Rusiya, Suriya, Türkiyə və İran Xarici işlər nazirlərinin müavinlərinin Suriya məsələsi ilə bağlı Moskvada görüşü keçirilib.
Dördtərəfli görüşdən əvvəl RF Xarici işlər nazirinin müavini Boqdanov türkiyəli, iranlı və suriyalı həmkarları ilə ikitərəfli görüşlər keçirib.
Görüşün əvvəlində RF Xarici işlər naziri Sergey Lavrov qısa nitq söyləyib. Diplomatların görüşü qapalı rejimdə keçirilib.
Gündəlikdə Suriya ilə Türkiyə arasında münasibətlərin nizamlanması, suriyalı qaçqınların problemləri var idi.
Bu görüşlər silsiləsi ötən ilin sonunda ilk olaraq Rusiya-Suriya-Türkiyə üçtərəfli formatda başlayıb
Ekspertlər qeyd edirlər ki, İranın təkidi ilə bu, dördtərəfli olub. Tərəflərin hər biri bu formatda nə istəyir?
Rusiya mətbuatının yazdığına görə, Xarici işlər nazirlərinin müavinlərinin dördtərəfli görüşü texniki xarakter daşıyır. Tərəflər dörd ölkənin xarici işlər nazirlərinin görüşü ilə bağlı razılığa gəlməyə çalışacaqlar.
Bu görüş geosiyasi əhəmiyyəti ilə ekspertlər tərəfindən yüksək qiymətləndirilir.
Şərqşünas Qarik Misakyan beynəlxalq vəziyyəti, eləcə də nazirlərin görüşünün təşkilindən uzun müddətdir danışıldığını nəzərə alaraq, tərəflərin bununla bir sıra məqsədlər güddüyünü qeyd edir.
“İrandan danışsaq, İran Rusiya tərəfi olsa belə, öz mövqeyini heç bir tərəfə güzəştə getməyəcək.
Digər tərəfdən, İranın İsrailin Suriyaya davamlı hücumları ilə bağlı məsələni həll etmək problemi var.
Suriyanın “havasını bağlamaq” isə əsasən Rusiya tərəfindən həyata keçirilir”- deyə Qarik Misakyan qeyd edib.
Şərqşünas Armen Petrosyanın mülahizəsinə görə, bu platformanın qarşısına qoyduğu problemlərin həlli baxımından ciddi irəliləyişin olacağı ehtimalı azdır.
Söhbət Suriya-Türkiyə münasibətlərinin normallaşmasından gedir.Bu görüşdən nə gözləmək olar.
“Suriya tərəfi ən azı Türkiyə ilə münasibətlərin tənzimlənməsi üçün ilkin şərt kimi Türkiyə hərbi qüvvələrinin Suriyadan çıxarılması məsələsinə baxılmasını tələb edir.
Təbiidir ki, Türkiyə silahlı qüvvələrinin Suriyanın Şimalından birtərəfli qaydada çıxarılması tələbini rədd edəcək. Suriyada mövcud olan bütün ölkələrin silahlı qüvvələrinin çıxarılmasını şərtləndirir: Məs: Rusiya, İran və həmçinin Amerika.
Ona görə də məsələyə bu nöqteyi-nəzərdən baxsaq, həm də Rusiya ilə Rusiya arasında mövcud münaqişə kontekstində. Qərb, Suriya hökumətinin bu tələbi yerinə yetirilməyəcək.”
Qeyd edək ki, dünən Türkiyənin Xarici işlər naziri Mövlud Çavuşoğlu görüşün aprelin 3-4-də baş tutacağını açıqlamışdı.
“Biz Misirə son səfərimiz zamanı nazir müavinləri səviyyəsində dördtərəfli görüşün təxirə salındığını bildirdik. Görüşün yeni tarixi artıq razılaşdırılıb. Aprelin 3-4-də Moskvada keçiriləcək” – deyərək Çavuşoğlu bildirib.
Bu görüşdən ekspert Qarik Misakyanın fikrincə, Erdoğan seçkilər ərəfəsində bir məqsəd güdür. Ekspert hesab edir ki, bu yolla Suriya münaqişəsinin həlli və ya bir qədər dondurulması problemi və Türkiyənin də bu münaqişəyə qarışması var.
Armen Petrosyan i hesab edir ki, Türkiyə-Suriya münasibətlərinin tənzimlənməsi Tehrana sərfəli deyil, çünki bu, İranın Suriyadakı mövqelərini zəiflədəcək.
“İran tərəfi Rusiya və Türkiyə İranın Suriya münaqişəsində iştirakına məhəl qoymadan onun təşəbbüskarı olduğu üçün prosesə daxil olub” – deyə Petrosyan qeyd edib.
Armen Petrosyanın hesab edir ki, bununla bağlı müəyyən prosesə başlamaq olar, amma ciddi məzmun yoxdur. Seçkilər öncəsi Türkiyə Suriya və Rusiya ilə münasibətlərdə müəyyən müsbət mühit yaratmaq istəyindədir.
