Əsas fikir ayrılıqları Dağlıq Qarabağa aiddir, təkcə bununla bağlı deyil.Bu haqda Ermənistanın Baş naziri Paşinyan Praqada “Azatutyun” un sualını cavablandırarkən bildirib:
Vaşinqton danışıqlarından sonra Ermənistan və Azərbaycanın Xarici işlər nazirləri arasında hansı məsələlərdə fikir ayrılığı qalıb?
Praqa və Soçidə Ermənistan və Azərbaycanın bir-birinin ərazi bütövlüyünü tanıması qeydə alınsa da, biz hələ də sülh müqaviləsi layihəsinin mətni ilə bağlı razılığa gələ bilməmişik ki, bu da Azərbaycanın Ermənistanın 29.800 kvadrat kilometr ərazi bütövlüyünü tanıması ilə bağlı bizə əminlik yaradacaq”- Ermənistan hökumətinin başçısı bildirib”- deyə Ermənistan hökumətinin rəhbəri qeyd edib.
Nikol Paşinyan vurğulayıb ki, Dağlıq Qarabağ ermənilərinin hüquqlarının həllində fikir ayrılıqları var və onlar qorunur.
“Növbəti ən vacib məsələ ondan ibarətdir ki, istənilən müqavilənin, hətta ən aydın şəkildə yazılmış müqavilələrin belə şərhləri var. Bu oxunuşlar necə həll edilməlidir?
Delimitasiya prosesi ilə bağlı problem var, çox vacib problem hər şeydən sonra sülhün təmin olunması məsələsidir. sülh müqaviləsi imzalandıqdan sonra istər beynəlxalq mexanizmlər, istərsə də yerli mexanizmlər nəzərə alınır, xüsusən də qoşunların və qüvvələrin yerləşdirilməsi ilə bağlı məsələlər:
Kim harada yerləşdirilməlidir, onlar necə yerləşdirilməlidir, bizdə demilitarizasiya olmamalı idi? Dağlıq Qarabağ ermənilərinin hüquqlarının həlli ilə bağlı şərhlər var və onlar qorunub saxlanılır.Ola bilər ki, bu məsələlərlə bağlı müəyyən hərəkətlər olsun, amma fərq 1 km idisə, 999 metr oldu”- deyərək Baş nazir qeyd edib.
Ermənistan hansı varianta doğru irəliləyir ki, Artsax məsələsi dayandırılsın və Rusiya sülhməramlıları getsin, yoxsa Qərb Artsaxda yaşayan ermənilərə təhlükəsizlik zəmanəti versin sualına, Paşinyan cavab verdi ki, Ermənistan bu variant üzərində işləyir.
Dağlıq Qarabağ ermənilərinin təhlükəsizliyi və hüquqları məsələsi müzakirə edilməlidir. Bakı-Stepanakert dialoq platformasında, hansı ki, hansısa beynəlxalq iştirakı olmalıdır. Əks halda bu mövzu və gündəm Azərbaycan tərəfindən sadəcə unudula bilər”.
Eyni zamanda, Baş nazir Vaşinqtonda başlayan müzakirənin Moskvada davam etdirilə biləcəyini təkid edərək, Qərb və Rusiyanın bir-birindən fərqlənən layihələrinin olması ilə bağlı iddiaları təkzib edib.
“Bəzən mən materiallar oxuyuram, müsahibələrə qulaq asıram, insanların nə danışdığını anlamaq istəyirəm. Baş nazir olmasaydım, fikirləşərdim ki, nəsə bilmirəm”- deyən Paşinyan və əlavə edib ki, Qərbdən, bu məsələ ilə bağlı məsələyə yanaşmalar olub. Amma kağız üzərində yazılmış variant deyil.
“Yanışma şifahidir, onu kağıza köçürsək, görünə bilər ki, biz səhv başa düşmüşük, o qədər də belə deyil. 2022-ci ilin avqustunda Rusiya tərəfi yazılı təklif verdi, biz qəbul etdik, Azərbaycan rədd etdi.
Biz bunu etməmişik. Rusiyanın bu variantı ikinci dəfə masaya qoyması prosesini gördük” – deyərək Baş nazir qeyd edib.
Aydınlaşdırıcı suala: Soçidə belə cəhd olmayıb? Paşinyan cavabını təkrarlayıb ki, Moskva heç vaxt belə cəhd etməyib.
“Nə vaxt masaya qoyulsa, biz onunla irəliləməyə hazırıq. Amma Rusiya Federasiyası bu variantı nə dərəcədə həyata keçirir”- deyə Ermənistan hökumətinin başçısı bildirib.
Bakının BMT-də Ermənistanın “hələ də işğal altında olan 8 kəndi” qaytarması tələbi ilə çıxış etməsi ilə bağlı müşahidəyə cavab olaraq İrəvan bəyan edib ki, Azərbaycan öz növbəsində kəndləri işğal edib, onların dəyişdirilməsi və ya qaytarılması məsələsi gündəmdədirmi? Paşinyan belə cavab verib: “Əgər Azərbaycan qayıtmağa hazırdırsa, biz də hazırıq”.
“Bizim də işğal olunmuş kəndlərimiz var və kənd təkcə kənd icra hakimiyyətinin binası deyil, yaxud tutaq ki, Berkaber kəndi, Vazaşen, Aygehovit, Paravakar, Azərbaycan onu qaytarmağa hazırdırsa, bəli, biz hazırdır.Amma burada başqa bir sual var.
Paşinyan vurğulayıb ki, çox mümkündür ki, bunun baş verməsi əvəzinə, yeni sülh sazişi imzalansın, lakin bunun fiziki olaraq necə və hansı şərtlərlə baş verməsi ilə bağlı müqavilə imzalanacaq.
“Biz onların geri qayıdıb yenidən imza atmasına yox, onların imzalayıb geri qayıtmasına biz də, onlar da hazırıq, amma bunu elə yazmaq və imzalamaq lazımdır ki, yanlış şərhə yer olmasın” – deyə Nikol Paşinyan əlavə edib.
