Azərbaycanlıların Artsaxdakı “qələbəsindən” sonra Qafqazda belə vəziyyət yaranıb – hökumətlərin ritorikasına əasən, Azərbaycan özünü uduzan tərəf, Ermənistan isə qalib tərəf kimi hiss edir.
Bu əslində də sassız deyil. Əliyev Artsaxın təhvili ilə yanaşı, təkcə etnik təmizləmə aparan cinayətkar damğasını deyil, Rusiya və İrandan birtərəfli asılılığı da artırıb.
Buna Türkiyə ilə artıq mövcud olan zəhərli müttəfiqlik də əlavə olunur. Bu sadəcə Ərdoğanın beynəlxalq arenada davranışının getdikcə iyrənc olması ilə deyil, həm də Türkiyənin Rusiya-İran müttəfiqliyinə artan müqaviməti səbəbindən də zəhərlidir.
Azərbaycan-Amerika münasibətləri artıq Əliyev səbəbindən pisləşib. Əliyevin Fransa ilə münasibətləri də dönməz şəkildə pozulub.
Azərbaycanın ənənəvi tərəfdaşı olan Böyük Britaniya Ermənistanla tamamilə yeni münasibətlər qurub. Böyük Britaniya kapitalının bir hissəsini Azərbaycandan çıxarmaqla Azərbaycanın ənənəvi tərəfdaşı olan Böyük Britaniya Azərbaycan aktivlərini tarazlaşdırmağa çalışır.
Hətta Əliyevin bütün məsələlərdə yeganə müttəfiqi olan İsrail də müqavilələri yerinə yetirməkdə davam etsə də, Azərbaycan-İsrailin gələcək perspektivləri ilə bağlı indi o qədər də həvəslə dolğun deyil. İsrailin Azərbaycana hələ də ehtiyacı var, lakin bu münasibətlərin vaxtı daralır.
Buna əsaslanaraq, Əliyevin vəzifəsi Ermənistanın mövqeyinin Azərbaycanın mövqeyindən mahiyyətcə fərqlənməməsini təmin etməkdir. Bu halda regionda Azərbaycanı təhdid edən disbalans yaranmayacaq və nəticə o qalıb ki, Artsax Azərbaycana təhvil verilib.
Bu məqsədlə Əliyev bölgədəki bütün təhlükəsizlik arxitekturasının özünün yerləşdiyi koordinat sistemi daxilində qurulmasını təkid edir. Bu səbbədən isə Rusiyanın “çətiri” altında sülh sazişi imzalamaq istəyir, bu səbəbdən “3+2” formatında təcili iştirakı, Ərdoğan və Zaxarovanın “məsələ ilə bağlı” bəyanatları da bu səbəbdəndir.
Təbii ki, Ermənistan üçün bütün bunlar tələdir.Onların planı məhz budur, Ermənsitan əraziləri ilə istədiklərini etmək. Bu plan sadə və primitivdir.
Lakin bu planın həyata keçirilməsi mümkün görünmür və ona görə də Azərbaycan “qələbəsi”nin dadı bir qədər natamamdır. Bəli, Artsaxda hazırda Azərbaycanın bayrağı dalğalanır və orada hələ ermənilər yoxdur – amma kim bilir ki, sabah nə olacaq? Əliyev İktidarsızlıqdan Ermənistanı “Fransanın kuklası” adlandırır, Ərdoğan terrorçuların şərtləri ilə “sülhə” çağırır, Zaxarova isə hər dəfə “rəsmi Yerevan” deyəndə çılğınlığa qapılır. Ancaq iyirminci ildə hər şeyin yaxşı getdiyi görünürdü.
