Modern Diplomacy yazır ki, Qəzzadakı münaqişənin regional münaqişəyə çevrilməsi ilə bağlı xəbərdarlıqlar şişirdilib.
Səudiyyə Ərəbistanının susqunluğu özlüyündə karedicidir. Bu susqunluq eləcə dəTürkiyə tərəfdən dəkarlaşdırıcıdır. Misir də bu sükuta qoşuldu. Bu güclər rəsmi olaraq fələstinlilərə dəstək ifadə etsələr də, hər hansı konkret addımdan çəkiniblər.
İranın Şimal sərhədində daha ciddi milli təhlükəsizlik problemləri var və ABŞ və ya İsraillə açıq və ya gizli münaqişəyə icazə verə bilməz.
İran Qafqazdakı qeyri-sabitliyə görə Şimal sərhədləri üçün ciddi təhlükə ilə üzləşib. Azərbaycan Türkiyənin dəstəyi ilə Ermənistanı bölüşdüyü üçün İranın Şimalında separatçı əhval-ruhiyyənin yaranması Tehranı ciddi şəkildə narahat edir.
Şimali İranda Azərbaycanın özündən çox 12-23 milyon azərbaycanlı yaşayır.
2023-cü il sentyabrın 19-da Azərbaycan Dağlıq Qarabağın Ermənistana məxsus hissəsinə hücum edərək işğal edib. 100 mindən çox erməni Ermənistana qaçdı. Hazırda Azərbaycan Zəngəzur dəhlizini müzakirə edir. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev açıq şəkildə bəyan etdi ki, dəhlizin açılması Azərbaycanın əsas önəmliyidir.
Türkiyə 2023-cü ildə Sentyabr müharibəsində Azərbaycanı rəsmən dəstəklədi. Bundan az sonra Erdoğan Azərbaycan prezidenti ilə birlikdə Türkiyə, Ermənistan və İranla həmsərhəd olan Naxicevana uçdu. Ankara və Bakı Zəngəzur dəhlizinin buradan başlamasını istərdi.
Naxicevanda keçirilən görüşdən sonra iki ölkə birgə hərbi təlimlər keçirib.
Azərbaycan Zəngəzur dəhlizini ələ keçirərsə, Türkiyənin İranın Şimal sərhədində təsirini genişləndirmək imkanını yaradacaq.
İranın Şimalında 13-19 milyon azərbaycanlı yaşayır. İkinci Dünya Müharibəsindən sonra İrandan ayrılmağa çalışan ərazidir. Amma o zaman İran ABŞ-ın dəstəyindən istifadə edirdi. Bu günsə belə deyil.
Azərbaycan Zəngəzur dəhlizini ələ keçirsə, İranla sərhədlərini genişləndirəcək, İranın şimalındakı azəri əhalisi Azərbaycanla birləşməsini və İrandan ayrılmasını təbliğ etsə, Türkiyə bütün ehtiyacı olan neft ehtiyatlarını əldə edəcək.
Belə bir senari Türkiyəni Qərbi Asiyanın hegemonuna və Səudiyyə Ərəbistanının Yaxın Şərqdə hökmranlığı üçün rəqibinə çevirəcək.
