Azərbaycan Dağlıq Qarabağda bütün mümkün qırmızı xətləri keçir. Ekspertlərin fikrincə, bu məsələdə beynəlxalq konsensus var, lakin bəyanatlar hərəkətə keçmir.
Analitiklər həmin fürsəti görür və vurğulayırlar ki, Azərbaycanın apardığı siyasətdən istifadə etmək lazımdır. Rəsmi Yerevan tərəfindən vəziyyəti sabitləşdirə biləcək aydın addımlar lazımdır.
Müxtəlif beynəlxalq mərkəzlərin narahatlığı və qınaqları Bakını cilovlaya bilmir və Qarabağda olan vəziyyəti yüngülləşdirmir. Belə bir təəssürat yaranır ki, beynəlxalq ictimaiyyət müşahidəçi rolundadır və vəziyyətə yalnız bəyanatlarla reaksiya verir.
Politoloq Tiqran Qriqoryanın fikrincə, 68 yaşlı Vaqif Xaçatryanın oğurlanması ilə Bakı yeni qırmızı xətti keçdi və faktiki olaraq Qarabağın kişi cinsli əhalisinin Laçın dəhlizi ilə çıxışını istisna etdi. Ekspertin fikrincə, ən çətin vəziyyətdə Ermənistanın hakimiyyətindən gözləntilər dəqiq ifadə olunmayıb.
Ekspert 3 önəmli addımı müəyyən edir. Birincisi, Artsaxdakı vəziyyəti BMT Təhlükəsizlik Şurasının gündəliyinə daxil etmək səyləridir ki, bundan əvvəl Ermənistan Təhlükəsizlik Şurasının bütün daimi və qeyri-daimi üzvləri ilə fəal iş görməlidir.
Ekspert hesab edir ki, Azərbaycanın apardığı siyasət nəticəsində indi müsbət nəticənin qeydə alınması üçün daha əlverişli şərait yaranıb.
O, həmçinin məlumatlı mənbələrinə istinadən iddia edir ki, Vaşinqton Azərbaycana qarşı sanksiyaların tətbiqi məsələsini ciddi şəkildə müzakirə etməyə başlayıb.
Qriqoryan hesab edir ki, Qarabağda yaradılmış humanitar vəziyyət Vaşinqtonda gündəm olmalıdır.
Ermənistanda və Artsaxda Yerevanın yerdə hər hansı müsbət dəyişiklik olmayana qədər danışıqlarda iştirakdan imtina etməsi ilə bağlı çağırışlara toxunan ekspert həmin senarinin müzakirəsini mənasız hesab edir.
“Təklif oluna bilər ki, Ermənistan nümayəndə heyətləri müxtəlif platformalarda sülh müqaviləsinin gündəliyi üzrə danışıqlarda iştirakını davam etdirsinlər.
Lakin minimum şərtlərin bərpasına dair razılıq əldə olunana qədər sülh müqaviləsinin mətni üzrə substantiv müzakirələrdən imtina etsinlər. Bu, Laçın dəhlizi ilə yükdaşımaların bərpasına, eləcə də elektrik və qaz təchizatının bərpasına aid ola bilər”.
Politoloq hesab edir ki, indiki mərhələdə Azərbaycanın Dağlıq Qarabağda bütün mümkün qırmızı xətləri keçməsi ilə bağlı geniş beynəlxalq konsensus var.
O mənada Ermənistanın belə bir addım atması Azərbaycana təzyiqləri daha da artıracaq.
Ekspert hesab edir ki, bu addımların ardıcıllığı həyata keçirilərsə, Bakı üçün yeni eskalasiyanın mümkün qiyməti arta bilər.
“Vaşinqton indiki mərhələdə artıq Azərbaycan hakimiyyətinə sanksiya təhlükəsini çatdırmaq barədə düşünür. Yeri gəlmişkən, sanksiyaların tətbiqi ilə bağlı bir sıra senarilər müzakirə olunur”.
Vaqif Xaçatryanın Bakı tərəfindən oğurlanmasından sonra ABŞ Senatının Xarici Əlaqələr Komitəsinin sədri Twitter mikrobloqunda sanksiyalar mövzusunu yeniləyib. Robert Menendez yazıb ki, ABŞ və müttəfiqlərinin Əliyevə təzyiq göstərməsinin vaxtı çatıb.
ABŞ Dövlət Departamenti heç bir sanksiyalardan bəhs etmir, əksinə, Laçın dəhlizi ilə hərəkətin dərhal bərpa edilməsinin zəruriliyini elan etməkdə davam edir.
“Biz ardıcıl olaraq israr edirik ki, regionda sülh Dağlıq Qarabağ əhalisinin hüquq və təhlükəsizliyinin qorunmasını təmin etməlidir”.
ABŞ Dövlət Departamenti dialoqu alqışlayır və qiymətləndirir.
Analitik Hakob Badalyan “Facebook”dakı paylaşımında aydınlıq gətirir ki, “Qarabağ Bakı ilə danışıqlar aparmalıdır” fikrini mütəmadi olaraq təkrarlamaq düzgün və məqsədəuyğun deyil.
Bu doğru deyil, çünki Qarabağ Bakı ilə danışıqlardan yayınmır və ya ondan imtina etmir, Qarabağ istənilən şərtlərlə “danışıqlardan” imtina edir.
Heç bir şərtlə danışıqlar deyil, tələ olduğundan güclü tərəfin qondarma “qəyyumluğuna” təhvil verilib”.
Azərbaycanşünas Tatev Hayrapetyan Azərbaycan mətbuatının gündəlik monitorinqinə əsaslanaraq əmin edir ki, Bakı beynəlxalq mexanizm vasitəsilə istənilən dialoqun qarşısını almaq üçün hər şeyi edəcək.
Bu kontekstdə Ağdamla “humanitar yardım” ideyasını irəli sürdü ki, belə demək mümkünsə, Laçın dəhlizinin blokdan çıxarılması mövzusunu bağlamağa və bu prosesdə hər hansı beynəlxalq iştirak istisna olmaqla, Qarabağı Azərbaycandan tamamilə asılı vəziyyətə salmağa cəhd etsin.
