2023-cü ildə İyunun 27-dən 28-nə keçən gecə Azərbaycanın Artsaxa təcavüzü nəticəsində həlak olan dörd hərbçidən ikisinin – Samvel Torosyan və Yervand Tadevosyanın cəsədləri Azərbaycanın təbliğat maşını ilə meyitlərin daşınması üçün istifadə edilib.
Valideynlərini Ermənistanda qoyub Yerablurda dəfn etmək üçün Artsaxda ER Silahlı qüvvələrinin nümayəndələrinin olduğunu bəyan edirlər.
Bu iddia ilə Azərbaycan açıq şəkildə Artsaxa qarşı yeni hücumlara başlamaq üçün informasiya zəminini hazırlayır ki, bu barədə artıq Azərbaycan media sahəsində də danışılır.
Azərbaycanın bu iddiası yalandır və reallıqla heç bir əlaqəsi yoxdur, bunu sübut etmək üçün həlak olan hərbçilərin yaxınlarının icazəsi ilə Artsaxın hüquq müdafiəçisi tərəfindən toplanmış faktları dərc edirik.
Samvel Tigrani Torosyan 16 dekabr 2003-cü ildə Dağlıq Qarabağ Respublikasının Stepanakert şəhərində anadan olub. Stepanakertin 7 ibtidai məktəbində oxuyub. Bundan sonra təhsilini
Şuşi Texnologiya Universitetinin orta ixtisas təhsili proqramında (kollecdə) şəhər kadastrı ixtisası ilə davam etdirmişdir (Şəkil 2: Samvel Torosyanın diplomu). O, Stepanakertdə Mesrop Maştots Universitetinin İqtisadiyyat və hüquq fakültəsində informasiya sistemləri ixtisası üzrə ali təhsil alırdı (Şəkil 3: Samvel Torosyanın şəxsi kartı).
Samvel Torosyan Artsax Respublikasının Stepanakert şəhərində qeydiyyatda olan Artsax Respublikasının vətəndaşı idi (Şəkil 4: Samvel Torosyanın pasportu). O, Stepanakert hərbi komissarlığından hərbi xidmətə çağırılıb. Ailə, qohumlar həmişə Stepanakertdə yaşayıb.
Yervand Hovhannesi Tadevosyan 27 may 2003-cü ildə Dağlıq Qarabağ Respublikasının Kaşatağ rayonunun Berdzor şəhərində anadan olub (Şəkil 5: Yervand Tadevosyanın doğum haqqında şəhadətnaməsi). Berdzor şəhərinin V. Zatikyan adına 2 saylı orta məktəbində oxuyub.
2018-ci ildə əsas təhsili başa vurmuşdur (Şəkil 6: Yervand Tadevosyanın əsas təhsil haqqında şəhadətnaməsi). Yervand Tadevosyan Artsax Respublikasının vətəndaşı olub, Artsax Respublikasının Berdzor şəhərində qeydiyyatda olub (Şəkil 7: Yervand Tadevosyanın pasportu).
Kaşatağ hərbi komissarlığından hərbi xidmətə çağırılıb. 2020-ci il müharibəsindən sonra Yervand Tadevosyanın ailəsi məcburi köçkün ailəsi olaraq Artsax Respublikasının vətəndaşlığını saxlamaqda davam edərək Ermənistan Respublikasının Ararat bölgəsində sığınacaq tapıb.
Təqdim olunan sənədlərlə bağlı mümkün fərziyyələrin qarşısını almaq üçün xatırladaq ki, Artsax Respublikasının bütün vətəndaşlarının şəxsiyyətini təsdiq edən sənədlər qeydiyyat ünvanı fərqi ilə Ermənistan Respublikası tərəfindən verilir.
Artsaxın tanınmaması səbəbindən istifadə edilən çoxdan məlum yanaşmadır ki, Artsax sakinləri başqa ölkələrdə də səyahət edə və öz hüquqlarını həyata keçirə bilsinlər.
Bu yanaşma beynəlxalq hüquq və insan hüquqlarının müdafiəsi ilə bağlı münasibətlərdəki boşluqlar nəzərə alınmaqla, demək olar ki, dünyanın bütün tanınmamış dövlətlərinin vətəndaşlarına tətbiq edilir.
Samvel Torosyan və Yervand Tadevosyanın Ermənistan Respublikasının “Erablur” hərbi memorial-panteonunda dəfn edilməsi barədə qərarı onların valideynləri öz hüquqları çərçivəsində qəbul ediblər.
Xatırlatmaq yerinə düşər ki, bu, yeni yanaşma deyil və əvvəlki illərdə həmin panteonun ümummilli əhəmiyyəti nəzərə alınaraq, Yerablurda çoxlsaylı həlak olmuş Artsax Respublikasının vətəndaşları da dəfn edilmişdi.
Artsax Müdafiə Ordusunun sıralarında ER vətəndaşlarının (rezidentlərinin) hərbi xidmət keçməsi ilə bağlı saxta azərbaycanlı iddialarına gəlincə, İnsan Hüquqları Müdafiəçisinin davamlı faktaraşdırma səyləri sübut edir ki, 2021-ci ildən bəri yalnız respublikanın vətəndaşları və sakinləri Artsaxın hərbi xidmətini Artsaxda yerinə yetirir.
Ona görə də biz beynəlxalq ictimaiyyətin məsul şəxslərinin diqqətini ona cəlb edirik ki, blokadanın və hərbi təcavüzün cəzasız qalmasından ruhlanan Azərbaycan tərəfi Artsax xalqına qarşı növbəti cinayət əməllərini həyata keçirmək üçün yeni bəhanələr axtarır.
