiyiniz kimi, 2020-ci il müharibəsindən sonra Ermənistan humanitar jest etdi və 7 rayonun minalanmış sahələrinin bütün xəritələrini Azərbaycana verdi, lakin Azərbaycan bunu qarşılıqlı inam mühiti yaratmaqdansa aqressivlik və düşmənçilik subyektinə çevirdi.
Hörmətli həmkarlar, əziz xalq,
Çıxışımı yekunlaşaraq qeyd etməliyəm ki, Ermənistan Respublikası bütün öhdəliklərinə, əldə edilmiş bütün razılaşmalara sadiqdir.
Praqa və Soçidə əldə olunmuş razılaşmalara sadiqliyimizi bir daha təsdiqləmək istəyirəm – O, BMT Nizamnaməsinə, 1991-ci il Alma-Ata Bəyannaməsinə və protokoluna əasən, bir-birinin ərazi bütövlüyü, suverenliyi və sərhədlərinin toxunulmazlığının qarşılıqlı tanınması əsasında Azərbaycanla sərhədlərin delimitasiyası və demarkasiyası və sülh müqaviləsinin imzalanmasıdır.
Biz Ermənistan-Azərbaycan sərhədlərinin delimitasiyasının ən qısa zamanda başa çatdırılması, bütün regional nəqliyyat və iqtisadi əlaqələrin açılması, bir gün əvvəl Azərbaycanla sülh müqaviləsinin imzalanması üçün əlimizdən gələni edəcəyik, çünki biz həqiqətən və səmimiyyətlə sülh gündəminə sadiqik.
Amma hər kimsə düşünürsə ki, sülh gündəmi Ermənistan Respublikasının və ya Dağlıq Qarabağ ermənilərinin “sülh yolu ilə məhv edilməsi”dir, səhv edir, böyük səhv edir. Sülh gündəmi Ermənistan Respublikasının və regionun dinc inkişafı və birgəyaşayışıdır. Biz öz məqsədimizə nail olacağıq”.
