Qardman-Şirvan-Naxicevan Ümumerməni Birliyi Qardman ermənilərinin məcburi tərketmə məsələsinə toxunaraq bəyanat yaymışdır.
“1988-ci ilin Dekabrı Qardman ermənilərinin kollektiv yaddaşında məcburi tərketmə, öz vətənidən və mədəniyyətindən məhrum etmə ayı olaraq qalıb.Azərbaycan hakimiyyəti Artsax ermənilərinin ədalətli tələbiylə başlanmış mübarizəyə cavab olaraq ermənilərin tarixi torpağı Qardman, Şirvan və Naxicevandan kökündən qoparmaq üzrə ali məqsədi güdərək qeyri-adi zorakılıq üsullarına əl atmışlar.
Qardman ermənilərinin oranı tərk etməsi prosessində Pip/Zaglik kəndinin ermənilərini depopulasiya edilməsinin öz yeri var. Pip/Zaglik Qardmanın ən çox ermənilərlə məskunlaşmış qəsəbələrində biri idi, orada Erməniliyin başlanğıcı 8-ci əsrə aiddir. Hətta kəndin Pip adı kənddəki eyniadlı erməni kilsəsində dünyasını dəyişmiş və dəfn edilmiş xristian bakirə Pepronyanın (Pebronya) adı ilə bağlıdır.
Qəsəbə və onun ətrafında Çarek, Qardman monastrları, Surb Stepanos, Surb Pepronya, Surb Astvatsatsin, Surb Hovhannes kilsələri, Harants, Barsam zahidi, Mağtum Zade kiçik kilsələri, Kerstavank qalası, Karhatın Xaçı, Rusakan ziyarətgahları, çoxsaylı xaçkarlar, bulaqlar yerləşdirilmişdir. Bu, erməni mədəniyyət irsinin yalnız kiçik bir hissəsidir.
Amma bütün bu irs üçün yerli ermənilərin hətta həyatını təmin etmək imkanı belə olmayanlar vətənlərini tərk etməli və Ermənistana sığınmaq məcburiyyətində qaldıqları zaman ekzistensial təhlükə yaranmışdı.
Lakin bütün bu irs yerli ermənilərin həyatlarını belə qorumaq şansı olmadan öz vətənlərini tərk edərək Ermənistana sığındıqları zaman ekzistensial təhlükə ilə üzləşdi. Bu hadisə Dekabrın 8-də, Spitakdakı dağıdıcı zəlzələdən cəmi bir gün sonra, Ermənistanın həqiqətən də çətin humanitar şəraitdə meydana çıxdığı vaxt baş verdi.
Dünyanın bütün hissələrindən xalqlar və dövlətlər dini və irqi ayrı-seçkilik olmadan Ermənistana yardım etmək üçün gələndə Azərbaycan əsrlər boyu yaradılmış erməni maddi və dini mədəniyyət irsinin məhv edilməsi üçün real təhlükə yaradaraq Qardmanın tarixi əhalisini zorla sıxışdıraraq etnofobiya inkişaf etdirmək yolu ilə gedirdi.
Beləliklə, 35 il əvvəl olduğu kimi, indi də ermənilər mühacirət və depatriasiya, həyat təhlükəsi və məhrumiyyətlərdən sağ çıxa biləcək dərəcədə bədbəxtdirlər.
Tarixin bu çirkin dövranı yalnız beynəlxalq səylərlə cinayətkarı ədalətə çağırmaqla, tarixi ədaləti bərpa etməklə, dövlətlərarası və beynəlxalq münasibətləri əsl humanitar prinsiplər əsasında qurmaqla dayandırmaq mümkündür”, – deyərək bəyanatda vurğulanmışdır.
