Uzun illər ərzində beynəlxalq ictimaiyyət neytrallığı qorumaq siyasəti çərçivəsində Azərbaycanın həm Dağlıq Qarabağda, həm də Ermənistanda erməni xalqına qarşı törətdiyi hərbi cinayətlərə göz yumdu. Çox vaxt bu, siyasətçilərin ictimai bəyanatlarında və müraciətlərində təcavüzkarla təcavüz qurbanı arasında bərabərlik işarəsinin qoyulmasına səbəb olub.
Lakin bununla pararlel olaraq münaqişəyə aydın və adekvat qiymət formalaşdıran, ədaləti müdafiə edərək öz fikirlərini açıq şəkildə söyləməkdən çəkinməyən şəxslər də var. Onların arasında amerikalı jurnalist, Qafqaz, Yaxın Şərq və Şimali Afrika üzrə ekspert, Murrow mükafatı laureatı Lindsey Snell də var. “Infoteka24” onunla müsahibə keçirib.
-Biz bilirik ki, 2020-ci ildə Artsaxda baş verən hadisələrə aydın baxışınız və qiymətləndirməniz var. Bunu oxucularımız üçün səsləndirə bilərsinizmi?
– Azərbaycan Türkiyənin birbaşa köməyi ilə 2020-ci ildə Artsaxa və Ermənistanın bir hissəsinə qarşı genişmiqyaslı müharibəyə başlayıb. Türkiyə döyüşlərdə kömək etmək üçün “Suriya Milli Ordusu” adlanan birləşmədən 1000-dən çox muzdlu göndərib və Azərbaycan qüvvələri onlardan istifadə edib.
-Sizin fikrinizcə, beynəlxalq ictimaiyyət Azərbaycanın cinayətlərinə niyə göz yumur?
-Azərbaycan Qərb üçün mühüm strateji tərəfdaşdır, xüsusən də Aİ-nin onunla enerji tərəfdaşlığı fonunda. ABŞ, Aİ-nin Rusiyaya münasibəti (Rusiyaya qarşı sanksiyalar, silah tədarükü və Ukraynaya sonsuz milyardlar yardımı) ilə onların Azərbaycana münasibəti arasında kəskin ziddiyyət var. Biz eyni şeyi eyni şeyi Qərbin Türkiyə ilə münasibətlərində də gördük. Türkiyə 2018-ci ildən bəri Suriyanın şimal-şərqində bir neçə hücum təşkil edib. Bu hücumlar nəticəsində minlərlə insan həlak olub, yüz minlərlə insan evlərini tərk etmək məcburiyyətində qalıb, “İŞİD” və “Heyət Təhrir əş-Şamın” mövqelərini gücləndirib, xaos yaradıb.
Türkiyə davamlı olaraq Şimali İraqı bombalayır, çox dinc əhalini öldürür. Türkiyə də öz muzdlularını Liviyaya göndərib. Qərb bu vəhşiliklərin qarşısını almaq üçün az iş görüb.
Və Dağlıq Qarabağ blokadasına son qoymaq üçün Qərb heç bir addımı atmayıb. Rusiya 120 min ukraynalını mühasirəyə alınmış anklavda tələyə salsa, Qərbin reaksiyasını təsəvvür edin. Gündəlik ön səhifə xəbərləri olardı.
– Azərbaycandakı suriyalı muzdluları yaxşı tanıyırsınız. Onların Azərbaycanda qalıb-qalmaması və ya Suriyaya geri göndərildikləri barədə etibarlı məlumat varmı?
-Onların hamısı Suriyaya geri göndərilib. Faktiki olaraq, müharibə zamanı onların yüzlərləsi sadəcə olaraq döyüşü davam etdirməkdən imtina ediblər. Noyabr ayında bir neçə yüz nəfər geri göndərildi. Amma, Azərbaycanda suriyalı muzdlular yoxdur.
–Bilirik ki, sizə qarşı tez-tez islamçı və türk radikallarından təhdidlər olur. Azərbaycanlılar tərəfindən də təhdidlər olubmu?
-Mən azərbaycanlılardan da təhdidlər alıram, lakin onlar şəxsi hücumları və təqibləri ilə təhdid edirlər.
–Siz Ermənistanla Azərbaycan arasında sülh müqaviləsinin təkcə kağız üzərində deyil, həm də yerdə əldə olunacağına inanırsınızmı?
-Azərbaycanın tələblərinə təslim olmaq sadəcə olaraq Azərbaycanın yeni tələblərinə gətirib çıxaracaq. Bu, Artsax kənarından çıxır. Azərbaycan Syunikdə yerləşir və Syunikin daha çox ərazisini ələ keçirmək planlarını açıq şəkildə bəyan edib.
–Artsax üçün də Kosovo ssenarisi mümkündürmü?
Mən hesab edirəm ki, bunun üçün çoxlu beynəlxalq dəstək tələb olunacaq, bu isə yoxdur.
–Türkiyə seçkiləri ilə bağlı hər hansı proqnozunuz varmı? Və Ərdoğan məğlub olarsa, Ankaranın Azərbaycanla bağlı siyasəti dəyişəcək?
Məncə Kılıçdaroğlunun Türkiyənin yeni prezidenti olacağı təqdirdə vəziyyət nəzərəçarpacaq dərəcədə yaxşılaşmayacaq. O, 2020-ci ildə müharibəyə başlayandan sonra Azərbaycana dəstəyini ifadə edib. O şikətləndi ki, ABŞ-ın Erməni Soyqırımını tanımasına Ərdoğan uzun müddət etiraz etməyib. O, Osmanlı İmperatorluğunun nəzarətində olan keçmiş ərazilərin hələ də Türkiyəyə aid olması inancı olan Misak-i Milliyə istinad etdi.
Hesab edirəm ki, Qərbin Azərbaycan təcavüzü ilə bağlı hərəkətsizliyi Türkiyənin dəstəyindən daha çox Azərbaycanı ruhlandırır.
