Artsax Respublikasının Xarici işlər nazirliyi Sumqayıt qırğınlarının 35-ci ildönümü ilə əlaqədar bəyanat yayıb. Aldığımız məlumata görə, bəyanatda xüsusi qeyd olunur:
“Bu gün erməni xalqının ən yaxın tarixinin ən faciəli və dəhşətli səhifələrindən biri olan Sumqayıt qırğınlarının 35-ci ildönümüdür.
1988-ci il fevralın 27-29-da Bakıdan cəmi 40 kilometr aralıda yerləşən Sumqayıt şəhərində , Azərbaycan hakimiyyətinin cinayətkar icazəsi və hətta göstərişi ilə şəhərin erməni əhalisinə qarşı qətllər, işgəncələr və digər vəhşiliklərlə müşayiət olunan kütləvi soyqırımlar törədilib.
İçi metal dəyənək, balta, çəkic və s. improvizə edilmiş vasitələr şəhərin hüquq-mühafizə orqanlarının tam biganəliyi ilə ermənilərin mənzillərinə soxularaq, günahsız insanlara qarşı inanılmaz vəhşiliklə cavab veriblər.
Bir neçə gün davam edən zorakılıqlar zamanı onlarla erməni öldürüldü, yüzlərlə erməni vəhşicəsinə döyüldü və işgəncələrə məruz qaldı, minlərlə insan öz yurd yuvalarından məcburi köçkün düşdü.
Ermənilərə qarşı nifrət mühiti mitinqlərdə erməni əleyhinə şüarlar və zorakılığa çağırışlarla qızışdırılıb. Azərbaycan hakimiyyətinin təşkil etdiyi bu cinayət əməllərinin məqsədi qorxu mühiti yaratmaq və bununla da Dağlıq Qarabağ ermənilərinin dinc tələblərini boğmaq olub.
Sumqayıt qırğını Azərbaycanın onilliklər ərzində erməni xalqına qarşı həyata keçirdiyi ayrı-seçkilik və soyqırım siyasətinin ilk genişmiqyaslı təzahürü oldu.
Bunun ardınca Azərbaycanın digər şəhərlərində: Bakı, Kirovabad, Şamaxı, Şamxor, Mingəçaur və başqa yerlərdə ermənilərin qırğınları, habelə Artsaxa qarşı başlanmış üç müharibə dinc əhaliyə hədəflənmiş hücumlarla, silahlardan istifadə etməklə müşayiət olundu.
Sumqayıt talanları Azərbaycanda ermənilərə qarşı dözümsüzlüyün və nifrətin dirçəlməsi üçün əsas oldu.
Ermənilərə nifrətçilik dövlət siyasəti səviyyəsinə qaldırıldı. Həmin dəhşətli cinayətin təhrikçiləri və icraçıları imitasiya obyektinə çevrildi, ermənilərə qarşı cinayətlər adi hala çevrildi.
İki il sonra, 1990-cı ilin yanvarında artıq Bakıda ermənilərin kütləvi qırğınları “Sumqayıt qəhrəmanlarına şöhrət olsun!” şüarı altında həyata keçirilirdi. Təəssüflər olsun ki, nə Sumqayıtda törədilən qırğınlara, nə də ondan sonra baş vermiş digər soyqırım aktlarına görə Azərbaycan məsuliyyətə cəlb edilmədi, bunun nəticəsində həmin avtoritar dövlətin hakimiyyətinə qarşı siyasi münasiblik və cəzasızlıq mühiti formalaşdı.
Cəzasızlıq və ermənilərə qarşı yolverilməzlik, dözümsüzlük və nifrət hissi, eləcə də Artsax xalqının öz müqəddəratını təyinetmə hüququnu nəyin bahasına olursa-olsun boğmaq istəyinin birləşməsi Artsax xalqına qarşı soyqırım niyyətlərinin kökünə çevrilməsinə səbəb oldu.
Azərbaycanın siyasi şüuru və dövlət siyasəti. Həmin cinayətkar niyyətlərin bariz təzahürlərindən biri Azərbaycan hakimiyyətinin Artsax xalqını kollektiv hüquqlarından imtina etməyə məcbur etmək, onları öz hüquqlarından məhrum etmək istəyi əsasında Artsaxın iki aydan artıqdır davam edən blokadasıdır. Vətən və sonda onu məhv etmək.
35 ildən sonra da Azərbaycanın Artsax xalqına qarşı təzyiq, hədə-qorxu, insan haqlarını kobud şəkildə pozma, güc tətbiq etmə və ya güc tətbiq etmə hədəsi, qovulma və etnik təmizləmə siyasəti dəyişməyib.
Bununla belə, Respublikanın üzləşdiyi bütün çətinliklərə və çağırışlara baxmayaraq, Artsax xalqı güclü olaraq qalır və tarixi vətəndə öz hüquqlarını müdafiə etmək və azadlıq, müstəqillik, demokratiya və insan haqları uğrunda mübarizəni davam etdirmək əzmindədir.
Biz Azərbaycanın təcavüzkar və misantrop siyasətinin bütün günahsız qurbanlarının xatirəsi önündə baş əyir və bir daha beynəlxalq ictimaiyyəti Azərbaycanın qanunsuz əməllərinin çirkin dövranını qırmaq, bəşəriyyətə qarşı yeni cinayətlərin qarşısını almaq və cinayətkarları cinayət məsuliyyətinə cəlb etmək üçün fəal və təsirli addımlar atmağa çağırırıq”.
