İşğalda qalan Şuşidə Müqəddəs Hovhannes kilsəsinin tarixi-memarlıq təhrifi davam edir

Artsaxın Şuşi şəhərindəki Müqəddəs Hovhannes Mkrtiç Kilsəsi xalqa daha çox Kanaç jam kimi tanınır. Kilsə bu adı almışdır, çünki əvvəllər yaşıl günbəz var idi. Kilsə 19-cu əsrin əvvəllərində tikilmiş, bir neçə dəfə bərpa edilmiş və təkmilləşdirilmişdir. 2020-ci ilin 44 günlük müharibəsinə qədər Müqəddəs Hovhannes kilsəsi təkcə Artsax sakinlərinin deyil, həm də Artsaxa səfər edənlərin ən sevdiyi yerlərindən biri olub.

“Tarixi-Mədəni İrs Elmi Araşdırmalar Mərkəzi”nin “Facebook” səhifəsində bildirilir ki, 2020-ci ilin noyabrında Azərbaycan silahlı qüvvələri tərəfindən Şuşinin işğalından sonra Kanaç jam vandalizmə məruz qalan ilk abidələrdən biri olub.

“Artıq Azərbaycanın 15 noyabr 2020-ci il tarixli videolarda kilsə yarı dağılmış vəziyyətdə görünür. Qeyd edək ki, hərbi əməliyyatlar zamanı qəsdən hədəfə alınma nəticəsində zədələnmiş Şuşinin Ghazançetsots kilsəsindən fərqli olaraq, bu müddət ərzində Kanaç jam heç bir ziyan görməyib. Bu 2020-ci ildə azərbaycanlı əsgərinin foto ilə də sübut olunur. Yayılmış fotoda Kanaç jam kilsəsi görünür. Foto kilsənin ziyan görmədiyini, günbəzlərin də mövcud olduğunu təsdiqləyir.

Bundan sonra aydın şəkildə qeyd edə bilərik ki, işğalda qalan Şuşinin Müqəddəs Hovhannes Mkrtiç və ya Kanaç jam kilsəsi üçtərəfli bəyannamənin imzalanmasından sonra qəsdən dağıdılıb.

Fransız jurnalist Emmanuel Grinszpan 2020-ci ildə dekabrın 26-da Şuşidə olub və zədələnmiş Kanaç Jam kilsəsinin fotolarını çəkib.

2022-ci ildə İyulun 4-də Artsax Respublikasının Tarixi Ətraf Mühitin Mühafizəsi üzrə Dövlət Xidməti bildirdi ki, Şuşidəki Hovhannes Mkrtiç və ya Kanaç jam Erməni Kilsəsinin azərbaycanlılar tərəfindən tamamilə dağıdılıb və təmir adı altında pravoslav kilsəsinə çevrilir.

2024-cü ilin yanvarln 1-də Azərbaycan YouTube kanallarından birində tarixli kilsənin ərazisində tikinti işlərinin davam etdiyi açıq-aydın görünən videoçarx yerləşdirilib”, – Tarix-Mədəni İrsin Araşdırma Mərkəzinin məlumatında bildirilib.