Bu gün İran Ermənistanla Şimal-Cənub yolunun Kacaran-Aqarak hissəsinin yenidən qurulması ilə bağlı sənəd imzalayıb. Bunun mühüm geosiyasi əhəmiyyəti var, çünki İran Qafqaza daxil olur və regionun ifaçılarından birinə çevrilir.
Bu sözləri politoloq Stepan Danielyan jurnalist ilə söhbətində qeyd edib.
“İran üçün bu yol milli maraqlar çərçivəsində olacaq. Türkiyə və Azərbaycan Sünikə təcavüz etməyə çalışsalar, İranın onu müdafiə etmək üçün hüquqi əsası olacaq.
Çünki bu, onun sərmayəsidir və siyasi, iqtisadi və geosiyasi əhəmiyyəti var. Bu, 2020-ci ildən, Türkiyənin əsas oyunçuya çevrildiyi və hətta Rusiyanın güzəştə getməli olduğu vaxtdan sonra pozulmuş tarazlığı bir qədər bərpa edir.
2020-ci il müharibəsindən sonra Rusiyanın böyük təsiri qarşısında bölgədə mövcud olan tarazlıq Türkiyənin xeyrinə pozulduğu üçün tarazlıq yaratmaq üçün başqa bir tərəfin meydana çıxması zəruri idi.
“3+3” platforması bu üç ölkə ilə Cənubi Qafqazın üç ölkəsinin razılığa gəlməsi üçün lazımdır. ABŞ bu formata mane olur. 2020-ci ildə Gürcüstan razılaşarkən ABŞ-ın Müdafiə naziri ölkəyə səfər etdi və bundan sonra Gürcüstan iştirak etməyəcəyini açıqladı.
Türkiyə ilə Rusiya arasında pozulmuş güc balansının bərpası Gürcüstan üçün də vacib olsa da, o, hələ də ABŞ-ın təzyiqi altında iştirak etmir” – deyə ekspert vurğulayıb.
Onun sözlərinə görə, Türkiyəni tarazlaşdırmaq üçün İranı birləşdirmək baxımından Ermənistan üçün vacibdir.
“Türkiyənin İransız belə bir format yaratması arzuolunan olardı, çünki onun Ermənistandan keçən dəhlizlə bağlı maraqları bir-biri ilə ziddiyyət təşkil edir.
Rusiya İranın varlığından faydalanır, çünki Tehransız Rusiya Federasiyası Cənubi Qafqazda öz varlığını təmin edə bilməz ki, bu da sonradan Şimali Qafqazda problemlər yarada bilər.
Məhz İranın cilovlanmasına görə Türkiyə və Bakı hərbi gücə əl atmır. Rabitə ilə bağlı yekun razılaşma yoxdur. Ona görə də danışıqlar formatları mövcuddur”- deyə politoloq vurğulayıb.
Onun sözlərinə görə, əgər İran Yaxın Şərq regionunda ciddi təsir gücünə malikdirsə, o zaman onun sərhədləri yaxınlığında təsiri ola bilməz və bu, zaman keçdikcə daha da artacaq.
“Bu, bizim üçün sərfəlidir. Eyni zamanda, İran üçün bizim regionda baş verən proseslər Qəzzada baş verənlərdən qat-qat önəmlidir.
Orada baş verən proseslər İslami təsir baxımından Tehran üçün daha çox təbliğat aparır. Bizim regionda gedən proseslər isə İran üçün ekzistensial xarakter daşıyır, çünki İran daxilində Azərbaycan separatizmi təhlükələri var” – deyəərək politoloq əlavə edib.
