Azərbaycan Hakəri körpüsünün yaxınlığında quraşdırılmış keçid məntəqəsi vasitəsilə Artsaxa çıxışı növbəti dəfə bağlayıb. Azərbaycan sərhədçiləri Artsaxdan Ermənistana 25 tibb işçisini aparan Qırmızı Xaç Cəmiyyətinin maşınlarını qəfil dayandıraraq onları Stepanakertə qayıtmağa məcbur ediblər.
Beynəlxalq Qızıl Xaç Komitəsinin Ermənistandakı nümayəndə heyətinin münasibətlər üzrə rəhbəri Zara Amatuni “Radiolur”a bildirib ki, indiyədək təhlükəsizlik səbəbi ilə xəstələrin daşınması dayandırılıb.
“Bu tibbi xəstələr Stepanakertə qayıdıblar, lakin ümid edirik ki, biz onları yaxın vaxtlarda təhlükəsiz şəkildə Ermənistana çatdıra biləcəyik.
Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsi neytral vasitəçi kimi fəaliyyət göstərərək, gündəlik olaraq vəziyyətə nəzarət edir. Xüsusilə təhlükəsizlik, bu əməliyyatları həyata keçirmək üçün çox vacibdir.
Biz bu vəziyyətə əsaslanaraq və qərar qəbul edənlərlə müzakirələr nəticəsində müvafiq qərarlar qəbul edirik” – deyərək Amatuni ətraflı yazır.
Azərbaycan tərəfi də humanitar yüklərin daşınmasına əngəl törədib və qadağan edib. Artsax hüquq müdafiəçisi Geqam Stepanyan “Radiolur” ilə söhbətində vurğuladı ki, Azərbaycan tərəfinin bu addımı bir daha təsdiq edir ki, Azərbaycan sərhəd-keçid məntəqəsinin mövcudluğu ilə Artsax əhalisini terror edir.
“Azərbaycan tərəfi qadağanı təhlükəsizliyin təmin edilməsi ilə izah edir. Onlar deyirlər ki, atəş açılıb və keçid məntəqəsindən keçmək təhlükəsiz deyil.
Bununla belə lakin mən şübhə etmirəm ki, bu, Azərbaycanın Artsax xalqını terror etmək üçün növbəti rıçaqlardan istifadə edərək və onları onun qaydalarına tabe olmağa məcbur etməsidir.
Bu addım bir daha göstərir ki, Artsax əhalisi üçün həyati əhəmiyyət kəsb edən Laçın dəhlizində nəzarət-buraxılış məntəqəsinin olması sadəcə olaraq qəbuledilməzdir və xalqımız üçün ontoloji təhlükədir” – deyə İnsan haqları müdafiəçisi bildirir.
Ombudsman vurğulayır ki, keçid məntəqəsindən giriş-çıxışı tamamilə qadağan etməzdən əvvəl Azərbaycan tərəfi artıq Artsaxın əhalisinin çıxarılmasına başlamışdı.
Bir neçə gün əvvəl Geqam Stepanyan Facebook-da yazmışdı ki, Azərbaycan sərhədçiləri Artsaxdan çıxanları maneəsiz buraxırlar, lakin Stepanakertə qayıtmağa imkan vermirlər.
“Söhbət Artsaxdan müalicə üçün gedən, geri qayıdarkən azərbaycanlılar tərəfindən geri göndərilən, yəni Artsaxa daxil olmalarına icazə verilməyən vətəndaşlardan gedir.
Bəli, Azərbaycan bu haqda açıq şəkildə bəyan edir, xüsusən də bu, Əliyevin məşhur “Yol açıqdır, kim istəyir çıxa bilər” sözü hamıya bəllidir, burada aydın görünür ki, söhbət sərbəst hərəkətdən yox, çıxışdan gedir” – deyə Stepanyan deyir.
Artsaxdan olan Armine Mkrtçyan aprel ayında Azərbaycan nəzarət-buraxılış məntəqəsini keçib və müalicəni davam etdirmək üçün Qırmızı Xaç Komitəsinin müşayiəti ilə Yerevana gəlib.
O, deyir ki, onlar birtəhər keçiblər, bir neçə saat keçib ki, Azərbaycan sərhədçiləri sənədləri yoxlayıb yola davam etməyə icazə veriblər.
Artsaxdan Yerevana bağlı həyat yolu. Müalicə üçün evdən çıxan Artsax sakinlərinin burada da problemləri var
“Şuşi yolunu keçəndən sonra 1 saata yaxın postda dayandıq. Dedilər ki, azərbaycanlılar razılıq verməlidirlər, sonra yola davam edə bilərik, bizi maşınlardan düşməyə qoymadılar, onlar dedi:
“Siz ancaq maşını havalandırmaq üçün qapını aça bilərsiniz.’ Sonra Hakari keçid məntəqəsinə çatdıq, 40 dəqiqəyə yaxın bizi orada saxladılar, yoxladılar və buraxdılar”.
Artsaxın hüquq müdafiəçisi bunu çox problemli hesab edir. Azərbaycan sərhədçiləri Artsax sakinlərinin pasport məlumatlarını qeydiyyata alır və yoxlayırlar. Gələcəkdə onlar bu məlumatlardan müxtəlif təxribatlar üçün istifadə edə bilərlər”- deyərək Geqam Stepanyan bildirib..
“Qara siyahıların olması ilə bağlı söz-söhbətlər var və azərbaycanlılar konkret adamların keçməsinə icazə verməyə bilər. Düzünü desəm, hələlik belə xəbərdarlıqlar almamışıq, amma əminəm ki, hansısa problemlərin yarana biləcəyindən qorxan insanlar, yaxud, məsələn, hərbi əməliyyatların iştirakçılarıdırlar, sadəcə olaraq keçid məntəqəsini keçməkdən çəkir.
Və mən istisna etmirəm ki, Azərbaycan həmin insanlara zərər vermək üçün keçid məntəqəsindən istifadə edə bilər” – deyə Geqam Stepanyan düşünür.
Bu günə qədər Artsaxın yarım ildən çox blokadada qaldığı müddətdə Qırmızı Xaç və ya Rusiya sülhməramlılarının vasitəçiliyi və müşayiəti ilə 560-dan çox xəstə Artsaxdan Ermənistana aparılıb, üstəlik ağır xəstələrin daşınması mümkün deyil, çünki Azərbaycan tərəfi təcili yardım maşınlarını giriş-çıxışına bicazə vermitr.
“Radiolur”un həmsöhbəti deyir ki, təcili müalicəsini 2,5 ay təxirə salmalı olub. Armine deyir ki, Qırmızı Xaç növbəyə durdu, sonra ehtiyac və önəmliyə uyğun olaraq köçürüldü. İndi bilmir ki, müalicəsi bitdikdən sonra evə qayıda biləcək, ya yox.
“Bir dəfə zəng edib Səhiyyə nazirliyimizlə danışanda dedilər ki, Ermənistanda qalmaq daha yaxşıdır, çünki müalicə üçün yenidən Yerevana gəlməli olsam, məni göndərə bilməyəcəklər. Deyirlər ki, xeyli növbələr olur.Hətta kiçik yaşlı ağır vəziyyətdə uşaqlar var ki, öz növbəsini gözləyir” deyə artsaxlı qadın qeyd edib.
“Radiolur”un həmsöhbəti deyir ki, təcili müalicəsini 2,5 ay təxirə salmalı olub. Armine deyir ki, Qırmızı Xaç növbəyə durdu, sonra ehtiyac və önəmliyə uyğun olaraq köçürüldü. İndi bilmir ki, müalicəsi bitdikdən sonra evə qayıda biləcək, ya yox.
Azərbaycan növbəti təxribat və qanunsuz hərəkətlə BMT-nin Beynəlxalq Məhkəməsinin qərarını bir daha pozur və yerinə yetirmir.
Bu haqda Artsaxın hüquq müdafiəçisi vurğulayır. Hələ fevral ayında Haaqa Məhkəməsi Ermənistanın Azərbaycana qarşı müvəqqəti tədbirin tətbiqi ilə bağlı vəsatətini qismən təmin edərək, Azərbaycanı Laçın dəhlizi ilə hər iki istiqamətdə vətəndaşların, nəqliyyat vasitələrinin və yüklərin fasiləsiz hərəkətinə təminat vermək üçün bütün tədbirləri görməyə məcbur edib.
Məhkəmənin hökmündən 4 ay sonra Azərbaycan nəinki Artsaxa çıxışı qadağan edir, həm də yeni humanitar böhran təhlükəsini yaradır.
